Nick Zonneveld: ‘Omarm in netwerken de verschillen’

Nick onderzocht met name de rol van waarden bij samenwerking van zorgnetwerken: ‘Met waarden bedoelen we wat mensen en organisaties belangrijk, wenselijk en het nastreven waard vinden in hun werk en in de zorg die zij willen bieden. Een ziekenhuis wil bijvoorbeeld efficiënt zijn en medisch handelen, terwijl een gemeente juist nadruk legt op zelfredzaamheid. Als organisaties in een netwerk dezelfde waarde nastreven, kan dat een bindmiddel zijn. Maar verschillen in waarden kunnen ook tot spanningen leiden. Die tegenstelling maakt samenwerking ingewikkeld, maar ook interessant. In mijn onderzoek zie je dat succesvolle netwerken juist verschillend zijn en dat het expliciet maken van waarden helpt in de samenwerking.’

Steen in de vijver

De onderzoeker constateert dat in integrale zorg veel aandacht wordt besteed aan coördinatie en integratie, maar dat je dus (ook) juist moet kijken naar verschillen. ‘Dat is wel een steen in de vijver van de integrated care, durf ik te zeggen. Integratie is maar de helft van het verhaal, je moet als netwerk voldoende verschillend zijn om van meerwaarde te zijn. We benaderen netwerken te vaak alsof altijd alle neuzen dezelfde kant op moeten staan, maar mijn boodschap is: omarm de diversiteit. Je moet verschillend zijn om van toegevoegde waarde te zijn. De functie van netwerkregisseur is heel belangrijk om verschillen te overbruggen. Ik hoop dat mijn onderzoek bij professionals de netwerkdruk en frustraties weghaalt, zodat zij beter kunnen werken in samenwerkverbanden.’

Blik verbreden

Wat Nick betreft laten mensen het idee los dat integrale zorg en samenwerkingen alle problemen oplossen. ‘Vraag je oprecht af of het wel nodig is om te gaan samenwerken, en als dat echt nodig is, omarm dan de verschillen. Verbreed de blik, staar je niet blind op samenwerkingen. Dat leidt tot teleurstellingen en frustraties als het niet lukt. Kijk wat er al is en geef van daaruit mensen tijd en ruimte om het netwerk te laten groeien en te ontwikkelen. Je hebt echt 3 tot 5 jaar nodig om aan die relaties te werken. Ik ben daarom wel kritisch op hoe we dat in het Integrale Zorgakkoord doen. Werken met standaardmodellen en blauwdrukken heeft niet zoveel zin, daarvoor zijn netwerken veel te verschillend.’