Marit van der Meulen

Marit van der Meulen

Preventiemaatregelen tegen besmetting coronavirus in de thuiszorg

Is een cliënt besmet met corona in de thuissituatie? Dan geeft de GGD advies in isolatie en bescherming. Op dit moment luidt het advies strikte (thuis)isolatie. Voor thuiszorgmedewerkers betekent dit dat zij, naast het toepassen van de normale hygiëneregels, persoonlijke beschermingsmiddelen moeten dragen. Ook branchevereniging ActiZ en het RIVM komen met specifieke adviezen over de thuiszorg.

06-04-2020

Laatste update: 6 april

Onder thuiszorgmedewerkers verstaan we: wijkverpleegkundigen, verpleegkundigen in de wijk, verzorgenden, verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen en huishoudelijke hulpen. 

ActiZ

In een bericht van ActiZ stelt de brancheorganisatie dat de landelijke adviezen en richtlijnen voor besmetting met het coronavirus niet altijd goed toepasbaar zijn bij doelgroepen zoals mensen met dementie. Wees in overleg met de GGD in geval van verdenking of besmetting extra alert om de bijzonderheden van de casus en situatie duidelijk te schetsen: 

  • Cliënt wel/niet in staat tot volgen van instructie en dragen van beschermingsmateriaal.
  • Ongeschikte huisvesting, al dan niet gedeeld sanitair.
  • Gedragsproblemen die ontstaan bij afwijkingen van structuur en ritme of bij beperkingen in bewegingsvrijheid.
  • Cliënten met ernstige agressie of gedragsproblemen waarvoor fysieke beheersing nodig is.

Isolatie en quarantaine

Isolatie: Het kan zijn dat thuiszorgmedewerkers te maken krijgen met iemand bij wie het coronavirus is vastgesteld en daardoor in thuisisolatie moet. Als een cliënt in thuisisolatie zit en huisgenoten heeft, moet hij in een eigen ruimte verblijven. Wanneer deze de kamer verlaat draagt hij een chirurgisch mondmasker. Bij voorkeur is de cliënt echter niet in een gemeenschappelijke ruimte op het moment dat er huisgenoten aanwezig zijn.

Thuisisolatie na ziekenhuisopname: Wanneer een uitbehandelde patiënt met corona uit het ziekenhuis komt, moet hij in staat zijn om voor zichzelf te zorgen. Dit is een belangrijke voorwaarde voor thuisisolatie. De patiënt moet in staat zijn om algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) uit te voeren. Alleen dan kan de thuiszorgorganisatie de patiënt in zorg nemen.

Quarantaine: Het kan zijn dat thuiszorgmedewerkers te maken krijgen met cliënten die in quarantaine moeten. Dit omdat zij mogelijk besmet zijn en nog geen ziekteverschijnselen hebben. De quarantaine duurt tot de incubatietijd van 14 dagen is verlopen. De cliënt dient hierbij dagelijks de lichaamstemperatuur te meten. 

Beschermende persoonlijke middelen

Let op: Schaarste mondmaskers

Vanwege de bestaande krapte van mondmaskers is het nodig om het gebruik van beschermende persoonlijke middelen aan de feitelijke risico's aan te passen. Het gaat om aangepaste inzet bij hoestende/niezende medewerkers en hoestende/niezende cliënten. Het gaat hierbij dus niet om cliënten bij wie sprake is van corona. 

Meer informatie
- Lees het artikel Richtlijnen RIVM voor beschermingsmiddelen aangepast

Wanneer iemand geïsoleerd is dient de thuiszorgmedewerker een schort, masker, beschermende bril en handschoenen te dragen. De thuiszorgmedewerker trekt deze meteen bij binnenkomst en voor contact met de cliënt aan. Hierbij geldt de volgende voorwaarde: de plek van omkleden heeft een minimale afstand van 2 meter van de isolatiekamer. 

