Naar hoofdinhoud

‘Kennis moet gekoppeld worden aan ervaringen’

Henk Nies neemt afscheid van kennisorganisatie Vilans. Met Zorg & Sociaalweb ging hij in gesprek over toewerken naar het einde, ouder worden en ‘wij’ in plaats van ‘ik’. ‘Staar je niet blind op de geschreven wetenschap. Ervaringen zijn van grote waarde. Kijk hoe kennis in praktijk wordt gebracht, of mensen het begrijpen en er wat mee doen.’

Door: Eric Bassant

Bijna 67 is hij. En hij heeft ongeveer veertig jaar gewerkt in de langdurige zorg als hij juni afzwaait als directeur strategie en ontwikkeling bij Vilans waar hij in de eerste jaren van de organisatie bestuursvoorzitter was en daarna lid van de raad van bestuur. Er komt een eind aan zijn werkzame bestaan. Of toch niet? ‘Een pensioendatum is een streep die maatschappelijk is getrokken. Stoppen is bij mij geen ‘cold turkey’. Ik wil betrokken blijven maar ik stop bij Vilans en daarnaast blijf ik nog wat dingen doen die werk gerelateerd zijn. Ik blijf nog een jaar één dag in de week hoogleraar aan de Vrije Universiteit en ik heb nog een aantal functies die een half jaar of wat langer duren. Het is meer een afscheid dat een demping inzet, een ‘fade out’.

Zingeving

‘Met een bucketlist heb ik weinig. Sommige mensen zeggen: nu is het tijd om te genieten. Maar als je nu pas kunt genieten, heb je iets fout gedaan of het heeft je niet meegezeten. Je komt wel in een fase terecht waarbij je je afvraagt wat de laatste jaren van je leven de moeite waard kunnen maken. Ik ga kijken hoe ik weer nieuwe dingen kan oppakken. Zo treed ik toe tot het bestuur van Diva Dichtbij, een organisatie die professionele zangers inzet voor mensen met dementie. Ik houd van zingen, zit in een koor. Daarnaast doe ik aan hardlopen. Tweemaal per week 10 of 15 km lopen. Fysiek is er natuurlijk wel afkalving maar gelukkig heb ik nog een goede vitaliteit. Ik voel me nog niet oud ook al weet ik dat objectief het grootste deel van mijn leven achter me ligt. Oud voelen is afhankelijk van de tijd die je nog te gaan denkt te hebben. En oud worden, is naar je einde toe werken. Dat betekent bijvoorbeeld ook het afbouwen van je werkzame bestaan, bewust aandacht besteden aan zingeving.’

Bij het vinden van zingeving in nieuwe activiteiten wordt hij geholpen door zijn levenshouding. ‘Ik ben naïef optimistisch. Ik geloof vreselijk in de goede afloop der dingen, zie altijd de zonnige kant.’

Netwerk uitbouwen

Nies hecht veel belang aan het verzamelen van de juiste mensen om zich heen. ‘Goede mensen aantrekken, is zo’n beetje het belangrijkste wat je als bestuurder moet doen.‘ Daarnaast heeft hij altijd veel tijd gestoken in het uitbouwen van zijn netwerk. ‘Mijn motto bij het opbouwen van netwerken voor organisaties is: vraag een vriend. Zoek iemand die geraakt is door de inhoud, de ambitie, die tijd in het netwerk wil steken en waarmee een basis van vertrouwen bestaat. Je krijgt zo chemie tussen de deelnemers.’

Kennis praktisch vertalen

‘Eigenlijk ben ik wel trots op de organisatie die er nu staat en hoe die organisatie zich heeft ontwikkeld. We hebben de goede mensen in huis gehaald. We hebben invloed op verbetering van de zorg en helpen zorgorganisaties met de implementatie van beleidsmaatregelen die niet vanzelf op hun plek vallen. Tegelijk halen we kennis op, ontwikkelen die door en geven die weer terug aan de mensen in de organisaties. We zijn impactvol in de zin dat we een goede positie hebben verworven in het land en internationaal. Als weinig andere organisaties verstaan we de kunst om kennis praktisch te vertalen. Maar we hebben ook wat geluk gehad. Ik heb veel voldoening over wat we met elkaar hebben bereikt. De huidige bestuurders, Mirella Minkman en Erwin Bleumink brengen de organisatie nu naar een nieuwe fase. Overigens zit de trots meer op ‘wij’ dan op ‘ik’. Ik ga de mensen en hun creativiteit missen.’

‘Kleine interventies kunnen veel effect hebben’

De zorg bevindt zich op het ogenblik in een crisis die qua omvang te vergelijken is met de klimaatcrisis. Het tekort aan mensen is overal zichtbaar, bij de huisartsen, in de thuiszorg, de verpleeghuizen. Bij het beleid en de uitvoering zijn waanzinnig veel partijen betrokken maar iedereen zit naar elkaar te kijken terwijl de druk om te handelen toeneemt. De vraag is wie komt er in beweging?’

Het belang van ervaringen

Het belang van het raken en bereiken van mensen wordt volgens hem onderschat. ‘Ik had 15 jaar geleden nooit gedacht dat communicatie zo belangrijk zou worden. Door de digitalisering is het online gebruik van kennis veel groter geworden. Voorheen kreeg je informatie van horen zeggen nu kun je systematisch kennis verspreiden. Kortom, als je investeert in communicatie kun je je bereik vergroten. Staar je ook niet blind op de geschreven wetenschap. Ervaringen zijn van grote waarde.’