Wegwijzer domeinoverstijgend samenwerken

Kwetsbare ouderen willen zo lang mogelijk op een fijne manier in hun eigen omgeving blijven. De zorg draagt daar graag aan bij. En dat is steeds belangrijker. Want door de vergrijzing wordt de groep kwetsbare ouderen steeds groter.

We weten nu al dat verpleeghuizen straks geen plek hebben voor al deze ouderen. En minstens zo belangrijk: straks is er ook niet genoeg personeel om zorg te blijven verlenen zoals nu. Er moet dus iets gebeuren om de ouderenzorg houdbaar te houden. De zorg anders organiseren bijvoorbeeld. Domeinoverstijgend samenwerken is zo'n andere manier van organiseren.

Domeinoverstijgend samenwerken?

Ouderen hebben vaak zorg en ondersteuning nodig uit verschillende domeinen om prettig in hun eigen omgeving te kunnen blijven: uit het domein van de Wet maatschappelijke ondersteuning, uit het domein van de Zorgverzekeringswet en uit het domein van de Wet langdurige zorg. Maar dat is niet eenvoudig. 

Elk domein heeft zijn eigen regels voor toegang en een eigen eindverantwoordelijke: respectievelijk de gemeente, de zorgverzekeraar en het zorgkantoor. Veel ouderen en hun naasten verdwalen in al die regels. Ook duurt het vaak lang voordat de juiste zorg of ondersteuning er is.

3 experimenten

Op 3 plekken in Nederland - Dongen, Ede en Hollandscheveld - hebben het zorgkantoor, de zorgverzekeraar, de gemeente en een zorgaanbieder geëxperimenteerd met domeinoverstijgend samenwerken. De resultaten zijn veelbelovend. 

Ouderen, naasten en medewerkers zijn positief over de werkwijze. Zo voelen ouderen en naasten zich beter ondersteund. En medewerkers hebben het gevoel dat ze echt kunnen doen wat nodig is. De werkwijze leidt bovendien tot doelmatigere zorg. Ook kan de werkwijze een opname in het verpleeghuis gemiddeld 8 maanden uitstellen.

De wegwijzer

Alle ervaringen en lessen uit de 3 experimenten zijn gebundeld in de wegwijzer 'Aan de slag met domeinoverstijgend samenwerken'. Je leest in de wegwijzer bijvoorbeeld hoe je vertrouwen kweekt tussen de samenwerkingspartners en welke vaardigheden een arrangeur moet hebben. Ook staat er waarom het belangrijk is om je eigen organisatie goed mee te nemen in de nieuwe werkwijze.

De wegwijzer legt uit wat de (on)mogelijkheden van de verschillende domeinen zijn en gaat in op netwerkvorming. Ook beschrijft het de aanpak en werkwijze in Dongen, Ede en Hollandscheveld. Je vindt er verwijzingen naar meer (achtergrond)informatie en vooral heel veel tips. De wegwijzer vind je op deze pagina onder 'Download'.

3 basiselementen

Maar let op: de wegwijzer is geen blauwdruk. Elke gemeente en elke regio is anders. Ook de experimenten in Dongen, Ede en Hollandscheveld verschilden in aanpak en uitkomst. Wel kwamen 3 basiselementen overal terug, namelijk het belang van:

• de arrangeur
• stevige samenwerking
• goede financiële afspraken

De arrangeur is de zorgmedewerker die de zorg en ondersteuning kan – en mag! – regelen, samen met de kwetsbare oudere en de naasten. Deze arrangeur moet 'doorzettingsmacht' hebben en daarvoor is er stevige samenwerking nodig. Want zonder vertrouwen tussen het zorgkantoor, de zorgverzekeraar, de gemeente en de aanbieder kan de arrangeur zich niet vrij bewegen tussen de verschillende domeinen.

Uit die domeinen mag de arrangeur de zorg en ondersteuning halen die nodig zijn. De bekostiging regelen de samenwerkingspartners achteraf. Daarover moeten ze van tevoren wel goede financiële afspraken maken.

Wacht niet langer!

Wil jij ook aan de slag met domeinoverstijgend samenwerken? Wacht dan niet langer! Begin direct, want samenwerken kost tijd. Vertrouwen en inlevingsvermogen heb je niet in een paar dagen geregeld. In Dongen, Ede en Hollandscheveld deden ze er gemiddeld 2 jaar over.

Dankzij de wegwijzer hoef jij het wiel in ieder geval niet meer uit te vinden. Gebruik de wegwijzer als een 'keuzemenu'. Neem mee wat bij jouw situatie past en creëer een eigen aanpak, waarin de 3 basiselementen natuurlijk niet mogen ontbreken. Veel succes!