  • Schort: Een schort met lange mouw met PE-coating. Bij schaarste kan gebruik worden gemaakt van een halterschort met PE-coating tenzij er sprake is van hoog-risicohandelingen (handelingen in de mond/keelgebied, waaronder tandenpoetsen).
  • Masker: Een FFP1-masker. Uitzondering hierop zijn handelingen waarbij het bekend is dat veel aerosolen kunnen ontstaan zoals bronchoscopie, intubatie en handelingen die hoesten induceren. Hiervoor wordt een FFP2-masker geadviseerd. Bij afname testmateriaal volstaat FFP1.
    Vanwege de bestaande krapte van mondmaskers is het nodig om het gebruik van mondneusmaskers aan de feitelijke risico's aan te passen. Voor het gebruik van het type mondmaskers, het verlengd gebruik en het hergebruik, heeft het RIVM deze richtlijn. Zie ook het document Hergebruik FFP2-mondmaskers
  • Spatbril: Deze kunnen bij tekorten gewassen/gedesinfecteerd worden. Belangrijk dat thuiszorgmedewerkers deze dus niet weggooien! De bril moet goed afsluiten dus een gewone bril volstaat niet. De bril dient na gebruik met alcohol 70% gedesinfecteerd te worden

Aanvullend: Wijs uw medewerkers op het aan- en uittrekken van de materialen in de juiste volgorde. Wijs hen op aanvullende informatie op de pagina corona en beschermingsmaterialen op Zorg voor Beter.

Hergebruik FFP2-maskers

Kijk of FFP2-maskers hergebruikt kunnen worden in verband met dreigend tekort: Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat na het tweemaal steriliseren met waterperoxide FFP2-mondmaskers hun vorm behouden. Ook bleek uit een snelle test dat zij na deze reiniging voldoende in staat bleken om deeltjes tegen te houden. In tijden van schaarste kunnen FFP2-maskers zo wel driemaal worden gebruikt. Kanttekening is wel dat er slechts beperkt onderzoek naar is gedaan. Houd de recente updates dan ook in de gaten.

Hygiënemaatregelen 

De thuiszorgmedewerker past in alle situaties standaard hygiënemaatregelen toe. Zij werken hierbij volgens de ‘veilige vijf’ . 

Deze 5 adviezen informeren over handen reinigen op de juiste manier en op de juiste momenten, welke eisen er worden gesteld aan werkkleding, wanneer er gedesinfecteerd moet worden en wat er met het wasgoed gebeurt. De 5 adviezen richten zich op 5 onderwerpen, namelijk:  

  1. Handhygiëne 
  2. Persoonlijke hygiëne 
  3. Persoonlijke beschermingsmiddelen 
  4. Reiniging en desinfectie
  5. MRSA/BRMO

Tip: Wijs uw medewerkers op de pagina tips handhygiëne in de thuiszorg op Zorg voor Beter.

Reiniging en desinfectie voor huishoudelijke hulpen 

Bij quarantaine en thuisisolatie zonder huisgenoten: de huishoudelijke hulp reinigt zoals in een normale situatie. 

Bij thuisisolatie met huisgenoten: de huishoudelijke hulp reinigt zoals hij of zij dat gewend is. Daarnaast moeten de contactpunten, zoals deurkrukken en de toiletbediening, extra gereinigd worden met huishoudbleek (de gebruikelijke concentratie is 40.000 ppm chloor in een fles; oplosverhouding is 250 ml bleekmiddel op 10 liter water). Of: alcohol met een minimale concentratie van 70%.

De huishoudelijke hulp gebruikt bij reiniging altijd wegwerphandschoenen en past na de schoonmaak handhygiëne toe. 

Tip: Wijs uw medewerkers op de pagina tips handhygiëne in de thuiszorg op Zorg voor Beter.

Meer weten?  

Ga naar de overzichtspagina over het coronavirus

Meer informatie? Neem contact op met:

BarbaraSenior adviseur
Barbara
de Groen
Senior adviseur b.degroen@vilans.nl 06 22 81 06 32
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl