Marit van der Meulen

Marit van der Meulen

Interview - ‘Aandacht voor cultuursensitieve zorg hard nodig’

In de praktijk blijkt cultuursensitieve zorg niet altijd even goed te gaan. Ook al is het een vorm van persoonsgericht werken waar al veel aandacht voor is. Vilans-adviseur Jennie Mast: ‘Dat komt omdat we als mensen geneigd zijn om automatisch uit te gaan van onze eigen normen en waarden.’

22-07-2019

In de toekomst heeft 1 op de 3 Nederlanders een migratieachtergrond. In de grote steden heeft nu al meer dan de helft van de inwoners een niet-westerse achtergrond. Dat blijkt uit cijfers van het CBS uit 2018. Mast: ‘De samenleving verandert en dat heeft gevolgen voor de zorg. De zorg zal in toenemende mate te maken krijgen met cliënten en medewerkers met een andere culturele achtergrond. En daar moeten we op anticiperen.’ 

Eerste aanzet voor meer bewustwording

Om cultuursensitieve zorg te agenderen, voerde Vilans een eerste verkenning uit naar wat er allemaal al bekend is over dit onderwerp in de literatuur. Dit heeft geleid tot de publicatie Cultuursensitieve zorg. Mast: ‘Deze publicatie is bedoeld voor iedereen die meer over cultuursensitieve zorg wil weten. De publicatie geeft een mooi overzicht over wat er allemaal al bekend is.’

Taal is groot probleem

Mast: ‘Uit onze verkenning blijkt dat bij ouderen met een niet-westerse achtergrond de taal een groot probleem kan zijn. Zeker als je bedenkt dat mensen met dementie vaak terugvallen op de taal uit hun jeugd. Hun normen, waarden en verwachtingen van de zorg zijn bovendien anders. Hierbij moet ik wel de kanttekening plaatsen dat het altijd lastig is dit soort uitspraken over een hele groep te doen. Per individu kan dit ook weer erg verschillen.’ 

Taal kan een groot probleem zijn, zeker als je bedenkt dat mensen met dementie vaak terugvallen op de taal uit hun jeugd.

Uitgaan van eigen normen en waarden

‘Cultuursensitieve zorg bieden blijkt verder toch moeilijker dan we denken. Zo is het voor mensen met een westerse achtergrond vrij normaal dat je ouders in een verpleeghuis gaan. Voor mensen met een andere achtergrond is dat vaak helemaal geen optie. Als mensen gaan we al heel snel uit van onze eigen normen en waarden, waardoor er onvoldoende aansluiting wordt gevonden. Cultuursensitieve zorg vraagt dan ook om bewustwording van de eigen normen en waarden, om de normen en waarden van de ander te kunnen begrijpen.’

Cultuursensitieve zorg vraagt ook om bewustwording van de eigen normen en waarden.

Dit vraagt om cultuursensitief beleid

‘Voor zorgorganisaties is het verder essentieel dat zij beleid gaan ontwikkelen op dit thema. Anders kun je aandacht voor dit onderwerp niet goed verankeren in de organisatie. Wat ook uit de verkenning opvalt, is dat het toch lastig is om kennis hierover goed te laten landen en om het onder de aandacht te houden binnen een organisatie. Het hangt nu nog te veel aan individuele personen.’ 

Meer aandacht voor zorgmedewerker met niet-Westerse achtergrond

‘Als Vilans willen weer meer aandacht besteden aan cultuursensitieve zorg. Zo zijn er al verpleeghuizen voor bepaalde groepen met een andere culturele achtergrond. De daar opgedane kennis willen we breder gaan verspreiden. In ons verkennend onderzoek hebben we ontdekt dat nog heel weinig over bekend is over de zorgmedewerker met de niet-westerse achtergrond. Bijvoorbeeld wat deze zorgmedewerker nodig heeft om zijn werk goed te doen! We gaan onderzoeken wat hierin de behoeftes zijn.’

Project - Kleurrijke zorg

Met het project Kleurrijke zorg levert Vilans in nauwe samenwerking met andere partijen een bijdrage aan het verder ontwikkelen van de cultuursensitiviteit in de langdurende zorg. De doelstelling is om met de opgedane kennis organisaties in de langdurende zorg te stimuleren en te steunen bij het verder ontwikkelen van goede zorg voor iedereen. Download de kennisupdate Cultuursensitieve zorg voor meer informatie.

Meer informatie? Neem contact op met:

JennieSenior Adviseur
Jennie
Mast
Senior Adviseur j.mast@vilans.nl 06 22 81 06 01
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl