Naar hoofdinhoud Naar footer

Stel je vraag aan

Nieuwste wijzigingen bij Vilans Protocollen

Laatst bijgewerkt op: 16-02-2026

Met Mijn Vilans Protocollen heb je direct toegang tot zorgprotocollen wanneer dat nodig is. Dagelijks werkt het team van professionals aan de ontwikkeling en het updaten van de protocollen. Op deze pagina vind je het overzicht van de laatste wijzigingen.

Wil je direct inloggen op Mijn Vilans Protocollen? Dat kan op de inlogpagina Mijn Vilans Protocollen.

Ontwikkeling Mijn Vilans Protocollen

Team Mijn Vilans Protocollen houdt rekening met nieuwe ontwikkelingen, richtlijnen en publicaties. En met nieuwe materialen op het gebied van voorbehouden, risicovolle handelingen en andere handelingen. Kennis en kritische opmerkingen uit de zorgpraktijk worden gebruikt om de protocollen te verbeteren.

Wijzigingen in de protocollen per 1 maart 2026

Nieuwe werkinstructies en achtergrondinformatie

Nieuwe werkinstructie: ‘Ascitesdrainagesysteem met vacuümfles verwisselen’

Nieuwe werkinstructie: ' Spuit met NaCl 0,9% klaarmaken'.

In werkinstructies met een stap over klaarmaken van de spuit zal deze stap worden verwijderd tegelijk met andere updates.

Nieuwe achtergrondinformatie: ‘Soorten sondes door de buikwand’.

  • Nieuwe werkinstructie: ‘Wratten aanstippen met vloeibare stikstof’
  • Nieuwe achtergrondinformatie: ‘Vloeibare stikstof’
  • Nieuwe werkinstructie: ‘Steunhart: verzorgen insteekopening’
  • Nieuwe achtergrondinformatie: ‘Steunhart’

Actualisatie onderwerpen

  • De werkinstructie en achtergrondinformatie voor de verzorging van een overledene zijn geactualiseerd en beter leesbaar gemaakt. Er zijn geen inhoudelijke wijzigingen.
  • De achtergrondinformatie ‘Mondverzorging bij kwetsbare cliënten’ is beter leesbaar gemaakt en geactualiseerd met de nieuwe richtlijn van SKILZ ‘Mondverzorging'. 
  • In de werkinstructies ‘Suprapubische verblijfskatheter verwisselen – steriele techniek’ en ‘Suprapubische verblijfskatheter verwisselen – no-touchtechniek’ is in de stap ‘Bevestig de katheter en zorg dat de urineopvangzak lager dan de blaas hangt’ een splitsing gemaakt in een schone of een vochtige/geïrriteerde insteekopening.
  • In de werkinstructie ‘Suprapubische verblijfskatheter verzorgen’ is de stap ‘Sluit de urineopvangzak aan’ verwijderd. Dit is een aparte handeling en staat beschreven in de werkinstructie ‘Urineopvangzak verwisselen'.
  • In alle werkinstructies waar glijmiddel wordt gebruikt voor het inbrengen van een katheter of dilatator, is in de voorbereiding het ontluchten van de spuit met glijmiddel toegevoegd.
  • In alle werkinstructies waar een katheter wordt ingebracht, is in de stap 'Neem de gewenste houding aan' naast rugligging ook de voorkeurshouding van de cliënt toegevoegd.
  • In de werkinstructie ‘Spoelen van de katheter en/of blaas met een harmonicaflacon’ is een stap toegevoegd die beschrijft hoe de spoelvloeistof moet worden opgewarmd.
  • In het achtergronddocument ‘Urineopvangzak’ is een alinea toegevoegd met informatie over het doorkoppelen van de urineopvangzak naar een nachtzak. In de werkinstructie ‘Urineopvangzak doorkoppelen’ is een aandachtspunt hierover toegevoegd. 

In de werkinstructie 'Bloedproduct toedienen' zijn de volgende wijzigingen gedaan:

  • Het klaarmaken van de infuuszak en infuuslijn is gewijzigd naar één systeem klaarmaken ipv twee. Het tweede infuussysteem en infuuszak ligt nu klaar.
  • Het aanhangen en verwijderen van het bloedproduct is verdeeld in twee tabbladen: aanhangen aan de hoofdlijn of aanhangen aan de zijlijn.
  • De stap om in de eerste 10 minuten maximaal 20 ml bloedproduct toe te dienen is toegevoegd. Na controle van de vitale functies kan de pomp worden ingesteld op de afgesproken inloopsnelheid.

In de volgende werkinstructies is het klaarmaken van een spuit NaCl 0,9% verwijderd:

  • TPV aansluiten
  • TPV afkoppelen
  • Bloedproduct toedienen 

De volgende werkinstructies zijn geactualiseerd en gecontroleerd op inhoud:

  • TPV aansluiten
  • TPV afkoppelen

De volgende achtergronddocumenten zijn geactualiseerd en gecontroleerd op inhoud:

  • Totale parenterale voeding
  • Totale parenterale voeding: materialen
  • Afsluitdopjes, connectoren, driewegkraantje en octopus
  • Centraal veneuze infusie
  • CVK: ongetunnelde en getunnelde katheters Peripherally inserted central catheter (PICC)

In de volgende werkinstructies is een aandachtspunt toegevoegd dat verwijst naar de verschillende technieken voor subcutaan injecteren:

  • Subcutaan injecteren (huidplooitechniek).
  • Subcutaan injecteren (loodrechte huidplooitechniek).
  • Subcutaan injecteren (loodrechttechniek) Ook is er aan deze werkinstructies een extra stap toegevoegd die beschrijft dat de fixerende hand de huid loslaat, voordat de naald uit de huid wordt verwijderd.

In de achtergrondinformatie en werkinstructie van de hielprik is informatie toegevoegd over toestemming geven. In de aandachtspunten is informatie toegevoegd over wanneer je de hielprik afneemt.

Alle werkinstructies en achtergronddocumenten zijn beter leesbaar gemaakt en gecontroleerd op inhoud.

Overige wijzigingen:

In de werkinstructie ‘Maaginhoud hevelen via sonde’ is de stap ‘Zo nodig: spoel de maag’ verwijderd. Deze stond al in de alinea Aandachtspunten en complicaties. De vacuümpomp is verwijderd.

In de werkinstructie ‘Maagretentie meten via sonde’ is de stap ‘Wanneer opzuigen maaginhoud niet lukt’ verplaatst naar de alinea Aandachtspunten en complicaties. 

In de werkinstructie ‘Sonde door buikwand verzorgen’ is de stap ‘Markeer de sonde’ gewijzigd in ‘Controleer de markering van de sonde'.

In de werkinstructie ‘Sonde door buikwand verzorgen eerste dagen na plaatsing’ en in is informatie toegevoegd over de PEC-sonde, en de aanwijzing dat een PEJ-sonde niet gedraaid mag worden.

In het achtergronddocument ‘Verzorgen sonde door de buikwand eerste dagen na plaatsing’ is informatie toegevoegd over de PEC-sonde en de aanwijzing dat een PEJ-sonde niet gedraaid mag worden.

Waar mogelijk is in het kader van duurzaamheid de onderlegger vervangen voor een handdoek. Dit geldt voor de volgende werkinstructies:

  • Fistellengte bepalen voor button
  • Maaginhoud hevelen via sonde
  • Maagretentie meten via sonde
  • Maag ontluchten via sonde door buikwand
  • Sonde door buikwand verzorgen eerste dagen na plaatsing
  • Duodopa via cassettepomp aansluiten en toedienen
  • Gal toedienen met spuit via jejunostomiesonde
  • Medicijnen toedienen via een button
  • Button verwisselen
  • Button plaatsen met ballonfixatie Ballonsonde of button verwijderen

Alle werkinstructies en achtergronddocumenten zijn beter leesbaar gemaakt en gecontroleerd op inhoud.

Overige wijzigingen:

In de volgende werkinstructies is de stap ‘Zet de pomp uit volgens de gebruiksinstructie’ verplaatst naar ‘Stop de toediening van de sondevoeding':

  • Sondevoeding via neus-maagsonde – pomp
  • Sondevoeding via neus-duodenum of neus-jejunumsonde

In de volgende werkinstructies is de stap ‘Verzorgen van de neus en mond’ verwijderd. Gebruik hiervoor de werkinstructie ‘Verzorgen van neus en mond bij neussonde’.

  • Sondevoeding via neus-duodenum of neus-jejunumsonde
  • Sondevoeding via neus-maagsonde – spuit
  • Sondevoeding via neus-maagsonde – pomp

Waar mogelijk is in het kader van duurzaamheid de onderlegger vervangen voor een handdoek. Dit geldt voor de volgende werkinstructies:

  • Sondevoeding via neus-duodenum of neus-jejunumsonde
  • Sondevoeding via neus-maagsonde – pomp
  • Sondevoeding via neus-maagsonde – spuit
  • Neus-maagsonde fixeren met Bridle
  • Neus-maagsonde inbrengen – basiswerkinstructie
  • Neus-maagsonde inbrengen bij een zuigeling Neus-maagsonde inbrengen bij kind

Aan de volgende werkinstructies is een aandachtspunt toegevoegd over de meting vergelijken met vorige metingen:

  • Ademhaling tellen volwassene
  • Ademhaling tellen kind
  • Bloeddruk meten
  • Bloeddruk meten kind
  • Hartfrequentie tellen volwassene
  • Hartfrequentie tellen kind
  • Temperatuur opnemen
  • Temperatuur opnemen kind Aan de werkinstructies ‘Reanimeren met AED’ en ‘Reanimeren bij kinderen met AED’ en aan de achtergrondinformatie ‘Reanimeren’, is informatie toegevoegd over gebruik van een AED bij een pacemaker of ICD.

Aan de werkinstructie ‘Zilvernitraat aanbrengen’ is het vochtig maken van de punt van de zilvernitraatstift toegevoegd.

In de werkinstructie ‘Uitzuigen via neus of mond diep’ is in de alinea ‘Breng de uitzuigkatheter in' (tabblad ‘Via de neus’), stap 2 aangepast naar: houd met de inbrengende hand de uitzuigkatheter als een potlood vast.

Naamswijziging en verwijderde werkinstructies 

Werkinstructies:

  • ‘Verzorgen sonde door buikwand' heet nu ‘Verzorging sonde door buikwand’.
  • ‘Maaginhoud hevelen’ heet nu ‘Maaginhoud hevelen via sonde'.
  • ‘Maagretentie bepalen via sonde’ heet nu ‘Maagretentie meten via sonde'.
  • ‘Ontluchten maag via sonde door buikwand’ heet nu ‘Maag ontluchten via sonde door buikwand'.
  • ‘Duodopa met pomp via PEG-J sonde afsluiten’ heet nu ‘Duodopa afsluiten via PEG-J sonde’.
  • ‘Duodopa via pomp toedienen via PEG-J sonde’ heet nu ‘Duodopa aansluiten en toedienen via PEG-J sonde’.
  • ‘Ballonsonde door buikwand verwisselen’ heet nu ‘Ballonsonde verwisselen’.
  • ‘Ballonsonde door buikwand verwijderen’ heet nu ‘Ballonsonde of button verwijderen’.
  • ‘Balloninhoud sonde door buikwand controleren’ heet nu ‘Balloninhoud ballonsonde of button controleren’.

De werkinstructie ‘Jejunostomie verzorgen’ is verwijderd. Deze werkinstructie is samengevoegd met de werkinstructie ‘Sonde door buikwand verzorgen’.

Achtergronddocumenten:

  • ‘Ontluchten (decompressie) van de maag via buiksonde’ heet nu ‘Ontluchten van de maag via sonde door de buikwand’.
  • ‘Verzorgen PEG-, PEG-J, PEJ-, en PRG-sonde eerste 7 tot 14 dagen’ heet nu ‘Verzorging sonde door de buikwand eerste dagen na plaatsing'.
  • ‘Ledigen van de maag’ heet nu ‘Maag legen via sonde’.
  • ‘Verstopping van de sonde verhelpen en voorkomen’ heet nu ‘Verstopping van de sonde’.

Het achtergronddocument ‘Complicaties bij sonde door buikwand’ is verwijderd. Deze informatie staat in het achtergronddocument ‘Sonde door de buikwand‘. 

De achtergronddocumenten ‘PEG-J-sonde’ en ‘PEG-sonde’ zijn verwijderd. De informatie staat nu in het nieuwe achtergronddocument ‘Soorten sondes door de buikwand’.

De achtergronddocumenten ‘Complicaties bij sondevoeding’ en ‘Sondevoeding toedienen’ zijn verwijderd. De informatie staat nu in het nieuwe achtergronddocument ‘Sondevoeding’.   

De volgende titels zijn gewijzigd:

  • ‘pH-aspiraat bepalen via ingebrachte neus-maagsonde’ heet nu ‘Controle pH-waarde via neus-maagsonde.
  • ‘Neus verzorgen bij neus-maagsonde’ heet nu ‘Verzorgen van neus en mond bij neussonde’.
  • ‘Medicijnen toedienen via neus-maagsonde’ heet nu ‘Medicijnen toedienen via neussonde’. ‘Verstopping van de sonde verhelpen en voorkomen’ heet nu ‘Verstopping van de sonde’.