Naar hoofdinhoud Naar footer

Deel deze pagina via:

Stel je vraag aan

4 werkzame elementen om ANW slim en regionaal te organiseren

Gepubliceerd op: 11-06-2026

Regionaal personeel regelen voor de avond-, nacht- en weekenddiensten (ANW) is ingewikkeld. Om toch alle cliënten hulp te bieden rond deze tijdstippen, is het voor het organiseren van medisch generalistische zorg belangrijk flexibel en efficiënt te werken. In de basis betekent dat inzetten op goede communicatie, flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Spreek bijvoorbeeld met elkaar af om regelmatig regionaal te overleggen om problemen vroegtijdig te signaleren en op te lossen. Maar dat is natuurlijk niet voldoende. In dit artikel geven we je 4 werkzame elementen, die elders in het land al (deels) succesvol zijn doorgevoerd.

1. Help elkaar regionaal

Regionaal afspraken maken over de inzet van personeel, middelen en financiering is een belangrijke oplossingsrichting. Zo kun je capaciteit optimaal benutten.

Het Regie-model Dagelijks Leven verlegt de de regierol van huisarts naar verpleegkundig specialist of physician assistent. Voordelen zijn dat de huisarts alleen wordt aangehaakt wanneer de zorgvraag daar specifiek om vraagt. Ook de schaarse capaciteit van de SO wordt optimaal aangewend: alleen als het echt nodig is. En dat werkt wederkerig. Een regionale rol voor de SO, VS én PA, waarbij de huisarts hen kan consulteren bij complexe zorgvragen van ouderen in de wijk.

Lees het praktijkverhaal Beschikbaarheid van huisartsenzorg raakt kleinschalige ouderenzorg: ‘moet nu iets gebeuren’.

In Zuid-Limburg is een regionale behandeldienst opgezet voor kleine en middelgrote ouderenzorgorganisaties. Daardoor wordt er bespaard en werkt men regionaal efficiënter. Het project kon starten dankzij financiële ondersteuning van zorgkantoor CZ, waarmee een projectleider kon worden aangetrokken om de regionale behandeldienst op te zetten en te coördineren.  

Lees meer in het praktijkverhaal Verder bouwen in de regio aan duurzame medische zorg.

Hoe regel je de financiering tussen de huisarts en een specialistisch Wlz-behandelaar, zoals een arts VG of een specialist ouderengeneeskunde? De handreiking financiering neemt je overzichtelijk mee in de mogelijkheden!

Bekijk de Handreiking financiering MGZ.

2. Triageprocessen en taakherschikking regionaal afstemmen

Goede triage, stepped care en zorgprofessionals in hun kracht zetten helpt om de druk tijdens de ANW-uren te verlagen. Inzetten op onderling vertrouwen en goede afstemming tussen verschillende medisch behandelaren is daarbij belangrijk.

Bij ZuidOostZorg fungeert de verpleegkundig specialist als eerste aanspreekpunt tijdens de avond-, nacht- en weekenddiensten. Daarmee fungeert de verpleegkundig specialist als brug tussen verzorging en medisch professionals. 

Mascha van der Lee: 'Voordat je deze stap als organisatie zet, is het belangrijk om eerst overdag al goed op deze manier te werken.'

Lees verder in het praktijkverhaal Verpleegkundig specialist versterkt specialist ouderengeneeskunde bij ZuidOostZorg.

In de regio Drenthe was een proef met een triageverpleegkundige tijdens de avond-, nacht- en weekenddiensten een succes, waardoor het structureel werd ingevoerd. De dienstdoende specialist ouderengeneeskunde werd 70 procent minder gebeld. Dat scheelde een hele hoop, omdat de druk op de specialist ouderengeneeskunde hoog was. 

Lees meer in het artikel ANW-triageverpleegkundigen Drenthe zijn schot in de roos.

3. Aandacht voor crisisopnames 

Crisissituaties kunnen de druk op medisch behandelaren tijdens de ANW opvoeren. Een plan maken om deze situaties onder controle te krijgen kan helpen. 

In de regio Zuidoost-Friesland kijkt een specialist ouderengeneeskunde als hoofdbehandelaar samen met geriaters of mensen in de avond, nacht en weekenden kunnen worden opgenomen op een gezamenlijke afdeling tijdelijke opname ouderen (ATOO). Op het spoedplein beoordelen ze meteen wat de beste plek is voor patiënten: huisartsenzorg of ziekenhuiszorg. 

Tip van de bestuurder: werk vanuit vertrouwen met elkaar en maak vooral de regio niet te groot. Dat leidt namelijk tot bestuurlijke ballast.

Lees het verhaal Zuidoost-Friesland als voorbeeld van domeinoverstijgende samenwerking.

4. Digitale en organisatorische innovaties 

Door in te zetten op digitale en organisatorische innovaties kun je inspelen op een tekort van zorgverleners en medisch behandelaren. Ook tijdens de avond-, nacht- en weekenddiensten helpt dit regio’s aanzienlijk. Via bijvoorbeeld beeldbellen kan hulp sneller gegeven worden. Dit geeft ook mogelijkheden om te kijken welke zorgverleners je wanneer nodig hebt.

Met behulp van digi-contact geeft zorgorganisatie Philadelphia adviezen over zorg en gezondheid. Zorgverleners kunnen dag en nacht via beeldbellen een vraag stellen aan een verpleegkundige. De meeste vragen kunnen op deze manier opgelost worden. Daardoor worden de specialisten in de zorg minder belast. Er wordt gewerkt met het stepped care-model. Zorgverleners kijken eerst wat de cliënt zelf kan doen, samen met familie of vrienden. Pas als er meer hulp nodig is wordt stapsgewijs meer zorg ingeschakeld:

  • de begeleider
  • de verpleegkundige via beeldbellen
  • de verpleegkundige op locatie of in de buurt
  • een specialist zoals een physician assistent, verpleegkundig specialist of arts

Lees meer in het artikel Beeldbellen en anders organiseren zorg ontlast artsen VG bij Philadelphia op de website van Kennisplein Gehandicaptensector.

Het viel zorgprofessionals in de regio Zwolle op dat medewerkers op woongroepen snel de huisarts belden. Om de huisarts te ontlasten, kunnen begeleiders in plaats van de huisarts digitaal een verpleegkundige consultatie op afstand doen. Via beeldbellen vangen zo’n 8 medewerkers de vragen op van in totaal negen organisaties.

Lees het artikel Regio Zwolle start met triage op afstand en gespecialiseerde huisartsenpraktijk.

Inschrijven nieuwsbrief

Met onze nieuwsbrief blijf je wekelijks op de hoogte van alle trends en ontwikkelingen in de langdurige zorg.


Voor meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens, zie onze privacyverklaring.