Ga aan! bouwt aan zorgzame gemeenschap
Gepubliceerd op:
Hoe zorg je ervoor dat mensen met een niet-zichtbare beperking mee kunnen doen aan activiteiten en duurzame contacten opbouwen in hun eigen omgeving? Op die (herhaalde) vraag van inwoners, professionals en ervaringsdeskundigen geeft Ga aan! in Apeldoorn een antwoord.
Zo’n zorgzame gemeenschap is het gedroomde toekomstbeeld van Stijn Kogelman (manager MEE Samen) en Charlotte Kuijper (zelfstandig kwartiermaker). Zij zien een wijk voor zich waarin inwoners met en zonder niet-zichtbare beperking elkaar kennen. En waarin zij elkaar ondersteunen en samen activiteiten organiseren.
Sport en bewegen brengen hen bij elkaar, maar het contact gaat daarna verder. Stijn en Charlotte zijn 2 van de initiatiefnemers van Ga aan! Onder die naam bouwen MEE Samen, Sportservice Apeldoorn en De Klup aan deze beweging in de wijk.
Exclusieve aandacht voor inclusieve samenleving
De initiatiefnemers zagen dat het bestaande aanbod onvoldoende aansloot op specifieke groepen mensen, zoals mensen met autisme, niet-aangeboren hersenletsel of een licht verstandelijke beperking. Charlotte: ‘Wat iemand nodig heeft, is van buitenaf niet altijd zichtbaar Dat het lastig is om mee te komen in deze complexe wereld wel. En dat zien we terug in de zorg, het onderwijs en ook bij spanningen op straat. Soms is exclusieve aandacht nodig voor een inclusieve samenleving. Daar is nu vaak onvoldoende aandacht voor.’
Soms is exclusieve aandacht nodig voor een inclusieve samenleving.
Charlotte Kuijper, zelfstandig kwartiermaker
Sport en bewegen als middel voor verbinding
Sport en bewegen zijn voor Ga aan! een middel voor ontmoeting en verbinding. ‘Het doel is niet alleen meer bewegen’, verklaart Stijn. ’Door mensen met elkaar te verbinden ontstaat een netwerk dat bijdraagt aan gezondheid, welzijn, eigen regie en maatschappelijke participatie. Daarmee kan ook de afhankelijkheid van professionele ondersteuning afnemen. Het gaat om je welkom voelen, anderen leren kennen, er voor elkaar zijn en op je eigen manier meedoen en bijdragen.’
Begin 2026 startten ervaringsdeskundigen een eerste groep in een stadsdeel in Apeldoorn. Inmiddels gaan zij verder naar andere stadsdelen. Het start met ontmoetingen van de groep inwoners. Zij geven aan wat ze graag doen en willen. ‘Het is het idee en het netwerk van de inwoner‘, benadrukt Stijn. ‘Als hulp nodig is, kan een beweegmakelaar meedenken over een locatie of flyer. Een medewerker van MEE Samen kan bij een activiteit aanwezig zijn als dat deelnemers houvast geeft. Wij hopen dat inwoners op termijn ook steeds meer zelf coördineren.‘
Streven naar een gemeenschap die samen sterker staat
Ga aan! wil meer opbouwen dan alleen een reeks van activiteiten. De organisatie streeft naar een gemeenschap van mensen die met elkaar sterker staan en een netwerk waarin mensen elkaar kunnen bellen als ze een kleine vraag hebben. Bijvoorbeeld samen naar een huisarts gaan of een boodschap doen.
Charlotte: ‘Daarmee ondersteun je elkaar als gemeenschap nog meer. Dat zal een huisarts of begeleider ook merken. Dat netwerk is nog klein, maar de eerste onderlinge contacten zijn er. We zien een vaste kern die ook al contacten buiten de activiteiten heeft en elkaar voor kleine dingen belt.’
Stijn: ‘Deelnemers en naasten zijn enthousiast. Ze komen zelf met ideeën en voeren het ook zelf direct uit: een rugbyclinic geven, naar de boulderhal gaan, een wekelijkse kookactiviteit organiseren. Sommigen willen meer doen voor de groep en een ander gaf het zelfs inspiratie over haar loopbaan.’ Charlotte: ‘Je ziet echt wat mensen kunnen en dat ze daardoor actiever worden.’
Wat kunnen professionals?
Hoe kun je als professional zorgzame gemeenschappen en de samenwerking met inwoners in de wijk laten groeien? Stijn Kogelman en Charlotte Kuijpers geven deze tips:
- Begin bij de behoeften, talenten en initiatieven van inwoners. Niet bij het bestaande aanbod of de organisatiestructuur.
- Geef inwoners en ervaringsdeskundigen een gelijkwaardige stem. Laat hen niet alleen meedenken, maar ook meebeslissen en mede-eigenaar zijn van de ontwikkeling.
- Investeer in relaties en vertrouwen. Gemeenschapsvorming vraagt tijd, continuïteit en ruimte om elkaar te leren kennen.
- Kijk verder dan de doelgroep alleen en betrek ook naasten, vrijwilligers, verenigingen, buurtbewoners en andere informele netwerken.
- Werk vanuit wat er al aanwezig is in een wijk. Professionals hoeven niet altijd iets nieuws te organiseren, maar kunnen vooral verbinden, ondersteunen en zichtbaar maken wat er al is.
- Durf als professional ook los te laten. Vaak ontstaat de meeste beweging wanneer inwoners zelf initiatief nemen en eigenaarschap ervaren.
- Laat het vooral gezellig zijn. Voor de deelnemers en bewoners maar net zo goed voor de professionals.
De rol van de professional
Wie inwoners zelf initiatief laat nemen, moet als professional anders werken. Stijn: ‘Een professional is vaak gewend een hulpvraag te onderzoeken en mee te werken aan een oplossing. Voor professionals betekent dat een verschuiving van "zorgen voor" naar "mogelijk maken". De professional is minder oplossingen-uitvoerder en meer de verbinder, aanjager en ondersteuner van wat inwoners samen willen realiseren. Als professional moet je soms even achterover leunen, terwijl je juist dit vak hebt gekozen omdat je graag in actie komt en problemen wilt oplossen.‘
‘Dat vraagt soms even omschakelen’, zegt Stijn. ‘De professionals blijven wel beschikbaar. Zij leggen contacten, helpen activiteiten toegankelijk te maken en verbinden inwoners met elkaar. Ook kijken MEE Samen, Sportservice en De Klup over hun eigen organisatiegrenzen heen: welke contacten en mogelijkheden kunnen zij samen inzetten?‘
Mensen weten zelf waar ze enthousiast van worden
De motor van Ga aan! is de actieve groep ervaringsdeskundigen. Organisaties kunnen ondersteunen, maar niet vooraf bepalen hoe snel de gemeenschap groeit of welke vorm zij krijgt. De groep weet zelf het beste waar ze enthousiast van worden. Dat vraagt tijd en ruimte. En het helpt als bestuurders het initiatief belangrijk vinden en ruimte maken om deze werkwijze te ontwikkelen.
Een initiatief dat aansluit bij bredere maatschappelijke opgaven rond inclusie, preventie en het versterken van sociale netwerken in de wijk. Ga aan! biedt daardoor niet alleen meer kansen voor inwoners, maar ook nieuwe inzichten voor gemeenten en organisaties die werken aan een sterke sociale basis.
De partners van Ga Aan!
Ga Aan! werkt samen met:
- Mee Samen. Zij bieden in Apeldoorn onafhankelijke cliëntondersteuning bij vragen over rondkomen, werk, leven, ontmoeten en opvoeden.
- Sportservice Apeldoorn, onderdeel van Accres. Dit is een ‘club’ gespecialiseerde en enthousiaste sportprofessionals die graag voor iedereen in de gemeente Apeldoorn aan de slag gaan.
- De Klup. Een locatie voor mensen met een verstandelijke beperking en/of autisme uit Apeldoorn en omgeving.
Bron
Vilans