Margreet Reitsma Tara Koenders

Margreet Reitsma

Blog - Aandacht voor betekenisvol leven is belangrijk

Het thema ‘betekenisvol leven bij dementie’ leeft. Hoogleraar langdurige zorg en dementie aan de Universiteit van Amsterdam Anne-Mei The schreef het boek Dagelijks leven met dementie. Eén van de geportretteerden met dementie zegt daarin: ‘Je kunt je heel erg druk maken over alles wat nog komen gaat, maar je kunt ook gewoon het leven leven dat je leeft. Zolang ik alles kan, doe ik alles.’ 

08-04-2019

Focus op welzijn

Dat de aandacht voor betekenisvol leven groeit, heeft te maken met verschillende ontwikkelingen. Zo verschuift de definitie van gezondheid van de af- of aanwezigheid van ziekte, naar het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren (Huber, 2012). De focus ligt dus niet alleen maar op (medische) zorg voor zieken, maar steeds meer op hun welzijn. 

Nog te weinig aandacht

Er is dan ook een duidelijke beweging gaande naar hoe mensen met dementie een zo goed mogelijk leven kunnen hebben. Daar hoort aandacht voor een betekenisvol leven bij, ook voor mensen die verder in het dementieproces zijn. Voor mensen met dementie is dit net zo belangrijk als de lichamelijke verzorging. Toch blijkt dat er op dit moment zowel thuis als in het verpleeghuis nog te weinig aandacht voor is (Smit, 2018).

Wat is betekenisvol leven?

Als je op internet gaat zoeken op termen als ‘betekenisvol leven’ of ‘levensvragen bij dementie’, ontdek je al snel dat een eenduidige definitie niet bestaat. Wel zien we een aantal zaken terugkomen. Bijvoorbeeld dat het hebben van sociale contacten in belangrijke mate bijdraagt aan hoe betekenisvol iemand het leven ervaart. En dat betekenisvolle activiteiten positief bijdragen aan fysieke status, zelfstandigheid (Smit e.a., 2015), zingeving en kwaliteit van leven (Beerens e.a, 2015; Smit e.a., 2014).

Jezelf kunnen zijn

Samen met zes zorgorganisaties zijn we dan ook - in een drietal - werksessies aan de slag gegaan met het thema. Bij de eerste sessie richtten we ons op het vraagstuk wat betekenisvol leven voor jezelf is. Hierin kwam een aantal gemeenschappelijke punten naar voren:  

  • Iets kunnen bijdragen voor de ander. Voor cliënten en collega’s (werkcontext), voor familie en vrienden (persoonlijke context). 
  • Iets kunnen toevoegen aan een groter geheel, dat kan ook iets heel kleins zijn: bijvoorbeeld naast iemand gaan zitten voor een stukje persoonlijke aandacht.  
  • Jezelf kunnen zijn, kunnen leven zoals je zelf wil en gewend bent. 

Opfleuren

Verder bleek: wat voor jou betekenisvol is, hoeft dat voor een ander niet te zijn. Het is dan ook een valkuil om dat voor een ander in te vullen. Zo is er een voorbeeld van een meneer die vroeger in de horeca werkte. De zorgorganisatie waar deze meneer verbleef, wilde hem in de keuken mee laten draaien als betekenisvolle activiteit. Hier werd hij alleen diepongelukkig van. Wat bleek? Voor hem was het het meest betekenisvol om gastheer te zijn. De meneer fleurde helemaal op toen hij de gasten mocht bedienen.  

Hoe achterhaal je dat?

Dit voorbeeld maakt duidelijk dat het de kunst is om te achterhalen wat voor een persoon met dementie betekenisvol is. Hoe achterhaal je dat? Hoe kan je het thema ‘betekenisvol leven’ onder de aandacht brengen bij mensen met dementie? En hoe zorg je ervoor dat zowel je collega’s als de organisatie meer aandacht voor het thema krijgen? In onze volgende blog gaan we hier dieper op in. 

Meer weten?
Heeft u interesse om met het thema aan de slag te gaan, vraag ons naar de mogelijkheden. Heeft u zelf goede voorbeelden die u wil delen, laat het ons weten! 

Lees meer over betekenisvol leven

Meer informatie? Neem contact op met:

MargreetSenior onderzoeker
Margreet
Reitsma
Senior onderzoeker m.reitsma@vilans.nl 06 46 05 72 94
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl