Mondkapje en
andere bescherming

Door corona leven we in een lastige tijd. Mensen uit risicogroepen, ouderen en mensen met een beperking hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden. Je wil dan weten waar je aan toe bent. Zodat je goede keuzes kunt maken.

Mondkapje en andere bescherming

Het is belangrijk jezelf zoveel mogelijk te beschermen tegen corona. Dit doe je door afstand te houden en een mondkapje te dragen waar dat nodig is. Zorgverleners gebruiken vaak extra beschermingsmiddelen.

Mondkapje en andere bescherming

Op sommige plaatsen is het voor mensen vanaf 13 jaar verplicht om een mondkapje te dragen. Ook als je een coronaprik hebt gehad. Bijvoorbeeld in het openbaar vervoer, tijdens zorgvervoer en op sommige plekken op het vliegveld.

Ook kan bijvoorbeeld het ziekenhuis, de huisarts of de kerk van je vragen een mondkapje te gebruiken. Zij mogen hier zelf regels voor bepalen.

Heb je een kwetsbare gezondheid? Dan kan het goed zijn om ook een mondkapje te gebruiken in andere ruimtes waar je in contact komt met andere mensen. Bijvoorbeeld in de taxi, of in een drukke supermarkt. Je mag zelf kiezen of je een gewoon of een medisch mondkapje gebruikt.

Bij vraag 6 lees je meer over wat een medisch mondkapje is.

Tip(s):

Risicogroep

Ook na vaccinatie moet jouw zorgverlener beschermingsmiddelen gebruiken. Bijvoorbeeld een mondkapje, schort of handschoenen.

Vaccinatie geeft geen 100% bescherming en het is nog niet bekend hoe lang het vaccin beschermt. Ook kan iemand die gevaccineerd is soms nog het virus verspreiden. Daarom zijn persoonlijke beschermingsmiddelen nog steeds nodig.

Welk beschermingsmiddel gebruikt jouw zorgverlener? Dat hangt van de volgende situaties af:

  • Waar je zorgverlener werkt: binnen of buiten het ziekenhuis.
  • Of je zorgverlener 1,5 meter afstand kan houden.
  • Of je wel of geen klachten hebt die lijken op corona.

Zorgmedewerkers in verpleeghuizen, gehandicaptenzorg of GGZ

Zorgverleners krijgen het advies om een medisch mondkapje te gebruiken. Bijvoorbeeld verzorgenden en verpleegkundigen in verpleeghuizen of de gehandicaptenzorg.

Zij werken volgens medische richtlijnen en houden zich aan de landelijke en regionale maatregelen. Zij kunnen zelf bepalen of ze in sommige situaties juist wel of niet een mondkapje gebruiken.

Daarnaast kan een zorgaanbieder, zoals een zorginstelling, voor openbare ruimten bepalen dat iedereen daar een mondkapje op moet.

Tip(s):

Lees meer over het gebruik van mondkapjes en persoonlijke beschermingsmiddelen (BPM) in de zorg:

Risicogroep

Voor iedereen geldt de mondkapjesplicht in het openbaar vervoer. Wat die mondkapjesplicht precies betekent, lees je in vraag 1. Wanneer draag ik een mondkapje? Dit geldt ook voor mensen met een ziekte of beperking. Er zijn wel een aantal uitzonderingen.

Uitzonderingen op de mondkapjesplicht

Kan je vanwege een zichtbare of onzichtbare beperking of ziekte geen mondkapje dragen? Dan hoef je geen mondkapje te dragen. Dat is bijvoorbeeld in de volgende situaties:

  • Je bent niet in staat een mondkapje te dragen of op te zetten. Bijvoorbeeld door een aandoening in je gezicht.
  • Je krijgt last van je gezondheid door het dragen van een mondkapje. Bijvoorbeeld door een longaandoening.
  • Je raakt erg in de war door het dragen van een mondkapje. Bijvoorbeeld als je een verstandelijke beperking of psychische aandoening hebt. Ook jouw begeleiders hoeven dan geen mondkapje te dragen.
  • Je bent doof of slechthorend en je moet kunnen liplezen. De persoon die met jou spreekt of jou helpt hoeft dan ook geen mondkapje op.

Hoe kan ik laten zien dat ik een uitzondering ben?

De politie en boa’s kunnen je op een vliegveld, of in een bus of trein vragen waarom je geen mondkapje draagt. Je moet dan laten zien dat de regel niet voor jou geldt.

Dat kan je op de volgende manieren doen:

  • Je laat een Eigen Verklaring zien waarin staat dat jij tot de uitzonderingsgroep behoort.
  • Bekijk verderop de informatie bij ‘Eigen Verklaring als extra ondersteuning’. Kijk ook op de site van de Rijksoverheid: Eigen verklaring uitzondering mondkapjesplicht
  • Je draagt een faceshield (spatscherm). Hieruit blijkt dat je geen mondkapje kan dragen door jouw ziekte of beperking.
  • Je hebt een bewijs waarop staat dat je onder behandeling bent bij een (huis)arts of zorgorganisatie. Bijvoorbeeld een verwijsbrief die je al in je bezit hebt. Of een bewijs van een afspraak bij een arts. Let op: Het gaat niet om een officiële medische verklaring. Die mag een arts niet over zijn patiënt afgeven.
  • Je laat een verklaring zien van jouw begeleider of naaste waarom jij geen mondkapje kan dragen. Met naam en telefoonnummer zodat diegene gebeld kan worden.
  • Je laat jouw hulpmiddel of medicijnen zien.
  • Je laat iets anders zien waaruit blijkt dat je geen mondkapje kan dragen.

Heb jij wel eens last van mensen die je aanspreken als je geen mondkapje draagt? Dit filmpje legt de uitzondering uit: klik hier. En dat mensen je daar niet op hoeven aan te spreken.

Eigen Verklaring als extra ondersteuning

De overheid heeft samen met cliëntenorganisaties, OV-bedrijven en handhaving een Eigen Verklaring gemaakt.

De Eigen Verklaring helpt je om te laten zien dat je onder de uitzonderingsregel valt van de mondkapjesplicht. Deze verklaring kan je als eerste laten zien aan een handhaver zoals de politie, of een controleur.

Je bent niet verplicht de Eigen Verklaring bij je te dragen. Kan je op een andere manier laten zien waarom je geen mondkapje kan dragen? Dat mag nog steeds.

Wil je de Eigen Verklaring gebruiken? Vul dan de volgende gegevens in op het formulier:

  • Je naam, adresgegevens en geboortedatum.
  • Aanvinken hoe je kunt aantonen dat je geen mondkapje kan dragen.
  • Aanvinken dat je het formulier naar waarheid hebt ingevuld.
  • Je handtekening.

Op de website van de Rijksoverheid lees je meer over de uitzondering van de mondkapjesplicht voor mensen met een beperking of ziekte. Daar vind je ook het formulier Eigen Verklaring. Kijk hier.

De Eigen Verklaring wordt overal geaccepteerd waar de mondkapjesplicht geldt. De Eigen Verklaring is digitaal toegankelijk gemaakt voor mensen met een (visuele) beperking.

Voor meldingen kun je terecht bij het meldpunt van cliëntenorganisatie Ieder(in). Ga naar: website Iederin

Of bel het corona informatienummer van de Rijksoverheid: 0800 - 1351

Tip(s):

Risicogroep

Het faceshield (spatscherm) bedekt de neus en mond niet volledig. Het is daarom volgens de wet geen vervanging voor een mondkapje.

Toch mag je daar wel voor kiezen als een mondkapje dragen niet kan vanwege je beperking of ziekte. Daarnaast laat je daarmee zien dat je rekening houdt met je eigen gezondheid en die van anderen.

Tip:

Tip(s):

Risicogroep

De beste bescherming tegen ernstig ziek worden is vaccineren. Hiermee bescherm je ook anderen. 

Verder is het extra belangrijk om je aan de basisregels te houden als je huisgenoot of naaste een kwetsbare gezondheid heeft. Wees ook extra voorzichtig in contact met anderen. Zo voorkom je dat je corona krijgt.

Voor de zekerheid kan je ook een corona-zelftest doen als je geen klachten hebt. Daarmee kan je zelf testen of je misschien het coronavirus hebt.

Zorg binnen ook voor voldoende frisse lucht door een raam of ventilatierooster open te zetten.

Kinderen naar school?

Heb je een kind thuis en twijfel je of het naar school of de kinderopvang kan? Overleg dan met de arts en de schoolleiding wat de beste oplossing is.

Heb jij milde klachten die lijken op corona?

Dan geldt het algemene advies: laat je testen en blijf thuis tot de uitslag bekend is. Je bent dan in thuisquarantaine. Omdat je een huisgenoot hebt die in de risicogroep valt, zijn er extra adviezen:

  • Houd afstand van de huisgenoot.
  • Draag een niet-medisch mondkapje.

Zo verklein je het risico om het coronavirus door te geven.

Heb jij milde klachten én daarbij koorts of benauwdheid?

Dan geldt het algemene advies: als je huisgenoten hebt, dan blijven zij ook thuis. Jullie zijn dan in gezinsquarantaine. Als zij klachten krijgen, moeten zij zich ook laten testen op corona.

Lees meer over thuisblijven bij klachten op de website van de Rijksoverheid.

Tip(s):

Risicogroep

Een medisch mondkapje is een bepaald soort mondneusmasker. Het wordt ook wel chirurgisch mondkapje genoemd.

Je kunt niet aan een mondkapje zien of het een gewoon mondkapje of een medisch mondkapje is. Kijk daarom goed naar de verpakking.

Op een medisch mondkapje moet staan dat het om een medisch hulpmiddel gaat. Er staat op dat het type I, II of IIR is. Ook staan er de letters CE op.

Een medisch mondkapje beschermt je beter tegen corona dan een gewoon mondkapje. Je kan medische mondkapjes kopen bij de apotheek, drogist en sommige andere winkels.

Risicogroep