Fijn thuis (blijven) wonen met Reablement: ‘Ik hoef niet meer te wachten op de thuiszorg’

Graag eropuit kunnen

Uit de gesprekken met zorgprofessionals komt een praktijkvoorbeeld naar voren. Mevrouw Leijsteen kwam tot een paar maanden geleden de deur nauwelijks meer uit. 2 keer per week kwam de thuiszorg om haar te helpen douchen.

Tijdens zo'n bezoek vertelde ze: 'Ik wil graag eropuit kunnen, maar ik krijg de deur niet zelf open en dicht en ik kan mijn jas niet zelf aantrekken. Ik wil mensen ook niet overvragen, dus het zit er voor mij helaas niet meer in.' Ze leek zich erbij neer te leggen.

Zelfverzekerd en zelfstandig

Een Reablement-traject werd in gang gezet. Daarin leren zorgverleners mensen actief weer dingen aan om zelf te kunnen doen. Na een aantal weken oefenen met hulpmiddelen, ondersteund door de wijkverpleegkundige en de ergotherapeut, kon mevrouw Leijsteen toch zelf weer op pad.

Zelf weer leren douchen vond ze nog te eng, dus daar bleef de thuiszorg in ondersteunen. Maar mevrouw Leijsteen vond het al snel beperkend dat ze haar sociale leven dan moest afstemmen op de thuiszorg.

Met slimme tips van de ergotherapeut voelde ze zich toen toch zelfverzekerd genoeg om zelfstandig te douchen. De thuiszorg komt nu niet meer bij mevrouw Leijsteen langs. Maar het aanbod dat ze altijd kan bellen staat. En dat geeft haar rust.

Langer thuis én onafhankelijk

Ouderen blijven vaak langer dan nodig afhankelijk van zorgverleners. Dat heeft gevolgen voor hun vrijheid en autonomie. Daarnaast zijn er weinig beschikbare zorgprofessionals in Nederland. Het is daarom erg waardevol om beroepsmatige zorg doelmatig in te zetten, in combinatie met het versterken van de zelfredzaamheid van ouderen.

De ervaring van mevrouw Leijsteen is een mooi voorbeeld van Reablement. En ook van de ingeslagen koers van de Nederlandse zorgsector. Want de zorg is in ontwikkeling: ouderen wonen langer thuis en krijgen vooral thuis zorg en ondersteuning van zorgverleners zoals thuiszorg, fysiotherapeuten en ergotherapeuten.

Ook zijn er allerlei aanpassingen en toepassingen mogelijk in huis: hulpmiddelen die mensen in staat stellen dingen te blijven doen die ze zonder ondersteuning niet meer durven of kunnen.

Omdenken voor zorgprofessionals

Reablement vraagt wel wat omdenken van zorgprofessionals. Vanuit ons zorgsysteem zijn er veel gewoontes, vuistregels en oude afspraken in organisaties en teams.

Een zorgprofessional waar we mee spraken, zegt hierover: 'We waren gewend dat wanneer iemand een verzoek had voor een traplift, dat we dat dan gingen regelen. Want het is een oplossing. Maar is het wel een passende oplossing voor het echte probleem?'

'De traplift wordt aangevraagd omdat iemand niet meer de trap op kan. Dus eigenlijk heeft iemand de behoefte om naar boven te komen. Laten we proberen iemand te trainen en sterk te maken om weer naar boven te komen. Het is een andere kant op denken. Doordat iemand weer de trap op kan, kan deze persoon mogelijk ook andere dingen meer doen.'

Het is ook een kwestie van ervaring opdoen met deze werkwijze. Bij Reablement werken vaak verschillende specialisten samen. Daarom helpen zij elkaar ook om met een bredere blik te kijken naar de mogelijkheden voor de cliënt. Ook krijg je als professional een preventieblik door Reablement.

Een zorgprofessional zegt: 'Ik weet nu dat de kans op incontinentie met 13 keer toeneemt als iemand niet meer zelf opstaat uit de stoel, omdat je dan je bekken niet meer traint. Daardoor besef ik dat ik soms onbedoeld meer kwaad doe dan goed door mensen van alles uit handen te nemen.'

Ouderen enthousiast krijgen

Niet alleen zorgprofessionals moeten anders kijken en doen, maar ook ouderen en de maatschappij. Zorgverleners geven aan dat het soms lastig is om mensen mee te krijgen om aan zelfredzaamheid te werken.

Cliënten en mantelzorgers hebben andere verwachtingen van de zorg: 'Maar daar zijn jullie toch voor?' Ook dat vraagt om omdenken en een goed gesprek. Niet uitgaan van ontlasting door zorgverleners, maar uitgaan van zelfstandigheid voor ouderen.

Een projectleider zegt over Reablement: 'Wat als je het omdraait en tegen nieuwe cliënten zou zeggen: "Welkom in de zorg. U bent vanaf nu hulpbehoevend en gaat alleen nog maar inleveren op uw zelfstandigheid. Gaat u daarmee akkoord?" Dan wil toch niemand dat de zorg wordt overgenomen?'

Meer lezen

Wil je meer weten over Reablement en langer thuis wonen? Bekijk deze verhalen, tips en hulpmiddelen:

• Bekijk het artikel '14 woonvormen tussen zelfstandig wonen en verpleeghuis' op BeterOud. 
• Vind onafhankelijke informatie over zorghulpmiddelen op de Hulpmiddelenwijzer.
• Lees ons blog-artikel 'Maak reablement niet waarde(n)loos'.
• Lees ons artikel 'De cliënt moet durven doen, de verzorgende moet durven loslaten'.