Deel deze pagina via:
Gepubliceerd op: 31-12-2025
PGVZ (Persoonsgebonden Vraaggerichte Zorg) is een VVT-organisatie in Overijssel en Flevoland met thuiszorg, verpleeghuiszorg en ambulante begeleiding. Verschillende zorgteams volgden sessies over Positieve Gezondheid. In een reeks van zes praktijkverhalen vertellen medewerkers over hun ervaringen en uitdagingen. In dit derde artikel Eline en Natasja, begeleiders van het team Ambulant.
Ambulant begeleider Natasja heeft goede ervaringen met werken vanuit Positieve Gezondheid: ‘Het levert mij positieve ervaringen op. Ik begeleid een gezin met vier kinderen. De moeder focuste zich vooral op wat er allemaal niet goed ging met haar kinderen. Ik ben toen met de kinderen het spinnenweb in gaan vullen. Toen bleek dat zij zelf juist heel positief waren over hun leven. Het was heel mooi om de moeder te vertellen dat het negatieve beeld dat zij had niet klopte. Dat was echt een openbaring voor haar.‘
De 6 dimensies van Positieve Gezondheid:
‘Het gedachtegoed van Positieve Gezondheid helpt mijn collega’s om de regie bij de cliënt te houden‘, vervolgt Natasja. ‘Maar dat is nog niet altijd makkelijk. Want als je al een hele tijd contact hebt met een cliënt, dan ontstaat soms een rolverdeling waarbij je als begeleider de regie hebt overgenomen. Het is dan best moeilijk om dat te veranderen.‘
‘Ik weet nog van de eerste keer dat ik een cliënt het spinnenweb liet invullen. Normaal gesproken was ik degene die de regie hield in het gesprek. En nu was het veel meer: wat wil je zelf, of wat kan je zelf? Het is dan zoeken hoe je die balans kan verschuiven. Dat vond ik wel even ongemakkelijk.’
Ook collega Eline is enthousiast: ‘Positieve Gezondheid past heel goed bij PGVZ en bij mijn persoonlijke stijl als ambulant begeleider. Daarom ben ik meteen aan de slag gegaan met het gedachtegoed. Door de bredere blik hou ik nu nog meer rekening met verschillende thema’s in het leven van cliënten. Dat zorgt voor verdieping in het gesprek, waarbij je verder gaat dan alleen de vraag: hoe gaat het vandaag?’
Eline: ‘Soms weet je als begeleider hoe je een bepaalde situatie voor de cliënt op zou kunnen lossen, of hoe je iets zou kunnen voorkomen. Het is dan heel verleidelijk om meteen in actie te komen, maar daar help je de cliënt niet mee. Ik denk dat veel cliënten verwachten dat begeleiders voorkomen dat ze onprettige dingen zullen voelen of meemaken. Maar wij zijn er niet om hen weg te houden van dat soort situaties, of om die op te lossen. Wij zijn er om hun de vaardigheden te leren om te kunnen dealen met dat soort gebeurtenissen.‘
‘Soms sluit je een afspraak liever af met een goed gevoel voor jou en de cliënt‘, zegt Eline. ‘Dan wil je eigenlijk kiezen voor een kortetermijnoplossing. Maar vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid wil je toewerken naar een blijvende verandering. Dat zijn niet de resultaten die je direct na een afspraak ziet of binnen een maand. Nee, dat zijn resultaten die je soms pas merkt na een half jaar. Dus dan moet je heel sterk voor ogen houden waar je naartoe wilt werken.‘
Begeleiders voelen het volgens Eline meestal wel als ze te veel de regie overnemen. ‘Toch voelen collega’s zich vaak schuldig als ze cliënten zelf na laten denken over oplossingen voor hun vraag. Soms laten cliënten ons daar ook rot over voelen. Het helpt dan als je intervisie hebt met collega’s, waarin ze kunnen meedenken en kunnen bevestigen dat je gevoel juist is. Met behulp van intervisie kun je gezamenlijk op zoek naar nieuwe manieren van communiceren met cliënten, waarmee je de eigen regie van cliënten meer stimuleert.‘
Eline ziet een buddysysteem als aanvulling op de intervisie. ‘Dat geeft het team de kans om nog sneller tussentijds contact te hebben. Dan kan je meteen met je buddy bespreken hoe je de regie voldoende bij de cliënt houdt. Of je kan die persoon helpen te kiezen voor een oplossing voor de lange termijn. Je kunt elkaar ook beter steunen. Dat je iemand hebt waarvan je weet dat je die kunt bellen als je ergens niet goed uitkomt.’
Om vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid te blijven werken, is het belangrijk om er steeds aandacht aan te blijven geven, vinden Eline en Natasja. ‘De collega’s van team Ambulant hebben hier verschillende ideeën voor, zoals een jaarlijkse "opfriscursus". Je kunt het gedachtegoed daarnaast steeds weer terug laten komen op de agenda van het teamoverleg, en casussen bespreken aan de hand van Positieve Gezondheid. Ook willen wij al onze collega’s van PGVZ uitdagen. Probeer eens een tijdje vanuit het gedachtegoed te werken, en ervaar hoe dat gaat. Je hoeft bijvoorbeeld niet steeds het spinnenweb te gebruiken. Kijk hoe je het gedachtegoed eigen kunt maken en haal eruit wat bij jou past.’
Positieve gezondheid-tip van Eline: organiseer intervisie met je collega's.
Mensen zijn niet hun ziekte. Dat besef, daar draait het om bij Positieve Gezondheid. De nadruk ligt dan niet op de aandoening, maar op de veerkracht van mensen en wat hun leven betekenis geeft. Positieve Gezondheid is daarmee een gedachtegoed met een brede kijk op gezondheid aan de hand van zes dimensies: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren.
Het gedachtegoed is vertaald naar een gespreksinstrument: de tool Mijn Positieve Gezondheid. In deze tool worden de zes dimensies weergegeven in een spinnenwebdiagram. Zorgverleners en cliënten kunnen met die uitkomsten een ander soort gesprek voeren; een gesprek dat niet draait om het advies van een deskundige maar om het luisteren naar iemands wensen en behoeften en daarop inspelen. Het doel van deze brede benadering is om bij te dragen aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en zo veel mogelijk zelf de regie te voeren.
