Duurzame Ouderenzorg Zuidwest-Friesland: opleiden verpleegkundig specialist houdt zorg toegankelijk

De vergrijzing zorgt in Zuidwest-Friesland voor uitdagingen, omdat tegelijkertijd de arbeidsmarkt krapper wordt. De zorgaanbieders daar voelen zich dan ook samen verantwoordelijk voor het behoud van de behandelfunctie in de regio. Een aantal jaar geleden gingen als eerste stap 15 zorgaanbieders aan tafel. In samenwerking met Vilans bepaalden ze met behulp van cijfers, onderzoek en verwachtingen wat hen te doen stond. Ze stelden een regiovisie op die bestaat uit verschillende projecten.

Samen werken aan behoud behandelfunctie

'Duurzame Ouderenzorg Zuidwest-Friesland' is een van de projecten. Het project staat in het teken van het duurzaam inrichten van de behandelfunctie voor kwetsbare ouderen. Hieraan wordt gewerkt door 6 zorgaanbieders uit de regio: Patyna, Bos en Meerzicht, Hof en Hiem, Valuas, Leppehiem en Zorggroep Sint Maarten. Er is een projectgroep geformeerd die bepaalde wat de behoeftes waren. Het project richt zich op de behandelfunctie, omdat dit de gezamenlijke verantwoordelijkheid is van de betrokken aanbieders.

Direct effect van opleiden verpleegkundig specialist

Het projectteam onderzocht welke aspecten invloed hebben op de behandelfunctie. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen zaken met een direct en zaken met een indirect effect. Een belangrijk aspect met een direct effect is het opleiden van de verpleegkundig specialist (VS). Want wanneer de VS het eerste aanspreekpunt is voor de zorg én de eerste triage doet haalt dit werkdruk weg bij de specialist ouderengeneeskunde (SO). Zo werkt Patyna al jaren met een ambulant verpleegkundig team dat dag en nacht verpleegkundige ondersteuning biedt op alle locaties van Patyna en in de thuiszorg. Hier nemen de verpleegkundigen tijdens de ANW-diensten de triage op zich. Het verpleegkundige team van Patyna levert ook al langere tijd de behandeldienst op een aantal locaties van Hof en Hiem en Zorggroep Sint Maarten. Sinds kort maken deze organisaties ook gebruik van het ambulante team.

Een regionaal ambulant verpleegkundig team

Het projectteam koos uiteindelijk voor een passende aanpak door het afwegen van de verschillende aspecten. Binnen deze aanpak speelt het opleiden van de VS voor de regio een belangrijke rol. Door met de verschillende organisaties samen te werken aan het opleiden van de VS kunnen veel taken bij de SO weggehaald worden. Zo kan het ambulant verpleegkundig team van Patyna uiteindelijk ingezet worden voor nog meer locaties in de regio. Er ontstaat zo een regionaal ambulant verpleegkundig team. De betrokken partijen maakten samen afspraken over de werkwijze. Over het algemeen zijn de ervaringen binnen de regio positief. Wel is het belangrijk dat er ook gelet wordt op wat er in de provincie gebeurt, zodat op termijn ook provinciaal meer samengewerkt kan worden.

De verpleegkundig specialist bij Patyna

De onderstaande video legt uit hoe bij Patyna het opleiden van de verpleegkundig specialist bijdraagt aan een duurzame ouderenzorg:

Gewoon doen

Werken volgens deze nieuwe werkwijze, gericht op samenwerking in de regio, was best even een stap. Toch is de beste aanpak volgens Petra Jager, projectleider Duurzame Ouderenzorg Zuidwest-Friesland, om het ‘gewoon te doen’. Toen het project van start ging was de coronapandemie nog bezig en was alles erg intern gericht. Regionaal samenwerken voelde wat vreemd. Toch voelden de zorgaanbieders ook dat er een groter probleem aankwam: personeelstekorten in combinatie een hogere zorgvraag. Daardoor was dit echt nodig.

Eigenbelang organisatie minder belangrijk

Om dit project te laten slagen moesten de deelnemende zorgaanbieders soms hun eigenbelang minder belangrijk maken. Zo wilden deelnemende organisaties graag hun verpleegkundigen zicht geven op doorontwikkeling, maar waren ze zelf te klein om opleidingsmogelijkheden te bieden. Hoewel ze graag hun personeel wilden behouden, gingen ze toch mee in het project. Het bood kansen voor de organisatie zelf, maar ook kansen om de zorg voor cliënten toekomstbestendig te maken. Hierbij gaven de organisaties wel aan dat een ambitieuze en gedreven projectleider een voorwaarde is om een project als dit tot een succes te maken.

Goede communicatie en samenwerking onmisbaar

Ondanks de eerste positieve reacties waren er ook uitdagingen. Kleine zorgaanbieders vroegen zich af of zij niet te veel vroegen van de organisatie die de behandeling levert. Tegelijk konden zij met een eigen VS juist helpen om de rol van de SO en VS goed neer te zetten. Als elke locatie straks een eigen VS heeft, kan de SO meer op de achtergrond werken. 

Ook moet betaling goed geregeld zijn om het project te laten slagen. 'Duurzame Ouderenzorg Zuidwest Friesland' ontving een bedrag vanuit het zorgkantoor, dat hielp bij de financiering van de opleiding voor de VS’en.

Verder is het belangrijk om goed contact te hebben met de verpleegkundigen op de zorglocaties. De VS kan ook helpen om het niveau van de verpleegkundigen iets omhoog te brengen. Dat zorgt voor een hogere kwaliteit van alle zorg. Ook het contact met de cliënt, die niet altijd weet wat het verschil is tussen de verschillende zorgverleners, is belangrijk. Het is belangrijk om hen uit te leggen wat de VS doet én dat de SO nog steeds betrokken is bij de zorg.