Wet zorg en dwang vervangt Wet BOPZ

De Wet zorg en dwang (Wzd) vervangt de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ) per 1 januari 2020. Het uitgangspunt van de nieuwe wet is ‘Nee, tenzij’. Dat betekent dat vrijheidsbeperking of onvrijwillige zorg in principe niet mag worden toegepast, tenzij er sprake is van ernstig nadeel voor de cliënt of zijn omgeving.

Van zorgprofessionals wordt verwacht dat zij op de hoogte zijn van de nieuwe wet. Maar er zijn nog veel vragen rondom de invoering van de wet. In dit project werken we samen met verschillende organisaties aan een soepele overgang van de BOPZ naar het wetsvoorstel zorg en dwang. Met als doel minder dwang in de zorg.

Wet zorg en dwang invoering

Meer vrijheid voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking is steeds vaker de dagelijkse praktijk. Actueel is het programma ‘101 vragen over de Wet zorg en dwang’ waarin de overgang van BOPZ naar Wzd centraal staat. Wij werken hierin samen met betrokken partijen en organisaties aan de voorbereidingen van de invoering en implementatie van de wet. Een goede voorbereiding is belangrijk, zodat u en uw collega’s straks weten wat u te doen staat.

Bekijk ook deze prangende vragen over de Wet zorg en dwang

Wet zorg en dwang vervangt Wet BOPZ

Wat is de Wet zorg en dwang?

De Wet zorg en dwang is er om vrijheidsbeperking tegen te gaan en gaat uit van een getrapt zorgmodel. Als het niet lukt om een vrijwillig alternatief te vinden voor de onvrijwillige zorg, wordt er steeds meer deskundigheid ingeschakeld om mee te denken.

De Wet Zorg en dwang beschermt cliënten tegen onvrijwillige zorg met een stappenplan dat waarborgt dat alle mogelijkheden voor vrijwillige zorg in beeld komen.

Download het stappenplan

In de wet staan de volgende kwaliteitscriteria voor het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen beschreven:

  • De situatie is geanalyseerd
  • De maatregel/het alternatief is vastgesteld na overleg met cliënt, omgeving, specifieke deskundigen en relevante disciplines
  • Er is aantoonbaar gezocht naar alternatieven
  • De maatregelen en alternatieven voldoen aan de criteria van proportionaliteit, subsidiariteit en effectiviteit
  • Proportionaliteit: de maatregel staat in redelijke verhouding tot het doel van de toepassing
  • Subsidiariteit: de minst ingrijpende maatregel wordt ingezet bij de Wet zorg en dwang
  • Effectiviteit: het middel moet het beoogde doel bereiken en niet langer duren dan noodzakelijk
  • Er zijn acties ondernomen om herhaling te voorkomen; de maatregel of het alternatief wordt geëvalueerd, zware maatregelen of maatregelen bij kinderen worden sneller geëvalueerd
  • Er is een rapportage en verantwoording vastgelegd in het zorg- en ondersteuningsplan

Zorg voor vrijheid

Samen kunnen we zoveel meer. Veel organisaties en medewerkers hebben zich al ingezet voor meer vrijheid voor cliënten met programma’s als Samen op weg naar vrijheid en Psychofarmaca Beter af met minder. Hier zijn veel praktische hulpmiddelen ontwikkeld voor zorgorganisaties om aan de slag te gaan met de vrijheid voor cliënten te vergroten. Onder het motto Zorg voor Vrijheid blijven we elkaar ook in dit project over de transitie naar Wet zorg en dwang inspireren.

Werkconferentie - 101 vragen over de Wet zorg en dwang

Op 2 februari 2018 gingen cliëntvertegenwoordigers, zorgmedewerkers en behandelaars aan de slag met vragen, ideeën en ervaringen die leven rondom vrijheid en de komst van de Wzd. Dit gebeurde tijdens de werkconferentie '101 vragen over de Wet zorg en dwang'. Deze input gebruiken we om prangende vragen in kaart te brengen en samen met het veld belangrijke voorbereidingen te treffen op het implementatietraject. Bezoekers gingen naar huis met een editie van de Wzd-krant, een speciale uitgave voor het congres. Lees ook de speciale uitgave rond de Wet zorg en dwang.

Download de speciale uitgave rond de Wet zorg en dwang 

Over de Wet BOPZ

Op dit moment geldt nog de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen, of de Wet BOPZ. Cliënten met een psychiatrische stoornis, verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening kunnen zichzelf of hun omgeving in gevaar brengen. Soms is het dan nodig maatregelen te treffen en de cliënt in zijn vrijheid te beperken om zichzelf of zijn omgeving te beschermen. Artikel 38 en artikel 39 van de Wet Bopz regelen de situaties waarin en de omstandigheden waaronder vrijheidsbeperking is toegestaan. Met als doel het gevaar, dat voortkomt uit de stoornis van de cliënt, weg te nemen. Wet BOPZ wordt vanaf 2020 vervangen door de Wet zorg en dwang.

Meer informatie over Wet zorg en dwang

Meer informatie? Neem contact op met:

MarjoleinExpert
Marjolein
van Vliet
Expert m.vanvliet@vilans.nl 06 22 81 00 10
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl