Zorghandelingen uitvoeren en overdragen zonder zorgen
Gepubliceerd op: 15-12-2025
Laatst bijgewerkt op: 14-09-2026
Zorgvragers, mantelzorgers en vrijwilligers voeren steeds vaker zelf medische en verpleegkundige handelingen uit. Aan welke wetten en regels moeten zij daarbij voldoen? En welke verantwoordelijkheden hebben zorgvragers, mantelzorgers, vrijwilligers, zorgprofessionals en zorginstellingen?
In het kort
Type tool
Handreiking
Voor wie
Mantelzorgers, Zorgverleners, Vrijwilligers in de zorg
Cliëntgroep
Ouderen
Soort kennis
Praktijk
Auteur
Ontwikkelaar
Vilans en Stichting KOMPAZ Nederland
De handreiking geeft per rol aan:
- of iemand een zorgbehandeling mag uitvoeren;
- welke verantwoordelijkheden iemand heeft;
- wat verder goed is om te weten.
Extra aandacht is er voor het aanleren van zorghandelingen door de zorgprofessionals. In de handreiking vind je ook een overzicht van wie wanneer aansprakelijk is. Dit komt van pas als er iets misgaat. De handreiking schetst verder situaties waarin niet altijd duidelijk is vanuit welke rol iemand zorg verleent.
Let op
Kortgeleden oordeelde het Tuchtcollege dat een BIG-verpleegkundige of verpleegkundig specialist die een andere functie uitvoert, toch onder het tuchtrecht valt. Onduidelijk is nog of dat ook geldt als hij of zij mantelzorger is. De informatie in de handreiking in het hoofdstuk ‘Ik twijfel over mijn rol’ klopt daardoor voor verpleegkundigen misschien niet.
Gebruik de handreiking bij vragen over wie wat mag doen bij een zorghandeling.
Bepaal welke rol je hebt. Kijk op basis daarvan wat je mag doen. En wie waarvoor verantwoordelijk is.
De professionals en mantelzorgers die meewerkten aan de handreiking, vinden het van toegevoegde waarde:
Fijn die verduidelijking per rol hoe je omgaat met het uitvoeren van handelingen en relevante informatie. Je wil dit gewoon weten voordat je handelingen gaat uitvoeren of overdraagt aan een ander.
Bekijk ook de notitie: Grenzen verkennen in informele zorg.