Naar hoofdinhoud

Medicijndispenser

Wat is het?

De medicijndispenser is een apparaat dat voorkomt dat een cliënt medicijnen vergeet in te nemen, of dit te vroeg of te laat doet. Het bevat een medicatierol die bestaat uit zakjes met de medicatie voor een bepaald tijdstip op de dag. Op het moment dat iemand medicijnen moet nemen, worden ze vrijgegeven door de medicijndispenser.  

De apotheek levert de medicatierol en de thuiszorg of mantelzorger vult regelmatig de medicijndispenser bij. Op het moment dat iemand medicijnen moet innemen, geeft de dispenser een geluid- en lichtsignaal. Zodra de cliënt op de OK-knop drukt, komt een zakje medicijnen uit de dispenser dat automatisch wordt opengesneden.  

Neemt iemand de medicijnen er niet uit, dan krijgen de mantelzorger, familie of zorgprofessional een melding. Zij kunnen ook op een bijbehorende app of via een portal (website) kijken welke medicijnen al door iemand zijn afgenomen.

Doelgroep

Medicijndispensers zijn met name bedoeld voor mensen die thuis wonen, meestal alleenstaand en redelijk stabiel zijn in het nemen van hun medicijnen.  

Ook mensen die meer ondersteuning nodig hebben bij het nemen van hun medicatie zijn gebaat bij een dispenser. Bijvoorbeeld:  

  • cliënten met dementie, die vergeten hun medicatie in te nemen;  
  • cliënten met Parkinson, waarbij het tijdstip van inname erg belangrijk is; 
  • cliënten met reuma, die moeite hebben met het openmaken van een medicijnverpakking.

Medicijndispensers worden in toenemende mate ook in het verpleeghuis toegepast (intramuraal).

Waardebepaling

Zorgmomenten die enkel bestaan uit het aanreiken van medicijnen kunnen worden voorkomen. Hierdoor besparen medewerkers reistijd en de tijd van het zorgmoment zelf.  

In de thuiszorg vindt het aanreiken van zorgmedicatie plaats door verzorgenden (IG3). Zij besparen tijd door de inzet van deze zorgtechnologie, maar alleen bij de zogenoemde unieke zorgmomenten. Als een verzorgende alleen voor het aanreiken van medicatie bij een cliënt aan huis komt.   

Bij de gecombineerde zorgmomenten, waarbij naast aanreiking van de medicatie ook andere zorg wordt verleend, levert de inzet van deze zorgtechnologie weinig tijdwinst op. Daarom wordt de medicijndispenser in de praktijk alleen bij die cliënten toegepast, waarbij deze aparte zorgmomenten voor medicatie aanreiking plaatsvinden.  

Omdat medicatie aanreiking vaak meerdere keren per dag moet plaatsvinden bij bijvoorbeeld alleenwonende mensen met dementie kan als bijvoorbeeld één keer per dag de medicatie aanreiking een uniek zorgmoment is dit huisbezoek bespaard worden. 

Dit levert een positieve businesscase op.

Zachte kostenZachte baten
  • Minder fysieke contactmomenten
  • Betrekken en toestemming van externe partijen (apotheken)
  • Herinrichten van het zorgproces
  • Leren werken met technologie
  • Uitleg aan cliënten en mantelzorg
  • Bij foutief gebruik: risico
  • Meer eigen regie bij cliënt, zij voelen zich zelfstandiger
  • Beter inregelen van medicatie/medicatietrouw
Harde kostenHarde baten
  • Kosten introductie in de organisatie (training, installatie, beheer)
  • Kosten aanschaf hardware/software
  • Kosten ondersteuning door de leverancier
  • Indien van toepassing kosten zorgcentrale
  • Minder zorgmomenten
  • Minder reistijd
  • Meer capaciteit om andere cliënten te helpen

Financiering

WMONiet van toepassing
ZVWPrestatie thuiszorgtechnologie. Bij vrijwel alle zorgverzekeraars kan 2 uur of 2,5 uur per maand per cliënt extra gedeclareerd worden.
WLZBinnen het dagtarief voor intramuraal en Volledig Pakket Thuis. Bij Modulair Pakket Thuis is de prestatie thuiszorgtechnologie van toepassing, het kunnen declareren van extra uren bij het zorgkantoor.

In de periode 2010 – 2019 financierden zorgverzekeraars en zorgkantoren medicijndispensing op basis van een aparte beleidsregel van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Met als basis een maatschappelijke businesscase uit 2010 wordt de inzet door de thuiszorg van medicijndispensing in deze periode vergoedt onder de beleidsregel farmaceutische telezorg. Dit was in de vorm van het kunnen declareren van 2,5 uur per maand per cliënt extra volgens het afgesproken tarief persoonlijke verzorging. 

Vanaf 2020 is deze aparte regeling farmaceutische telezorg overgegaan in de prestatie thuiszorgtechnologie, waarbij de technologie niet meer als zodanig wordt benoemd in de regelgeving. Maar alle grote zorgverzekeraars hebben het laten declareren van 2 uur – 2,5 uur extra per maand voortgezet. 

Alleen een paar kleinere zorgverzekeraars volgen de NZa-beleidsregels voor de prestatie thuiszorgtechnologie niet naar de letter. Hierbij wordt het maximum aantal te declareren uren van 6,5 uur per maand per cliënt verlaagd naar 2 uur voor alle thuiszorgtechnologie.

Onderzoek naar deze technologie

Alleen onafhankelijk onderzoek wordt hier opgenomen: onderzoek waarbij de producent of leverancier niet is betrokken.

  • Businesscase medicijndispensing uit het onderzoek tijdbesparende zorgtechnologieën in de ouderenzorg, Significant & Vilans in opdracht van het Ministerie van VWS, april 2021  (zie Downloads 1.1 Maatschappelijke businesscase medicijndispensing)
  • Verkenning maatschappelijke businesscase medicijndispensing, Vilans, 2020 (zie Downloads 1.2 Verkenning maatschappelijke businesscase medicijndispensing)

Waar vinden projecten en onderzoeken plaats

Medicijndispensing wordt op enige schaal structureel in de thuiszorg toegepast. In de intramurale ouderenzorg wordt het inmiddels ook toegepast.

Als thuiszorgtechnologie wordt het meegenomen in waardebepalend onderzoek naar SET-projecten (Stimuleringsregeling eHealth Thuis, SET) uitgevoerd door Vilans en Vita Valley met financiering door ZonMW. De focus ligt hierbij op de verhouding tot andere thuiszorgtechnologieën, zoals beeldschermzorg en ondersteuning dagstructuur.

Downloads

Jouw kennis ook op de kennisbank?

Neem contact met ons op.