Stel je vraag aan
Positieve Gezondheid
Laatst bijgewerkt op: 28-01-2026
Het concept Positieve Gezondheid gaat uit van de veerkracht en eigen regie van mensen. Het accent ligt op de mens zelf en niet op de ziekte en beperking. Op deze pagina vind je inzichten, citaten en ervaringen bij de implementatie, het blijven bouwen aan Positieve Gezondheid en het meten van de impact daarvan.
Wat is positieve gezondheid?
Wat doet Vilans?
Vilans begeleidt organisaties en netwerken die willen werken vanuit het concept Positieve Gezondheid. Met als doel: zorg en ondersteuning laten aansluiten bij de mens in plaats van andersom. Niet de aandoening of beperking staat centraal, maar de mens met al zijn lichamelijke, sociale en spirituele behoeften.
Dit doen wij in de ouderenzorg, gehandicaptenzorg, het sociaal domein en in de eerste lijn en in ziekenhuizen. We ondersteunen bij visievorming, strategieontwikkeling, netwerkvorming en toepassing van dit inspirerende gedachtegoed. De kennis die we ophalen in deze trajecten verspreiden we landelijk.
Blijven bouwen aan Positieve Gezondheid
Hoe maak je Positieve Gezondheid onderdeel van de dagelijkse zorg? En wat doe je met de inzichten die het oplevert? Als je met Positieve Gezondheid aan de slag gaat is het belangrijk dat iedereen dezelfde taal spreekt en dezelfde betekenis geeft aan het concept.
Het gesprek voeren volgens Positieve Gezondheid vraagt niet alleen om een gedragsverandering van de zorgmedewerker, maar ook om een cultuuromslag binnen de organisatie.
Ervaringen met Positieve Gezondheid
‘Een cliënt vertelde dat een medewerker mee ging naar de verjaardag van haar zus, omdat ze dat niet meer zelfstandig kon.’ - onderzoeker
‘Een verzorgende schonk een borreltje in voor mijn vader op zijn sterfbed. En ze betrokken me bij de zorg. Toen het lopen moeilijk ging, hebben ze met ons overlegd over de aanschaf van een rolstoel. Er wordt heel erg naar de persoon zelf gekeken, wat heeft diegene nodig. En of wij als familie nog ideeën hebben over hoe prettig we het leven kunnen maken. Dan vind ik dat je heel erg betrokken wordt.’ - mantelzorger
‘Het is op dit moment iets wat ik meer vanuit m’n hart en gevoel inzet. We zijn nu bezig om Positieve Gezondheid uit te werken in ons jaarplan. Zo zou ik graag willen dat we het spinnenweb meenemen in het intakeproces en in het evaluatieproces.’ - verpleegkundige en aandachtsvelder Positieve Gezondheid
Het gesprek is pas het begin
Een projectleider zei: ‘De eerste sessie was voor iedereen. Dus ook voor de mensen van de keuken, gastvrouwen en de mensen die schoonmaken.’
Een gesprek over Positieve Gezondheid kan andere vragen en behoeftes van cliënten opleveren. Dat moet een vervolg krijgen en kan consequenties hebben voor de manier waarop de zorg is ingericht.
De vertaalslag van de inzichten die het gesprek oplevert naar de praktijk van de zorg is soms nog lastig. Dit vraagt aandacht. Wat doe je met de informatie die je ophaalt? Als je uitgaat van de wensen en behoeften van de cliënt, verandert de zorg.
Leer van elkaars verhalen
Het delen van ervaringen helpt om vertrouwd te raken met het concept Positieve Gezondheid. Teamoverleggen zijn een mooi moment om het gesprek te oefenen, maar ook om ervaringen uit te wisselen. Zo leer je ook weer van elkaar. Ook op andere manieren kun je elkaar helpen om vertrouwd te raken met het concept. Bijvoorbeeld door intervisie, casuïstiek of rollenspelen.
Ga het gesprek aan
‘Zorgmedewerkers gaan het gesprek aan en komen dan met informatie terug. Daar reflecteren we op en dan ontstaan er weer aanvullende vragen. Of iemand moet nog een keer terug om iets verder te bespreken. Als je zo reflecteert, hoor je toch weer andere dingen en kom je tot nieuwe inzichten.’ - projectleider
‘Uiteindelijk hebben we maatjes geïntroduceerd. Dat zijn mensen die zich vertrouwd voelen met Positieve Gezondheid en het leuk vinden. Zij zijn een aantal weken opgetrokken met andere collega’s. Dat hebben we vrij organisch gedaan. Ook nog wat scholing en wat meer uitleg gegeven.’ - zorgmanager
Positieve gezondheid vraagt continu aandacht
Steeds meer zorgorganisaties gaan aan de slag met Positieve Gezondheid. De stap van inspiratie naar implementatie en het handen en voeten geven aan het gedachtegoed, vragen aandacht en inzet.
In dit Spoorboekje Positieve Gezondheid leer je van organisaties die al langer op weg zijn met Positieve Gezondheid. Hierbij maken we gebruik van het beeld van een trein. Een trein laten rijden met passagiers gaat niet vanzelf. Daarvoor heb je bijvoorbeeld een reisschema, machinist en conducteur nodig.
En soms liggen er blaadjes op het spoor, en zit het even tegen. Ook dat verdient aandacht. Door het lezen van dit Spoorboekje Positieve Gezondheid ga je het avontuur aan, op zoek naar wat er allemaal bij implementatie van Positieve Gezondheid komt kijken.
Lees meer in Spoorboekje Positieve Gezondheid.
Positieve Gezondheid moet een duidelijke plek krijgen binnen werkprocessen, en afspraken van de organisatie. Dat vraagt om structurele aandacht. Wanneer je van werken met Positieve Gezondheid een succes wil maken, dan moet je er continu aandacht aan besteden. En kies er ook echt voor. Medewerkers hebben bijvoorbeeld tijd en ruimte nodig om uit te proberen en te oefenen, maar momenten van reflectie zijn ook heel belangrijk. Zet bijvoorbeeld casuïstiek op de agenda van teamoverleggen.
Duidelijke plek in werkprocessen
‘Als jij in het middenkader een coachende rol speelt en zegt: joh, ga dat gesprek aan en een medewerker geeft aan dan vijf minuten langer bezig te zijn. Dan moet je zeggen "Geeft niks, schrijf het evengoed op. Je krijgt die ruimte, pak het gewoon".' - projectleider
‘Help elkaar. Daarom zijn intervisie en casuïstiekbesprekingen zo belangrijk.’ - projectleider
‘Het hoort nu gewoon bij hoe wij onze zorg willen verlenen. Het is niet optioneel. Je kunt niet zeggen: ik vind het niet zo leuk, ik doe het niet.’ - projectleider
‘Tijdens iedere vergadering, die is ongeveer een keer per maand, kunnen we een casus bespreken en bekijken hoe we meer vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid en het model "Het leven centraal" kunnen werken. Aan de hand van een intervisievorm bijvoorbeeld. Dat lijkt mij heel leuk!’ - verpleegkundige en aandachtsvelder Positieve Gezondheid
Een routekaart die organisaties helpt na te denken over wat zij willen bereiken met Positieve Gezondheid en vooral: hoe. Dat is de praktijkgerichte ‘Verander- en effectenkaart Positieve Gezondheid’.
Bouw verder op wat er al gebeurt
In veel zorgorganisaties gebeurt al veel dat past bij Positieve Gezondheid. Het is goed om te weten wat er binnen de organisatie al gebeurt en dat te benoemen. Tegelijk is het goed om ook te kijken wat er nog nodig is om hier samen verder mee aan de slag te gaan. Besteed ook aandacht aan de randvoorwaarden zoals tijd, rust in het team en ruimte om met het thema aan de slag te gaan.