Resultaten 2 jaar Waardigheid en trots op locatie gepresenteerd

Onlangs werd de vijfde voortgangsrapportage over het programma Waardigheid en trots op locatie (WOL) gepresenteerd aan de Tweede Kamer. Hoe kijkt programmadirecteur Anneke Augustinus terug op de afgelopen twee jaar Waardigheid en trots op locatie? 'Alles begint met reflecteren op eigen handelen.'

11-03-2021

Download de voortgangsrapportage

Lees de Kamerbrief over de voortgangsrapportage

Met een mengeling van trots en bescheidenheid kijkt Augustinus terug op de afgelopen twee jaar Waardigheid en trots op locatie. ‘Wij faciliteren de deelnemende zorgaanbieders op allerlei manieren in hun proces van leren en verbeteren. We ondersteunen hen op hun weg van het verhogen van de kwaliteit van zorg voor bewoners. Maar de deelnemers doen het zelf. Zelfevaluatie is daarbij een belangrijke succesfactor: alles begint met reflecteren op eigen handelen. Op alle niveaus in de organisatie. Dat zorgt voor bewustwording.'

Belang veilige leercultuur

Een andere kritische factor die ervoor zorgt dat het programma bijdraagt aan een meer lerende sector is het locatieniveau waarop het zich richt. Augustinus onderstreept het belang van een veilige leercultuur. ‘Het gaat erom dat we een veilig systeem creëren, geen afrekencultuur.’ Ze ziet dat bijvoorbeeld de zorgkantoren en ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd zich meer ontwikkelen richting een opbouwende leer- en verbetercultuur. In die context plaatst ze de toegenomen en nog steeds toenemende bewustwording, kennisontwikkeling en veranderbereidheid in de verpleeghuiszorg.

CoronaWegwijzer 50.000 keer bekeken

De programmadirecteur ziet dat het brede scala van diensten en producten dat WOL biedt steeds meer wordt benut: ‘Onze mix van kennistools, instrumenten en andere producten worden aantoonbaar meer gebruikt en online webinars worden bijvoorbeeld uitstekend bezocht. Een enorm populair instrument het afgelopen jaar was de CoronaWegwijzer. Er was een overkill aan corona-informatie en die wisselde per dag. Wij hebben de organisaties ondersteund door de informatie goed te ordenen, up-to-date te houden en gemakkelijk vindbaar te maken. Dat voorzag duidelijk in een behoefte want de wegwijzer is 50.000 keer bekeken.’ Ze stelt: ‘Men is enorm gretig naar kennis, dat zien we aan alles.’

‘En dat leren houdt eigenlijk nooit op, je bent nooit klaar. Naarmate deelnemers zich meer bewust worden van de door hen geboden kwaliteit van zorg ten opzichte van het Kwaliteitskader, leggen zij de lat voor zichzelf steeds hoger. Iedereen begint op een andere trede van kwaliteit, maar de beweging omhoog is ingezet. Ultieme kwaliteit bereik je nooit, maar voldoende kwaliteit zeker.’

Crisismanagement: ‘gewoon ons werk’

WOL heeft de afgelopen jaren de reguliere scans aangeboden zodat locaties kunnen zien waar ze staan in vergelijking met het Kwaliteitskader. ‘We houden locaties een spiegel voor’, zegt Augustinus. Op bepaalde locaties of rond lastige thema’s volgen dan desgewenst ondersteuningstrajecten, variërend in intensiteit. Toen corona zijn intrede deed in de instellingen, leverde WOL aan de organisaties die daarom vroegen snel adequate coaching op het gebied van crisismanagement en allerlei corona-gerelateerde zaken. ‘Dat is gewoon ons werk, want het is kwaliteit van zorg. En toevallig een thema dat maatschappijbreed speelt.’

Binnen de huidige kaders is er nog ruimte voor verbetering.

Ze schetst een aantal andere thema’s waarin WOL een rol speelt: ‘Ons programma valt onder het grotere Thuis in het Verpleeghuis, dat bijvoorbeeld veel nieuwe medewerkers heeft opgeleverd binnen de sector. Wijzelf richten ons primair op kwaliteitsverbetering die los staat van “meer mensen”, maar juist op anders werken door de huidige zorgprofessionals. Denk aan methodisch werken, leer je bewoner kennen, gevarieerde dagbesteding, samenwerking met vrijwilligers en familie, personele bezetting en niet te vergeten leiderschapstrajecten. Want ook binnen de huidige kaders is er nog ruimte voor verbetering.’

‘Je bewoner kennen’ valt niet af te vinken

Augustinus geeft aan dat kwaliteitsverbetering op basis van objectieve criteria het meest gemakkelijk bereikbaar is, want eenvoudig toetsbaar. Ze geeft een voorbeeld van het waarmaken van persoonsgerichte zorg. ‘Binnen zes weken een zorgleefplan invullen? Daarop kun je gemakkelijk sturen en je kunt het op de audit afvinken. Maar: je bewoner goed kennen en daar daadwerkelijk naar handelen? Dat is een vraag waarop het antwoord diffuser en gevarieerder wordt. Want wat is precies “je bewoner kennen”? Dat is veel moeilijker meetbaar.’ 

Ze vindt dat het sneller realiseren van verbeteringen met objectief toetsbare criteria ook samenhangt met de ontwikkeling van een taakgerichte werkcultuur naar een cultuur met meer ruimte voor eigen verantwoordelijkheid.

Van voor naar door de sector

De intrinsiek gemotiveerde, zelfkritische en ambitieuze WOL-deelnemers maken inmiddels ongeveer één derde uit van de verpleeghuissector. Het beeld wordt steeds meer dat van een zelfbewuste sector die bereid is tot leren en verbeteren. WOL faciliteert en ondersteunt dit proces dat nooit ‘af’ is. Kwaliteit kan immers altijd beter. Bovendien: veel locaties hebben nog een flinke opgave om te voldoen aan het Kwaliteitskader. Augustinus: ‘Tussen alle systeempartijen in de zorgsector vervullen wij een bescheiden, maar nadrukkelijke taak.’ Ze voegt daaraan toe dat WOL bij de start van een ondersteuningstraject direct kijkt wie in de organisatie men actief kan ‘meenemen’ zodat na afloop van het traject de lerende beweging binnen de organisatie verder gaat. ‘We gaan van meer “voor” naar “door” de sector.’

WOL loopt nog tot einde 2022 door. De ondersteuningstrajecten die door corona zijn onderbroken, worden momenteel weer opgepakt. Men gaat door met verspreiden van de mix aan kennisproducten. Ook worden de onderweg geleerde lessen van het programma teruggegeven aan de deelnemers.

Ondersteuning nodig?

Heeft uw locatie een steun in de rug nodig bij de implementatie van het kwaliteitskader? U kunt zich nog tot 1 juli 2021 aanmelden. De scan kan na 1 juli gedaan worden. Op basis van de scan krijgt u inzicht in de mate waarin uw locatie voldoet aan de thema’s van het kwaliteitskader en kunt u ondersteuning op maat krijgen. Dit kan variëren van lichte tot intensievere ondersteuning in de vorm van expertsessies, coaching, inzet van netwerken of het aanreiken van tools en instrumenten om de kwaliteit te verbeteren. Als uw locatie acute problemen heeft, kunt u direct in aanmerking komen voor ondersteuning en doet u de scan later.

Kabinet: ‘Houd zorgkwaliteit in de spotlights’

In hoeverre komt de ingezette leer- en verbetercultuur onder druk te staan van de krapte op de arbeidsmarkt? Kan het Kwaliteitskader de norm blijven? ‘Dat is een politieke vraag waarover de overheid zich moet buigen. We hebben steeds meer mensen nodig en er zijn er steeds minder beschikbaar, als je kijkt naar de demografische ontwikkelingen. Daar moet het nieuwe kabinet beleid op ontwikkelen.’ Eén advies wil Augustinus hun alvast wel meegeven: ‘Laat niet verloren gaan wat is opgebouwd. Er is nu aandacht voor de kwaliteit van zorg, zet dat niet in de coulisse.’

Resultaten van 2 jaar Waardigheid en trots op locatie

Waardigheid en trots op locatie is een ondersteuningsprogramma die vanaf 2019 verpleeghuislocaties helpt om te voldoen aan het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. Naast het daadwerkelijk ondersteunen bij het verbeteren van de kwaliteit van zorg, is het verzamelen, verrijken en verspreiden van kennis een belangrijke bouwsteen.

  • 418 verpleeghuislocaties nemen deel aan het programma WOL. 
  • 324 locaties namen of nemen deel aan het programma Waardigheid en trots (W&t), de voorloper van WOL. 
  • 75 verpleeghuisorganisaties ontvangen coronaondersteuning vanuit het programma WOL
  • 14 kennisproducten/tools zijn ontwikkeld.
  • 650.757 bezoekers op de website.
  • 28.252 volgers op de sociale media Facebook, LinkedIn, Twitter en Instagram.
  • 5.589 abonnees op de nieuwsbrief.
  • 54 events, netwerk- en themabijeenkomsten, congressen en webinars georganiseerd waaraan ruim 6.000 zorgprofessionals, beleidsmedewerkers en zorgmanagers deelnamen.

Auteur: Linda van Ingen

Meer informatie? Neem contact op met:

AnnekeDirecteur Waardigheid en trots
Anneke
Augustinus
Directeur Waardigheid en trots a.augustinus@vilans.nl 06 21 31 18 06
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl