Naar hoofdinhoud Naar footer

Foutloos leren bij Korsakov

Gepubliceerd op: 06-02-2020

Laatst bijgewerkt op: 25-09-2026

De interventie Foutloos leren bij Korsakov richt zich op het verhogen van de zelfstandigheid en kwaliteit van leven van cliënten met het syndroom van Korsakov.

In het kort

Type interventie

Methode

Cliëntgroep

Ouderen, Syndroom van Korsakov

Sector

Ouderenzorg

Soort kennis

Onderzoek, Praktijk, Ervaring

Niveau van erkenning

Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Databank erkende interventies

Het aanleren van nieuwe vaardigheden door de interventie Foutloos leren bij Korsakov verbetert de kwaliteit van leven bij mensen met het syndroom van Korsakov. Daarnaast nemen door de interventie de gedragsproblemen af. De verwachting is dat de cliënten mogelijk meer autonomie en zelfstandigheid ervaren.

De interventie is bedoeld voor mensen met het syndroom van Korsakov in de langdurige zorg. De verwachting is dat de interventie ook geschikt is voor mensen met het syndroom van Korsakov die verblijven in andere settingen, zoals de GGZ of thuis.

Foutloos leren bij Korsakov is een methode om mensen met het syndroom van Korsakov (nieuwe) vaardigheden te (her)leren. Het uitgangspunt bij foutloos leren is dat fouten tijdens het leerproces worden voorkomen. Door een vaardigheid routinematig zonder fouten te herhalen, slijt de vaardigheid in, ondanks de geheugenstoornis.  

Zorgverleners die werken met mensen met Korsakov worden getraind in het toepassen van de interventie, middels een blended (incompany) training. In deze training is er ook aandacht voor de implementatie en borging van de interventie. Zes maanden na de training vindt een implementatieconsult plaats. De trainer komt opnieuw naar de organisatie om te ondersteunen en advies te geven bij de verdere borging en uitvoering van het traject. 

De training Foutloos Leren is aan te vragen via Korsakov Kenniscentrum. De handleiding ‘Foutloos leren bij Korsakov’ is onderdeel van de training en als pdf te downloaden via de website. 

Mevrouw W. is 61 jaar en woont op een gespecialiseerde Korsakov-afdeling in een verpleeghuis. Ze heeft het syndroom van Korsakov en kan daardoor bijna geen nieuwe informatie leren. Elke dag gaat zij naar de supermarkt in de buurt. Deze kan ze alleen vinden als iemand met haar meeloopt. Als ze alleen gaat, neemt ze steeds dezelfde verkeerde afslag. Deze fout zit zo vast in haar geheugen dat routetrainingen niet helpen. 

Inzet van Foutloos Leren bij Korsakov

Met mevrouw W. is afgesproken om een nieuwe route naar de supermarkt te oefenen met behulp van Foutloos Leren bij Korsakov. Het zorgteam maakte hiervoor foto’s van de belangrijke afslagen van de route. Daarna oefenden ze elke dag met mevrouw als zij naar de supermarkt wilde. Bij elke afslag liet de zorgverlener de foto van de juiste richting zien. De zorgverlener liep ook voorop en zei welke kant ze op moesten. Zo kon mevrouw geen fouten maken.

Resultaten van Foutloos Leren bij Korsakov

Stap voor stap werden de aanwijzingen minder. Eerst liep de zorgverlener niet meer voorop. Daarna werden alleen nog de foto’s getoond. Uiteindelijk kon mevrouw de route helemaal zelf lopen. Mevrouw W. is erg blij dat ze nu zelfstandig naar de winkel kan en niet steeds om hulp hoeft te vragen. 

Mensen met het syndroom van Korsakov kenmerken zich door ernstige geheugenstoornissen. Daardoor zijn zij niet in staat om nieuwe informatie aan te leren. Toch is bij mensen met het syndroom van Korsakov niet het hele geheugen aangedaan. Een deel van het geheugen (het impliciete geheugen) is enigszins gespaard gebleven. Dit geheugen wordt gebruikt bij het leren van vaardigheden. Deze vaardigheden worden geleerd door ze te doen. Dit geldt ook voor mensen met Korsakov. Het werkzame element uit de training is de focus op dit impliciete leren. 

Uit een grootschalig onderzoek naar foutloos leren bij Korsakov, waarbij drie verpleeghuizen (met controlegroep) met gespecialiseerde Korsakov-afdelingen betrokken waren, zijn drie publicaties en een praktische handleiding ‘Foutloos leren bij Korsakov’ voortgekomen. In de publicaties wordt beschreven hoe de interventie is uitgevoerd en wat de behaalde effecten van de interventie zijn. Aangetoond is dat de cliënten de handelingen na een interventie met Foutloos leren significant beter uitvoeren dan ervoor. Daarnaast is aangetoond dat de kwaliteit van leven verbeterde en de verwachting is dat de cliënten mogelijk een grotere autonomie en zelfstandigheid ervaren. 

Inschrijven nieuwsbrief

Met onze nieuwsbrief blijf je wekelijks op de hoogte van alle trends en ontwikkelingen in de langdurige zorg.


Voor meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens, zie onze privacyverklaring.