YOD-INCLUDED: passende zorg bij dementie op jonge leeftijd
Laatst bijgewerkt op: 23-09-2026
Dementie op jonge leeftijd heeft grote gevolgen. Mensen staan vaak nog midden in het leven, hebben een baan, een partner en soms thuiswonende kinderen. Bovendien kan dementie zich op jonge leeftijd anders uiten dan op latere leeftijd. Herkenning en diagnose zijn daardoor soms lastig en de reguliere dementiezorg sluit niet altijd aan. YOD-INCLUDED wil de herkenning, diagnostiek, zorg en ondersteuning voor mensen met dementie op jonge leeftijd en hun naasten verbeteren.
Kennis ontwikkelen mét de praktijk
YOD staat voor Young Onset Dementia: dementie waarbij de eerste verschijnselen voor het 65e levensjaar ontstaan. YOD-INCLUDED brengt onderzoekers, professionals, zorgorganisaties, belangenorganisaties en mensen met dementie en hun naasten bij elkaar. Het onderzoek richt zich onder meer op oorzaken en ziekteverloop, betere en eerdere diagnostiek en passende zorg en ondersteuning. Daarbij gaat het niet alleen om nieuwe kennis ontwikkelen. Minstens zo belangrijk is dat die kennis aansluit bij vragen uit het dagelijks leven en uiteindelijk ook wordt gebruikt.
Wat doet Vilans?
Vilans richt zich binnen YOD-INCLUDED vooral op de verbinding tussen onderzoek en praktijk. We ondersteunen professionals en netwerken om samen te onderzoeken wat in de praktijk beter kan en hoe nieuwe kennis daarbij kan helpen. Een belangrijk onderdeel hiervan is participatief actieonderzoek. Professionals uit regionale netwerken onderzoeken samen vraagstukken uit hun eigen praktijk, proberen verbeteringen uit en leren van wat wel en niet werkt. Onderzoekers en mensen met dementie en hun naasten denken en doen mee.
De ervaringen uit deze trajecten worden niet alleen lokaal gebruikt. Vilans helpt om lessen, werkwijzen en praktische kennis zo vast te leggen en te delen dat ook andere professionals en netwerken ermee aan de slag kunnen. Zo ontstaat een beweging in twee richtingen: kennis uit onderzoek komt sneller terecht in de praktijk en vragen en ervaringen uit de praktijk voeden nieuw onderzoek.
Vervolg van YOD-INCLUDED
In de eerste fase van YOD-INCLUDED is veel kennis verzameld en is een landelijke onderzoeksinfrastructuur opgebouwd. In het vervolg wordt daarop voortgebouwd. Er komt verdere aandacht voor oorzaken, vroege herkenning en diagnose én voor wat mensen met dementie op jonge leeftijd en hun naasten nodig hebben voor een goede kwaliteit van leven, thuis en in het verpleeghuis. Vilans blijft daarbij werken aan de vertaalslag van kennis naar de praktijk en aan leren tussen onderzoekers, professionals, mensen met dementie en naasten.
Samenwerking
YOD-INCLUDED is een landelijk consortium onder leiding van het Radboudumc Alzheimer Centrum, met onder andere de Nederlandse Alzheimercentra, kennisinstellingen, zorgorganisaties, Alzheimer Nederland, FTD Lotgenoten, het Kenniscentrum Dementie op Jonge Leeftijd en Vilans.
YOD-INCLUDED wordt gefinancierd door ZonMw vanuit het Onderzoeksprogramma Dementie, met cofinanciering van de Hersenstichting.