Naar hoofdinhoud Naar footer

De lerende organisatie

Laatst bijgewerkt op: 02-07-2026

Dit is de motor die alles draaiende houdt. Het zorgt ervoor dat je als organisatie continu leert van alles wat je doet en reflecteert op of je het goede doet. Zowel van successen als van fouten. Door ervaringen te delen en te bespreken en te leren van hoe je het hebt aangepakt, wordt niet alleen het project beter, maar de hele organisatie slimmer en wendbaarder. Zo wordt vernieuwen een vast onderdeel van hoe jullie werken.

Drie dimensies van leren als motor voor vernieuwing

Om toekomstbestendige zorg te realiseren, zijn fundamentele veranderingen nodig. Dit vraagt om een lerende en innovatieve houding van medewerkers op alle niveaus in zorgorganisaties.

We onderscheiden drie dimensies van leren die samen richting geven aan duurzame verandering in en door de zorg. Dat zijn:

  1. Leren in het kader van systeemverandering
  2. Leren in het kader van ‘running’ en ‘changing the business’
  3. Continu leren en ontwikkelen

Bij al deze dimensies geldt dat:

  • Leren wordt gezien als kernproces in de organisatie: het wordt methodisch ingezet én het moet dus worden georganiseerd;
  • Er wordt geleerd van ervaringen en de veranderingen die worden doorgevoerd. Deze worden in verband gebracht met de gedeelde langetermijnambities;
  • Leren leiderschap, tijd en ruimte voor reflectie vereist;
  • De drie brillen elkaar versterken: systeemverandering wordt duurzaam als het verbonden is met dagelijks leren en verbeteren;
  • De PDCA-cyclus de basis vormt, met een terugkerend proces van plan vormen, experimenteren en observeren, reflecteren en evalueren en vervolgens leren en bijstellen.

Infographic met de titel ‘Toekomstbestendige zorg begint met leren en innoveren: 3 dimensies als motor van vernieuwing’. De infographic toont drie samenhangende dimensies voor innovatie in de zorg. Links staat systeemverandering als complexe opgave, met aandacht voor een gezamenlijke langetermijnambitie op individueel, organisatie- en regionaal/nationaal niveau. In het midden staat een cyclisch leerproces met het stappenplan maken, uitproberen en observeren, reflecteren en evalueren en leren en bijstellen. Rechts wordt de samenwerking tussen innovator en zorgprofessional weergegeven, met nadruk op het verbinden van innovatie en dagelijkse zorgpraktijk (‘Changing the business’ en ‘Running the business’). Onderaan staat continu leren en ontwikkelen centraal, waarbij wetenschappelijke kennis, praktijkervaring, expertise en betrokkenheid van zorgvragers worden gecombineerd. Verschillende zorgprofessionals en zorgvragers illustreren het actief delen van ervaringen en ideeën. De infographic gebruikt voornamelijk paarse, roze en blauwe kleuren en is afkomstig van Vilans en de Han University of Applied Sciences.

Lees meer over de 3 dimensies van leren, inclusief instrumenten op: Lerende en innovatieve organisaties.

Bron

  • Van den Berg B., Van Biessum C., Scheffelaar A. Leren van verhalen: een narratief onderzoek naar lerende organisaties in de verpleeghuiszorg. 2024 Apr 8. Available from: Leren en ontwikkelen voor een toekomstbestendige organisatie.
  • Van Biessum C, Van den Berg B., Van Erp K., Vermunt P., Ket J., Nies H., Beersma B. Conceptualizing the learning organization in nursing homes: a scoping review. BMC Health Serv Res. 2025 Apr 30;25(1):621. doi: 10.1186/s12913-025-12674-0. PMID: 40307766; PMCID: PMC12042575.
  • Sheikh B. Abimbola. Learning Health Systems. Pathways to progress. WHO, 2021.

Inschrijven nieuwsbrief

Met onze nieuwsbrief blijf je wekelijks op de hoogte van alle trends en ontwikkelingen in de langdurige zorg.


Voor meer informatie over de verwerking van persoonsgegevens, zie onze privacyverklaring.