Careyn: Hoe maak je beeldzorg het nieuwe normaal?

Careyn wil werken volgens het model van de Cirkel van Vijf. De zorgorganisatie heeft daarom de visie dat hulpmiddelen en technologie altijd bij cliënten worden ingezet, tenzij dit niet kan. Toch stagneerde de inzet van beeldzorg in de wijkteams van Spijkenisse een jaar na de start. 'Zowel in de ochtend- als avondroutes bleef het aantal cliënten dat gebruikmaakt van beeldzorg min of meer gelijk. Terwijl wij juist het idee hadden dat er veel groei mogelijk was', zegt Karin Brans, teammanager van verschillende wijkteams en een 'beeldzorgteam'.

LeerDoeDeeltraject Implementeren digitale zorg voor langer thuis wonen

Voor Careyn reden om in oktober 2025 te starten met het LeerDoeDeeltraject Implementeren digitale zorg voor langer thuis wonen. Centrale vraag in het eenjarige traject: hoe zorg je ervoor dat zorgtechnologie niet alleen werkt, maar dat medewerkers er ook mee (willen) werken? Deelnemende zorgorganisaties maken gebruik van de expertise van coaches, maar leren ook van elkaars kennis en ervaringen. Tijdens het traject worden onderwerpen behandeld als gedragsverandering, eigenaarschap, monitoren en evalueren.

Allerlei aannames

Er bestonden volgens Karin binnen Careyn allerlei aannames waarom beeldzorg onvoldoende werd ingezet. 'We vermoedden dat er weerstand was bij cliënten en dat mantelzorgers het niet zagen zitten. Verder hadden we ook het idee dat medewerkers er vrijblijvend in stonden en niet overtuigd waren van het nut van beeldzorg.'

Om te achterhalen wat er klopte van de aannames, werden in samenwerking met de coaches van het LeerDoeDeeltraject eerst 2 workshops voor de wijkteams en het beeldzorgteam georganiseerd. Karin: 'We hebben deze zo laagdrempelig mogelijk ingestoken. Zo van: kom alsjeblieft gewoon vertellen wat je stom vindt aan beeldzorg. Hoe stommer je het vindt, hoe beter. Tijdens de workshop hebben wij vooral geluisterd en doorgevraagd. Wat wordt er nu echt gezegd en wat zit hieronder?'

Beeldzorg onvoldoende geborgd

De 2 sessies maakten duidelijk dat beeldzorg onvoldoende geborgd was, waardoor het grootschalig in gebruik nemen niet lukte. De oorzaken hiervan werden met hulp van de coaches vertaald naar 3 thema’s, vertelt Nathalie Lips, wijkverpleegkundige en innovatieambassadeur bij Careyn. 'Allereerst riep de rol van de zorgprofessional bij het inzetten van beeldzorg vragen op. Wie is waarvoor verantwoordelijk tijdens het aanvragen van beeldzorg? Hoe nemen we cliënten op een duidelijke en passende manier mee in deze vorm van zorg?'

Het tweede thema heeft te maken met het verduidelijken van de visie op beeldzorg binnen Careyn. Nathalie: 'Met behulp van de Cirkel van Vijf willen we beeldzorg een vanzelfsprekend onderdeel maken van onze zorg. We kijken wanneer het passend is om dit in te zetten. Samen met de teams zoeken we naar manieren om deze vorm van zorg beter te laten aansluiten in de dagelijkse praktijk.'

Samenwerking wijkteams en verantwoordelijke beeldzorg

Het derde thema is de samenwerking tussen de wijkteams en het team dat verantwoordelijk is voor de beeldzorg bij cliënten. Hoewel er al veel goed gaat, liggen er volgens Karin ook 'kansen om meer duidelijkheid te creëren'. 'Wie is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de evaluatie van de zorg? Bij welk team ligt de regie wanneer een cliënt niet opneemt? Tijdens de workshops kwamen we er vooral achter dat de communicatie beter moest. De medewerkers op de vloer wisten eigenlijk niet hoe zij bij vragen contact konden opnemen met het beeldzorgteam. Dat leidde soms tot frustraties.'

Medewerkers eigenaar maken

Na het benoemen van de weerstand, was het tijd voor de volgende stap in het traject. 15 medewerkers van verschillende wijkteams vormden 3 werkgroepen. Elke werkgroep ging met een eigen thema aan de slag. Zij maakten hierbij gebruik van de methode 'Leren door te doen' die door de LeerDoeDeeltraject-coaches Rieneke Sterken, Kim Los en Sanne van der Hagen is ontworpen. Deze methode wordt binnenkort ook gedeeld.

Het doel was om medewerkers eigenaar te maken van een thema, vertelt Kim. 'Medewerkers bedenken zelf oplossingen voor zaken waar zij tegenaan lopen. Want als zij zelf iets hebben bedacht, is de kans groot dat ze hier ook echt iets mee doen. Vervolgens proberen zij hun oplossingen in de praktijk uit. Ze kijken hoe het gaat en wat er beter kan. Net zolang totdat een oplossing goed werkt. Als dat zo is, kan deze breder worden ingezet in alle wijkteams.'

Gerichte oplossingen

Typerend voor 'Leren door te doen': medewerkers worden gevraagd om zo breed mogelijk na te denken over zo klein mogelijke oplossingen. Kim: 'We vragen medewerkers om met hele gerichte oplossingen te komen die weinig tijd en geld kosten. Ze kunnen deze meteen uittesten, zonder dat hiervoor toestemming of budget nodig is. Het mooie van de methode is dat medewerkers een manier van werken leren die zij later bij andere nieuwe technologieën of innovaties weer kunnen gebruiken.'

Waardevolle uitwisseling

Het LeerDoeDeeltraject is inmiddels over de helft. Wat heeft de deelname Careyn tot nu toe opgeleverd? Karin: 'Het contact tussen de wijkteams en het beeldzorgteam is sterk verbeterd. De lijntjes zijn veel korter. Het aantal cliënten waar beeldzorg wordt ingezet is gegroeid van 51 naar 65. Dat is een mooie eerste stap. Maar voordat we echt kunnen opschalen, moet de technologie nog wel verder geborgd worden. Daar gaan we de komende maanden in het traject aan werken.'

Nathalie: 'We hebben inmiddels meerdere gezamenlijke sessie met andere deelnemers van het LeerDoeDeeltraject gehad. Veel organisaties blijken tegen vergelijkbare dingen aan te lopen. Dan is het fijn om te sparren: hoe pak jij dat aan? Die uitwisseling is waardevol. Karin: 'Het traject heeft een mooie "bijvangst" opgeleverd. Medewerkers hebben elkaar gevonden. Ze hebben een gezamenlijke opdracht en leren hoe de ander werkt en denkt. Er ontstaat begrip voor elkaars werk. Door de deelname aan de werkgroepen ervaren medewerkers bovendien: ik kan grip en regie hebben op dingen waar ik tegenaan loop.'