Stressherkenningssok
Laatst bijgewerkt op: 28-07-2026
Wordt spanning niet op tijd herkend? Dan kan dit leiden tot onbegrepen gedrag. Observaties en gesprekken om het onbegrepen gedrag te begrijpen, zijn niet altijd voldoende om subtiele en ongebruikelijke signalen van spanning op te merken. Of je verwart ze met andere symptomen. Technologie voor stressherkenning kan ondersteunen om stress of spanning te signaleren, zodat je tijdig kunt reageren. Ook als je er niet bij bent. Ontdek wat een stressherkenningssok is, hoe het iemand helpt en voor wie het bedoeld is.
In het kort
Sector
Gehandicaptenzorg, Ouderenzorg, Verpleeghuiszorg
Voor wie
Cliënt, Zorgverlener
Fase
Uitproberen
Technologie voor stressherkenning helpt om stress of spanning bij de cliënt vroegtijdig te signaleren. De technologie meet bijvoorbeeld hartslag, huidgeleiding (EDA), ademhaling of beweging. Slimme software (met AI) verwerkt deze gegevens en geeft een seintje aan de zorgprofessional bij afwijkingen. Een voorbeeld is de stressherkenningssok. Deze sok met sensoren bepaalt via slimme software het spanningsniveau.
Bij onbegrepen gedrag kan de zorgprofessional naast de eigen ervaring, en de gebruikelijke observatie- of screeningslijsten, ook gebruikmaken van technologie die stress of spanning herkent. Zo wordt duidelijker welke situaties of handelingen spanning oproepen bij de cliënt. Dit kan zowel positieve als negatieve spanning zijn. Dit kan helpen om het gedrag beter te begrijpen. De inzichten kun je op twee manieren gebruiken:
- Direct handelen Als de zorgprofessional een signaal van verhoogde spanning ontvangt, kan die meteen reageren met een passende actie.
- Leren achteraf Sommige systemen laten ook zien hoe het spanningsniveau eerder op de dag of in de week was. Zorgprofessionals kunnen deze gegevens na verloop van tijd samen analyseren. Zo kunnen zij patronen herkennen en nagaan welke situaties mogelijk positieve of negatieve spanning veroorzaken.
Dankzij deze inzichten kan de zorgprofessional de zorg beter laten aansluiten bij de cliënt. Bijvoorbeeld door activiteiten aan te bieden die bijdragen aan minder negatieve spanning. Of door momenten van positieve spanning vaker mogelijk te maken.
Deze technologie is vooral geschikt voor cliënten in een intramurale setting, die moeilijk in woorden kunnen uitleggen hoe ze zich voelen. Bijvoorbeeld mensen die moeite hebben om hun spanning, pijn of emoties te uiten naar zorgprofessionals. Denk aan:
- mensen met een matige of ernstige (meervoudige) verstandelijke beperking
- mensen met dementie
- mensen met psychische problematiek
- mensen met autisme
- mensen met NAH
| Zachte kosten | Zachte baten |
|
|
| Harde kosten | Harde baten |
| Niet genoeg over bekend |
De stressherkenningssok is via een abonnement verkrijgbaar bij de leverancier. Zorgorganisaties kunnen kiezen uit drie verschillende dienstverleningspakketten. Hiervoor geldt een contract met een minimale afname van drie systemen.
Is tijdelijk één paar sokken nodig? Dan is soms een maatwerkoplossing mogelijk. Dit hangt af van de situatie en van de zorg die de cliënt krijgt. Voorwaarde is dat er in ieder geval een gedragsdeskundige betrokken is.
- Voor een goede bruikbaarheid is het belangrijk dat cliënten de sok met sensoren fysiek kunnen en willen dragen gedurende de dag.
- Zorgmedewerkers moeten in de voorbereiding voldoende tijd kunnen vrijmaken om de bijbehorende dashboards met feedback te leren interpreteren, en daarnaar te handelen.
- Zorgmedewerkers moeten de meetgegevens altijd bekijken in de context van de cliënt. De technologie laat zien dát er spanning is, maar niet of deze positief of negatief is.
- Philadelphia (2022). Philadelphia onderzoekt gebruik biosensoren in pilot.
- Severinus (2022). Zorg van Nu - Met de HUME kunnen we haar gedrag beter duiden.
- Prisma (n.d.). Inzet van zorgtechnologie draagt bij aan kwaliteit van leven.
- Prinsenstichting (2021). De Volkskrant - Deze sokken met sensoren kunnen vertellen wat iemand voelt die zelf niet kan praten.
- Esdégé-Reigersdaal (2023). Het beter begrijpen van onbegrepen gedrag met de HUME.
- Gemiva (n.d.) Onbegrepen gedrag leren begrijpen met innovatieve, slimme sok.
- Severinus (2023). Meer ontspanning bij Kinderdagcentrum.
- Lunet. (2024). Wie de sok past, trekt hem aan… HUME, de status na een jaar.
- ’s Heeren Loo. (2024). Zorginnovatie de HUME geeft inzicht in spanningsopbouw cliënten.
Academische Werkplaats ZoTeG voert vanaf december 2024 een ZonMw-gefinancierd doelmatigheidsonderzoek uit naar de inzet van HINT, d.i. de Hume + INTerventies, in de gehandicaptenzorg.
De Academische Werkplaats ZoTeG gaat in 2025 de HUME-sok in de praktijk onderzoeken.
In de MASQUE2-studie onderzoekt het LUMC of een sok met sensoren stress kan voorspellen bij gezonde ouderen van 65 jaar en ouder. Het uiteindelijke doel is om de sok te gebruiken in het verpleeghuis bij mensen met dementie.
