Wouter van den Elsen

Wouter van den Elsen

4 oplossingen voor domeinoverstijgende samenwerking

Wanneer zorg nodig is die de verschillende domeinen van de Wlz, Wmo en Zvw overstijgt, ontstaan regelmatig problemen. Zo kunnen crisissituaties ontstaan die leiden tot een ziekenhuisopname of een verhuizing naar het verpleeghuis, terwijl dit was te voorkomen met beter passende en goedkopere interventies in de thuissituatie. Het ministerie van VWS werkt aan een wetswijziging van de Wlz om deze preventieve interventies mogelijk te maken. Onder de noemer ‘domeinoverstijgende samenwerking’ vroeg het Vilans en anderen te reageren op dit beleid.

26-04-2021

1. Zorgkantoor kan investeren in preventie

Ten eerste beoogt het ministerie de rol van zorgkantoren, de financiers van de Wlz, te vergroten zodat zij kunnen investeren in preventieve maatregelen in andere zorgdomeinen. Dat is nu niet mogelijk omdat de financieringsstromen tussen de zorgdomeinen wettelijk strikt gescheiden zijn. Vilans-adviseurs Sandra Dahmen en Kelsey Benning onderschrijven in de consultatie dat dit een goede oplossingsrichting is: ‘De Wlz wetswijziging vinden wij een belangrijke bijdrage om deze regelruimte te creëren en het biedt positieve stimulans voor zorgkantoren om domeinoverstijgend samen te werken en te waarderen - ook in financiële zin - dat zorgaanbieders meer preventieve maatregelen in kunnen zetten om het langer thuis wonen te bevorderen. Immers, om integraliteit echt te verwezenlijken zijn niet alleen inspanningen nodig van burgers, aanbieders en overheden, maar zijn ook de juiste financiële incentives nodig zodat deze gewenste ontwikkelrichting gefaciliteerd en gestimuleerd wordt.’

2. Zorgkantoren kunnen bij hun investeringen in preventie samenwerken met andere financiers zoals zorgverzekeraars en gemeenten zodat de middelen beter de behoeften van cliënten kunnen volgen. En er moet een positieve business case onder deze investeringen liggen waaruit blijkt dat de baten van deze investeringen de kosten overstijgen. 

Ook deze oplossingsrichting onderschrijft Vilans, zij het wel met een aantal kanttekeningen. Dahmen: ‘Het valt ons op dat de voorwaarden alleen over financiële kosten en baten lijken te gaan en niet over de toegevoegde waarde voor de kwaliteit van leven of bestaan voor de cliënt en mantelzorger. Daarom pleiten wij ervoor dat deze meerwaarde wel wordt meegenomen in de business case. Wij pleiten voor het maken van maatschappelijke business cases waarin ook gekeken wordt naar effecten op de langere termijn en waarbij gekeken wordt naar effecten voor de maatschappij.’ Benning vult aan: ‘We missen de samenhang tussen de verschillende domeinen bij het opstellen van de business case. De inschatting dat het bedrag van de verwachte kosten en baten, niet hoger mag zijn dan de ingeschatte besparingen aan Wlz-zorg is hierdoor te beperkt. Het gaat over besparingen in de gehele keten, niet alleen in de Wlz, maar ook de eventuele besparingen in de Zvw en Wmo.’ 

12 mei: Bijeenkomst ‘Zicht op domeinoverstijgend samenwerken’

Op woensdag 12 mei organiseert Waardigheid en trots een online bijeenkomst over domeinoverstijgend samenwerken. Onderwerpen die aan bod komen: wetgeving, rechtmatigheid, hoe betaal je het, hoe werk je samen met verschillende domeinen en hoe leg je verantwoording af. Met voorbeelden uit de praktijk laten we zien hoe u kan starten met deze vorm van samenwerken. Betrokkenen bij de drie experimenten komen aan het woord en de onderzoekers van Significant, die de experimenten onlangs evalueerden. Ook horen we van de betrokken zorgkantoren en gemeenten.

3. Er moet landelijk gemonitord worden of de preventieve maatregelen aantoonbaar leiden tot lagere zorguitgaven.

Het landelijk monitoren is volgens Vilans ook een goed initiatief, zij het dat ook daar een aantal aandachtspunten te noemen zijn. ‘Het monitoren mag niet leiden tot toename van administratieve lasten en de monitor moet naast kosten ook kijken naar verbeterde kwaliteit van zorg en extra waarde voor cliënten en medewerkers. Het moet de praktijk helpen’

4. Bij specifieke cliëntgroepen of in bijzondere omstandigheden, moet op aanwijzing van VWS aanvullende bekostiging van de geleverde zorg mogelijk zijn naast de persoonsvolgende bekostiging per cliënt.

Vilans vindt het positief dat in deze wijziging de preventie ook betrekking heeft op maatwerk voor specifieke cliëntengroepen of bijzondere omstandigheden, die moeilijk of niet in de reguliere bekostiging passen. ‘Wij verwachten dat de behoefte aan dit maatwerk alleen maar meer wordt nu cliënten langer thuis wonen en denken dat de maatschappelijke kosten hiermee (uiteindelijk) op termijn lager worden. De financiering moet meebewegen’

Concluderend stelt Vilans in de consultatie dat de voorgestelde Wlz-wetswijziging voor domeinoverstijgende samenwerking naar alle waarschijnlijkheid gaat werken. ‘Maar, hier geldt wel dat financiers en bestuurders in de zorg moed moeten hebben om te investeren in preventie, ook als de business case nog niet positief is of de monitor nog niet compleet. Belangrijk is dat met alleen wetgeving en financiële prikkels we in Nederland de gezondheid en het welzijn van burgers niet voldoende verbeteren. Het gaat vooral over starten vanuit een visie op de integrale mens, anders organiseren, integraal werken faciliteren in alle lagen van organisaties vanuit een andere cultuur, met financiële en wettelijke kaders die dit faciliteren, in plaats van hinderen, aldus Vilans-bestuursvoorzitter Mirella Minkman.’ 

Lees de complete consultatie

Lees ook: Domeinoverstijgend samenwerken flinke stap dichterbij

Meer informatie? Neem contact op met:

SandraExpert
Sandra
Dahmen
Expert s.dahmen@vilans.nl 06 46 62 38 74
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl