Wouter van den Elsen

Wouter van den Elsen

E-boek - 'Onder dementieprofessoren' biedt totaalbeeld dementieonderzoek

Het werk, de onderzoeksterreinen, de samenwerkingsverbanden en inzichten van alle dementieprofessoren in Nederland zijn voor het eerst gebundeld in het e-boek ‘Onder dementieprofessoren’ van hoogleraar en zorgbestuurder Robbert Huijsman. Hij interviewde 44 collega-wetenschappers en kwam zo tot een unieke interviewbundel over alle facetten van onderzoek en zorg in het dementieveld.

23-05-2019

Bekijk het e-boek 'Onder dementieprofessoren'

‘Hoe mooi zou het zijn als dementieprofessoren zich meer met elkaar verbinden?’, zo stelt Huijsman zich enthousiast voor. ‘Dat ze hun gezamenlijke inzichten, ervaring en werk bundelen en zo, hopelijk, meer richting geven aan het begrijpen van het ontstaan en beloop van de ziekte.’ Met dat idee in zijn hoofd startte hoogleraar Huijsman in de zomer van 2018 een lange reeks van interviews met collega-hoogleraren. Huijsman houdt zich al twintig jaar bezig met het onderzoeksveld van dementie, onder andere als bestuurslid van de Coöperatie Deltaplan Dementie, als projectleider van het nationaal Actieplan casemanagement dementie en programmaleider van het landelijke praktijkverbeterprogramma Dementiezorg voor Elkaar en meer recent als zorgbestuurder bij Geriant.

Video - Over 'Onder dementieprofessoren'

Concurrentiedrift

‘Toen ik dit project voor het eerst voorstelde aan collega-hoogleraren Henk Nies en Mirella Minkman, dachten we dat we op zo’n 18 interviews zouden uitkomen. Het zijn er uiteindelijk maar liefst 44 geworden. Dat was voor mij zelf ook een teken dat we elkaar niet genoeg kennen en ontmoeten in dit veld. Ik denk dat dit ligt aan het huidige concurrentiemodel in de wetenschap. Tussen universiteiten en zelfs tussen faculteiten en vakgroepen binnen eenzelfde universiteit is de publicatiedruk groot. Dat heeft geleid tot verzuiling en perverse prikkels. Voorop staat nu publiceren, promoveren, acquireren, specialiseren en profileren. Met dit e-boek wil ik een steentje bijdragen om het belang van de wetenschap en de mens met dementie weer voorop te stellen. Zodat we tot oplossingsrichtingen en doorbraken komen in de toekomst van dementiezorg.’ Daarom heeft Huijsman ook veel werk gestoken in de portretten van elke dementieprofessor, inclusief een overzicht van kernpublicaties. Die kan de lezer allemaal zelf raadplegen via de vele hyperlinks.

Eyeopeners

De gesprekken met al die dementieprofessoren uit allerlei disciplines en domeinen van het dementieonderzoek, leverde veel eyeopeners op. ‘Het is te veel om op te noemen. Wat ik persoonlijk interessant vond was bijvoorbeeld het onderzoek dat hoogleraar Iris Sommer van de Rijksuniversiteit Groningen doet.  Zij bestudeert elektrostimulatie van de hippocampus om die weer actief te maken bij mensen met dementie. Ook boeiend is het kweken van minihersenen uit stamcellen door onder andere hoogleraar Elly Hol in Utrecht. Die kan je dan blootstellen aan bijvoorbeeld sigarettenrook, om te zien wat er dan met hersenen gebeurt. Een mooi nieuw alternatief voor proefdieronderzoek, maar voorlopig blijft dat nog nodig, hoe controversieel wellicht ook.’

Preventie 

Uit het e-boek ‘Onder dementieprofessoren’ komt sterk naar voren dat in heel veel gevallen de ziekte dementie te voorkomen is. ‘Een belangrijke boodschap is dat een derde van de dementiegevallen te voorkomen is met goede levensstijlkeuzes. Dat blijkt nu uit allerlei internationaal onderzoek. Zo blijkt onderwijs tot je 18e heel belangrijk te zijn, en het blijven gebruiken van je grijze massa. Leren en tweetalig denken stimuleert het aanmaken van nieuwe neuronen zó sterk, dat je cognitieve reserves opbouwt die later als buffer dienen voor dementie. Maar ook de kwaliteit van je gehoor, je bloeddruk, zwaarlijvigheid, depressie en eenzaamheid hebben aantoonbaar grote invloed op het risico voor dementie. Daarin kun je gezonde keuzes maken.’

Allianties

Huijsman hoopt met zijn bundel een aanzet te geven voor een bredere samenwerking op het hele dementiegebied van puur fundamenteel tot toegepast sociaal-maatschappelijk onderzoek. ‘Het kabinet is al een preventie-alliantie gestart en wat dat betreft doet Nederland als land al best veel aan dementiepreventie. Maar we moeten wat mij betreft veel breder kijken. Ik denk aan een dementievriendelijke samenleving, waarin de huisarts bewegen op recept kan voorschrijven en waarin de thuiszorg in de wijk extra aandacht heeft voor dementiepreventie.’

Terschelling

Tot slot doet Huijsman in zijn bundel ook een oproep aan zijn collega-dementieprofessoren. ‘Dementie is een enorme puzzel met heel veel stukjes. Je kunt er een generalistische visie op ontwikkelen of je kunt je juist heel erg specialiseren in een enkel onderwerp. Wat ik hoop is dat we als heel veld wat vaker bij elkaar gaan komen, onze onderzoekslijnen gaan samenbrengen en onze communicatie over deze ziekte beter stroomlijnen. Bijvoorbeeld door kernpublicaties en interviews te blijven aanleveren voor de bundel ‘Over dementieprofessoren’ zodat die regelmatig geactualiseerd kan worden. Huijsman pleit ervoor dat de dementieprofessoren geregeld bij elkaar komen voor uitwisseling en gezamenlijke ideevorming. ‘Een midweek op Terschelling met z’n allen lijkt me wel mooi en heel nuttig om samen die grote dementiepuzzel te gaan leggen.’

Lees de interviews van Robbert Huijsman

Meer informatie? Neem contact op met:

HenkLid raad van bestuur
Henk
Nies
Lid raad van bestuur h.nies@vilans.nl 06 22 49 88 62
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl