Frans van Zoest

Frans van Zoest

De zorg vernieuwen begint bij jezelf

Petra Poppes werkt al 20 jaar als onderzoeker en docent bij de Rijksuniversiteit Groningen en even zo lang in de praktijk. Haar specialisatie: de begeleiding en ondersteuning van mensen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen (EMB). Zij maakt zich hard voor een betere verbinding tussen wetenschappelijke kennis en praktijkkennis over deze groep. Dat was de reden om te reageren op onze oproep aan zorgvernieuwers om samen te werken aan vernieuwingen in de langdurende zorg.

30-01-2018

Een onzichtbare groep zichtbaar maken

‘Ik kwam voor het eerst in aanraking met mensen met EMB tijdens mijn studie orthopedagogiek. Ik werd meteen getroffen door de complexiteit van deze groep. Een IQ van minder dan 20, een ontwikkelingsleeftijd van maximaal 24 maanden, motorische beperkingen waardoor deze mensen zich niet zelfstandig kunnen voortbewegen, problemen met horen, zien en voelen en een heel scala aan bijkomende gezondheidsproblemen. Een hele heterogene groep dus, die 24 uur per dag afhankelijk is van anderen. Communicatie is dan ontzettend belangrijk, maar ook ontzettend moeilijk. Want deze mensen communiceren niet op een manier die wij gemakkelijk begrijpen. Wat het extra lastig maakt is dat ze vrij onzichtbaar zijn. Je komt ze niet tegen in de winkel of op straat en daardoor staan ze bij zorgvernieuwingen altijd achteraan in de rij. Dat raakte mij.'

Ik werd meteen getroffen door de complexiteit van mensen met EMB

Kleine signalen met grote betekenis

'Ik werk nu 20 jaar als docent én in de praktijk. Die verbinding is heel waardevol. Wetenschappelijk onderzoek is mooi en nuttig, maar heeft pas zin als mensen er iets mee doen en als het voortdurend gevoed wordt door praktijkervaringen. Dat was de reden om het Expertisecentrum EMB op te richten, een initiatief van de RUG en de ’s Heeren Loo Zorggroep. We werken daarin nauw samen met het Platform EMG en het Quality of Life Centre. Onze visie: ieder mens heeft recht op een optimale ontwikkeling, ook mensen met EMB. Dat lijkt een open deur, maar bij deze doelgroep is dat alleen te realiseren in hun relatie met anderen. Dat betekent dat zorgverleners heel goed moeten kijken en luisteren naar elke individuele cliënt. Waarom trekt deze persoon zijn wenkbrauw op? Waarom zijn bij die ander de pupillen vergroot? Waarom zweet dit kind meer dan normaal? Het zijn allemaal kleine signalen die grote betekenis kunnen hebben en die - als we ze goed interpreteren - de eigen regie van mensen kunnen vergroten.'

Kenniscirkel creëren

'In het Expertisecentrum koppelen we wetenschap aan praktijk. Op onze website bieden we trainingen aan en geven we informatie over lopend en afgerond onderzoek. Met die trainingen creëren we een kenniscirkel. In een nulmeting verzamelen we gegevens bij de deelnemers voorafgaand aan de training. Dat herhalen we een paar maanden na de training. Een organisatie krijgt zo inzicht in de effectiviteit van een interventie en voor ons levert het waardevolle input op voor nieuw onderzoek. Zo zorgen we ervoor dat de kennis blijft stromen. Onze aanpak werkt, maar tegelijkertijd merken we hoe moeilijk het is om wetenschappelijke kennis praktisch en toegankelijk te presenteren en te laten landen bij de mensen die de kennis nodig hebben. Onze teksten zijn vaak te wetenschappelijk en soms ook Engelstalig. Dus de oproep van Vilans om kennis beter te laten stromen tussen wetenschap en praktijk sprak ons heel erg aan.'

De oproep van Vilans om kennis beter te laten stromen tussen wetenschap en praktijk sprak ons heel erg aan

Kloof tussen wetenschap en praktijk verkleinen

'Onze samenwerking staat nog in de kinderschoenen, maar we merken dat Vilans goed is in precies datgene waarin wij versterking zoeken: het gieten van wetenschappelijke kennis in aansprekende producten. Dat is een van de belangrijkste succesfactoren als je kennis beter wilt laten stromen: de combinatie van bevlogen mensen met een goed inhoudelijk verhaal en mensen die dat verhaal overtuigend en met de juiste middelen kunnen brengen. Met Vilans zijn we nu bezig onze website onder handen te nemen zodat hij toegankelijker en prettiger leesbaar wordt. We willen een spel ontwikkelen om begeleiders te helpen het sociale netwerk van mensen met EMB te vergroten. En we denken na over een online leerinterventie, als vervolg op en ondersteuning van onze trainingen. Zo wordt het makkelijker voor professionals het geleerde meteen toe te passen in de praktijk en het in het team op de agenda te houden.'

Zoek medestanders, dat maakt het makkelijker

'Dit soort samenwerking levert veel op. Hoe breder het netwerk dat je creëert en hoe meer verschillende invalshoeken, hoe beter je gevonden wordt door anderen waar je weer bij aan kunt sluiten. Dat betekent dat je open moet staan voor mensen met andere meningen, andere kwaliteiten en nieuwe opvattingen. Natuurlijk kost dat energie. Je moet medestanders zoeken, de handen op elkaar krijgen, steun zoeken bij de directie. Je moet je niet uit het veld laten slaan als het even niet lukt. Maar dat alles wordt een stuk makkelijker als je je omringt met mensen die ook enthousiast zijn. Dan merk je hoeveel het oplevert en hoe verrijkend het is. Voor de kennis over jouw onderwerp, maar ook voor jezelf. Dan gééft het ook enorm veel energie en bereik je zoveel meer. Dat is ook wat ik andere zorgvernieuwers mee wil geven: zoek verbinding met mensen die net zo enthousiast zijn als jij, bij voorkeur van verschillende disciplines, en begin gewoon.'

Over Zorgvernieuwers

Meedoen = méér doen. Elk jaar formuleren we onze ambities samen met partners in zorg, onderwijs en het sociale domein. Maar voor 2017 pakten we het anders aan. Met de oproep #Zorg2017 vroegen we naar ideeën voor 2017 aan zorgprofessionals zelf. Ook voor 2018 zijn we op zoek naar zorgvernieuwers, gedreven mensen die net wat verder kijken naar hoe de langdurende zorg beter kan. Bent u zo iemand en wilt u werk maken van uw ideeën? Meld u nu aan.

Lees meer over het project

Meer informatie? Neem contact op met:

FransExpert
Frans
van Zoest
Expert f.vanzoest@vilans.nl 06 55 44 03 68
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl