Sanne van der Weegen

Sanne van der Weegen

9 trends in de ouderenzorg

De publicatie ‘Anna zorgt voor appeltaart' schetst een mogelijk beeld van de . Hoewel niemand precies weet hoe de toekomst eruit ziet, kunnen we wel een aantal trends onderscheiden.

Het gaat om ontwikkelingen die deels al in gang zijn gezet. Denk bijvoorbeeld aan langer thuis wonen, de veranderende rol van de zorgprofessional en het nieuwe concept van .

1. Oud wordt u thuis

Mensen wonen vaker en langer thuis. Het percentage ouderen dat in een instelling woont daalt al jaren. Terwijl in 1995 nog 17 procent van de 75-plussers in een instelling woonde, was dit in 2014 gedaald tot 10 procent. Op dit moment woont 95 procent van de 65-plussers in Nederland (bijna 2,8 miljoen mensen) thuis. Mensen met een lichte zorgvraag komen vanaf 2013 niet meer in aanmerking voor het wonen in een zorginstelling. De Wet langdurende zorg (Wlz) maakt het mogelijk om ook met een zwaardere zorgvraag thuis te blijven wonen. Ook mantelzorgers, familieleden, buren, vrienden en andere bekenden uit sociale netwerken dragen bij aan deze ontwikkeling.

2. Diversiteit kleurt zorg

De groep migranten in de ouderenzorg neemt de komende jaren absoluut en relatief toe. De verwachting is dat het aantal migranten boven de 65 jaar groeit van 78.000 niet-westerse migranten in 2011 tot 520.000 in 2050. De grootste groepen zijn op dit moment afkomstig uit Suriname, Marokko, Turkije en Nederlandse Antillen. Ook onder zorgprofessionals neemt het aantal migranten toe.

3. Zorgprofessional verandert

Zorgprofessionals werken niet langer alleen in zorgorganisaties, maar ook in wijkteams, netwerken en steeds vaker als ZZP-er. Hun rol en functie verandert. Dit komt mede door een nieuw concept van gezondheid, waarbij niet de ziekte centraal staat, maar veerkracht en zelfmanagement. Veel banen in de zorg krijgen een bredere invulling. Nieuwe taken zijn bijvoorbeeld het vervullen van een poortwachtersrol, signalering en samenwerken met mantelzorgers en vrijwilligers.

4. Cliënt in de driver’s seat

De zorg rondom de cliënt en zijn netwerk wordt veel persoonsgerichter. Bij het vaststellen van wat een cliënt nodig heeft, worden de cliënt en zijn sociaal netwerk het uitgangspunt. De zorg sluit aan op wat de cliënt nodig heeft en het eigen netwerk niet kan opvangen. In de toekomst beheert de cliënt zijn eigen medische en gezondheidsgegevens in een levenslang persoonlijk gezondheidsdossier en kent rechten toe aan zijn eigen netwerk en zijn zorgverleners om de gegevens in te zien.

9 onvermijdelijke trends in de ouderenzorg

5. Technologie heeft de toekomst

In vergelijking tot het buitenland, maakt de Nederlandse zorg veel gebruik van eHealth-toepassingen. Bij technologie in de zorg gaat het onder andere om beeldcommunicatie, monitoring, zelfzorg, robotisering, big data, edutainment en allerlei digitale platforms voor medische samenwerking. De zorgmedewerkers van de toekomst zijn opgegroeid in een sterk gedigitaliseerde omgeving en zij gebruiken technologie om meer zorg op afstand te leveren en om samen te werken met collega zorgprofessionals van verschillende organisaties.

6. Gebruiker bepaalt, want gebruiker betaalt?

De kosten van ouderenzorg in Nederland gaan snel omhoog. Als de huidige trend doorzet, besteedt Nederland in 2050 8,2% van het Bruto Binnenlands Product aan langdurende zorg. Nederland is dan veruit de grootste stijger in Europa wat betreft publieke uitgaven voor langdurende zorg. Om die reden zal Nederland andere manieren vinden om de zorg te bekostigen, met minder systeem- en overheadkosten.

7. Overheid verbindt en faciliteert

De participatiesamenleving krijgt steeds meer vorm. De zorg ontwikkelt zich daarbij van een Pater-systeem (verzorgingsstaat) via een Ego-systeem (marktwerking) naar een Eco-systeem (waardecreatie). Hierbij raakt de zorg meer verweven met de maatschappij en ligt de focus op de burger, gezondheid, goede zorg en eigen regie. De overheid speelt vooral een verbindende en faciliterende rol. Dit doet zij door alle partijen bij elkaar te brengen om vernieuwing te realiseren en om de zorg te organiseren.

8. Nieuw concept van gezondheid

Er ontstaan nieuwe opvattingen over gezondheid en kwaliteit van bestaan/leven. Centraal staan veerkracht en zelfmanagement op alle domeinen die het leven betekenisvol maken: lichamelijk welbevinden, psychisch welbevinden, intermenselijke relaties, deelname aan de samenleving, persoonlijke ontwikkeling, materieel welzijn, zelfbepaling en eigen regie, rechten en belangen, spiritualiteit en dagelijks functioneren.

9. Kennis op maat maakt en deelt u samen

De vraagstukken in de (ouderen)zorg worden steeds complexer Het onderscheid tussen kennisontwikkelaars, -verspreiders en –gebruikers verdwijnt. Daarvoor in de plaats komt een grote variatie aan ontwikkelaars en gebruikers die in (vaak lokale/regionale) netwerkverbanden nauw samenwerken aan het ontwikkelen, aanbieden en gebruiken van kennis. Zorgorganisaties en maatschappelijke initiatieven geven ook steeds vaker zelf invulling aan de kennisfunctie.

Meer informatie over ouderenzorg

Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl