Samenwerken met zorgzame gemeenschappen: 7 adviezen
Gepubliceerd op:
Steeds meer zorgorganisaties denken na over hoe zij kunnen samenwerken met zorgzame gemeenschappen. Dat bleek tijdens een webinar dat Vilans in 2026 organiseerde over dit onderwerp. De deelnemers zoeken nog wel naar manieren om die samenwerking op te pakken. Zorgorganisaties moeten namelijk wel anders gaan werken: minder sturen en meer aansluiten, vertrouwen geven en samen leren.
Esther Kersten is voorzitter van het Utrechtse bewonersinitiatief Kracht van Zuilen. Zij vertelde tijdens het webinar over haar ervaringen. Haar centrale vraag: hoe kan de systeemwereld beter aansluiten bij bewonersinitiatieven en zorgzame gemeenschappen? De deelnemers aan het webinar kwamen met verschillende adviezen en ideeën.
De 7 meest opvallende adviezen
1. Bruggenbouwers
Wijs binnen de organisatie iemand aan die verbinding legt tussen organisatie of systeemwereld en de leefwereld. En die ook het perspectief van inwoner, buurtinitiatief of zorgzame gemeenschap inbrengt.
2. Ken de buurt
Zie als organisatie wat er in de buurt al gebeurt en herken en waardeer wat er al aanwezig is. Zien wat er al is, betekent ook de buurt goed kennen en ontdekken wat allemaal al bijdraagt aan een zorgzame gemeenschap. Kijk welke kansen er zijn om aan te sluiten. En besef dat iedere buurt uniek is. Er is geen ‘one size fits all’.
3. Bouw de brug
De kracht van zorgzame gemeenschappen is vaak nabijheid, vertrouwen en onderlinge betrokkenheid. Formele zorgorganisaties gaan vaak uit van protocollen, duidelijke rollen en hebben te maken met tijdsdruk en verantwoordingsplichten. Bouw een brug om die werelden bij elkaar te brengen. Stem verwachtingen af. En heb als zorgorganisatie het lef soms iets van je eigen professionele vanzelfsprekendheden los te laten.
4. Voeg in
Probeer vooral niet te veel te willen. Volg vooral en sluit aan: ‘Eerst invoegen en daarna pas toevoegen.’
5. Werk samen met zorgzame gemeenschappen
Kijk wat zorgzame gemeenschappen kunnen doen voor de zorg- of welzijnsorganisatie. Een mooi voorbeeld is het betrekken van bewonersgroepen bij het aantrekken van een nieuwe buurtwerker.
6. Verandering kost tijd
Wees je ervan bewust dat medewerkers in zorgorganisaties, in alle lagen, graag willen zorgen en dingen zelf willen doen. Voor hen is het vaak lastig meteen buiten de bestaande kaders te denken. Hou daar rekening mee.
7. Doe mee!
Zoek echt de samenwerking. Op basis van gelijkwaardigheid. Of zoals een van de deelnemers van het webinar het mooi verwoordde: gebruik het woord ‘meedoen’ in plaats van ‘samenwerken’. Dat kan meer energie geven.
Wil je meer weten over samenwerken met zorgzame gemeenschappen? Op de themapagina vind je meer informatie.
Samenwerken met zorgzame gemeenschappen
De voordelen van samenwerken volgens de deelnemers
Tijdens het webinar kregen deelnemers (uit zorg, welzijn, gemeenten en gemeenschappen zelf) ook de vraag waarom organisaties zouden moeten samenwerken met zorgzame gemeenschappen. Een greep uit de antwoorden:
- Samenwerking draagt bij aan een beter en betekenisvoller leven voor inwoners en cliënten.
- Samenwerking versterkt de informele netwerken en de sociale cohesie.
- Zorgzame gemeenschappen zijn een manier om eenzaamheid tegen te gaan en inwoners langer zelfstandig te laten wonen.
- Samenwerking draagt bij aan toegankelijke, betaalbare en passende zorg en ondersteuning.
- Zorgorganisaties kunnen een belangrijke rol vervullen als ontmoetingsplek of 'pleisterplaats' voor buurtbewoners en professionals.
- Komt tegemoet aan de wens meer vanuit de vraag van inwoners te werken in plaats van aanbodgericht.
- Samenwerking is noodzakelijk gezien de personeelstekorten en de toenemende zorgvraag.
Bewustwording en organisatie meekrijgen
In de beweging naar samenwerking met zorgzame gemeenschappen komen organisaties uitdagingen en knelpunten tegen. Tijdens het webinar ging Vilans-adviseur Matthijs Klok daarop in. Duidelijk werd dat veel organisaties nog bezig zijn bewustwording te creëren en met de organisatie meekrijgen. Zij hebben behoefte aan praktische handvatten om dat voor elkaar te krijgen.
Lunch & Learn zorgzame gemeenschappen
In onze volgende (online) Lunch & Learn op 20 oktober verleggen we de blik naar binnen: hoe krijg je als zorgorganisatie collega's mee in de beweging naar zorgzame gemeenschappen? Hoe zorg je voor bewustwording en urgentie, zodat het niet bij een klein groepje aanjagers blijft? Linda Mol (De Wulverhorst in Oudewater) en Rian Huijsmans (IJsselheem, omgeving Zwolle) delen hun ervaringen, dilemma's en lessen uit de praktijk. Ze gaan hierover met de deelnemers in gesprek.