Positieve Gezondheid: staf en middenkader onmisbare schakels

De ‘vergeten’ groep

Positieve Gezondheid is een aansprekend gedachtegoed dat bestuurders snel omarmen. Bij de implementatie in de organisatie ligt de focus vaak op het trainen van de medewerkers. Zij moeten het concept in de praktijk brengen en ervaren ook de effecten van het werken vanuit Positieve Gezondheid. De staf, het middenkader en beleid krijgen minder aandacht. Terwijl juist deze tussenlaag de verbinding is tussen bestuur en medewerkers en bepaalt of de implementatie echt van de grond komt.

‘Het zijn belangrijke spelers in het veld. Die moet je natuurlijk ook vooral inzetten als je iets voor elkaar wilt krijgen in een samenwerking‘, zei een van de geïnterviewden.

Faciliteren

De rol van deze tussenlaag is meedenken met het bestuur over het concreet toepassen van Positieve Gezondheid binnen hun organisatie. Ze leggen verbinding over de grenzen van hun eigen organisatie heen en brengen regionale afspraken van de netwerken terug naar hun eigen organisatie. Daar creëren ze de juiste omstandigheden voor medewerkers, zodat deze met het gedachtegoed aan de slag kunnen gaan.

’Bestuurders omarmen het gedachtegoed, medewerkers worden getraind, maar juist die laag moet ook faciliterend kunnen zijn aan die medewerkers. En die laag raakt nog wel eens uit het oog. Want ik denk namelijk dat we eigenlijk deze groep mee moeten hebben, willen we het netwerk sterker maken, de bestuurders beter stutten’, aldus een van de personen die we spraken voor dit artikel.

Een andere manier van werken

Positieve Gezondheid vraagt een andere manier van werken. Medewerkers hebben de ruimte nodig om zich deze werkwijze eigen te maken. De tussenlaag moet ervoor zorgen dat de organisatie en de systemen hierop worden aangepast en dat medewerkers de ruimte krijgen om het gedachtegoed uit te proberen. Soms krijgt het middenkader geen training, of alleen een korte uitleg. Als zij het gedachtegoed niet doorleven, bestaat het risico dat ze het gedachtegoed eenzijdig en instrumenteel benaderen. Positieve Gezondheid wordt dan alleen gezien als een instrument en niet als een manier van werken die aandacht en ondersteuning vraagt.

Organisatie onder druk

Werken vanuit Positieve Gezondheid zorgt voor een bredere blik en meer aandacht voor welzijn in plaats van zorg. Dat kan ervoor zorgen dat er minder cliënten worden doorverwezen naar organisaties, wat invloed heeft op de inkomsten. Juist de middenlaag ervaart de druk van de ‘oude systeemwereld’ bij het ondersteunen van de nieuwe visie.

Een van de geïnterviewden zei: ’Er is gewoon nog heel veel voorzichtigheid, omdat je mogelijk ook een beetje in het bedrijfsmodel van je organisatie snijdt.’

Strategieën voor betrokkenheid van het middenkader

• Stel vanaf de start van de implementatie de vraag: wat kun je met het gedachtegoed vanuit jouw rol?
• Zet in op de middenlaag als informele verbinders. Zij kunnen binnen netwerken de verandering aan blijven jagen.
• Organiseer reflectiemomenten waarbij het middenkader, bestuurders en medewerkers samen leren van wat er wel en niet werkt in de praktijk. Zo verschuift de focus van afvinken naar leren.

Positieve Gezondheid vraagt niet alleen om bestuurlijke steun, training en probeerruimte voor medewerkers. Het vraagt om een middenlaag die de ruimte krijgt en durft te pakken om de zorg echt anders te organiseren. Alleen met een sterke brug komt de visie veilig aan de overkant: bij de cliënt.