Jeanny Engels

Jeanny Engels

Interview - 'Voor bewustwording heb je écht een ervaringsdeskundige nodig'

Met het project ‘Laaggeletterdheid is van gewicht - de huisarts helpt’ ondersteunen huisartspraktijken laaggeletterden met overgewicht uit kwetsbare gezinnen. Vilans en Pharos helpen de deelnemende huisartspraktijken bij het herkennen van laaggeletterdheid, het vinden van passende communicatie(tools) en geschikte leefstijlinterventies voor bewegen en afvallen. Diana Terwint, praktijkverpleegkundige in de deelnemende praktijk Gezondheidscentrum Terwinselen, vertelt erover.

12-07-2019

Wat heeft dit project voor jou, je patiënten en jouw collega’s opgeleverd?

‘Sinds de start van dit project zijn we in onze praktijk heel bewust met de doelgroep omgegaan,’ legt Terwint uit. ‘Het project heeft ons op de weg geholpen om de antwoorden op een aantal belangrijke vragen te achterhalen: wie is de doelgroep, wat kun je voor hen betekenen? Wat moeten we aanpassen in de praktijk? Wat moeten wij zelf veranderen? Wat moeten we doen om het de patiënt zo gemakkelijk mogelijk te maken, om tot een betere gezondheid te komen?’ Alleen al door bezig te zijn met dit soort vragen is winst te behalen. Terwint: ‘Doordat een zorgverlener de patiënt specifieker bevraagt, gaat deze bewuster nadenken over zijn of haar gezondheid. Als patiënten niet kunnen lezen en schrijven, kunnen ze minder goed aan hun gezondheid werken. Bijvoorbeeld doordat ze de medicijnstikker en de bijsluiter niet kunnen lezen.’ 

Als patiënten niet kunnen lezen en schrijven, kunnen ze minder goed aan hun gezondheid werken.

In de praktijk wordt niet alleen naar de patiënt gekeken. ‘We weten dat de doelgroep vaak niet zelf om hulp vraagt, bijvoorbeeld uit angst of schaamte. Aan ons dus de taak om een veilige sfeer te creëren. Als de patiënt zich bij de ene zorgverlener wel durft te uiten en bij de andere niet, dan geven ze deze signalen aan elkaar door. Zo leren we van elkaar.’

Aan ons de taak om een veilige sfeer te creëren.

Op welke manier heeft de handreiking hierbij geholpen?

‘Voor mij heeft het enorm geholpen om de begrippen helder te krijgen. Wat zijn gezondheidsvaardigheden? Wat is laaggeletterdheid? Na het lezen vielen bij mij de kwartjes. Daarnaast heeft de handreiking me geholpen het traject inzichtelijk te krijgen. Het was voor mij de eerste keer dat ik zo’n verandertraject deed. De handreiking heeft me geholpen bij de voorbereiding van het project. Het werkt erg prettig om alle stappen te zien, wetende dat ik me daaraan kon houden. Dat was mijn leidraad. Dat gaf me vertrouwen. De handreiking is echt mijn heilige boekje geworden.’

Het werkt erg prettig om alle stappen te zien, wetende dat ik me daaraan kon houden.

De handreiking is een document waar vanaf kan worden geweken, bevestigt ook Terwint: ‘Natuurlijk wijk je wel eens af van wat er op papier staat. Dat heeft ermee te maken hoe het er in praktijk aan toegaat. Toch heb het gevoel dat we ons aan de stappen hebben gehouden.’

Download de handreiking

Wat is het grootste succes?

‘We hebben actief laaggeletterde patiënten betrokken bij de projectgroep,’ geeft Terwint aan. ‘Die mensen heb je echt nodig. Je hebt geen idee tegen hoeveel dingen zij aanlopen. Wat voor ons vanzelfsprekend is, is voor hen onmogelijk. Om stil van te worden. Voor meer bewustwording heb je écht een ervaringsdeskundige nodig. We leerden bijvoorbeeld dat deze mensen dingen niet durven te zeggen. Ze krijgen medicijnen en hebben geen idee wat ze ermee moeten doen. Onze rol is daarom ook om patiënten te helpen om hun vragen te stellen en een vertrouwde situatie neer te zetten.’ 

Voor meer bewustwording heb je écht een ervaringsdeskundige nodig.

Waar ligt de grootste uitdaging?

‘Het onderwerp actueel houden. Het moet een aandachtspunt blijven. Steeds opnieuw op onze agenda zetten.’ Terwint behoudt daarnaast contact met de partijen waarmee is samengewerkt in het project. ‘Hoe borgen we datgene wat we bereikt hebben? Mogelijk moeten we een keer per kwartaal samenkomen om te evalueren en vooruit te kijken. We hebben veel energie in dit project gestoken. Dat mag niet verwateren. Dat is zonde, ook voor de patiënten.’ 

Welke tips heb je voor praktijkverpleegkundigen die de rol van projectleider willen oppakken? 

‘Realiseer je goed waar je aan begint. Als je het goed wilt doen, is het een traject van ongeveer twee jaar. Dan heb je de koers met je team goed te pakken en kun je verder. Zorg ook voor een gemotiveerde projectgroep. Nodig daarnaast zeker twee of drie laaggeletterde patiënten uit de praktijk uit om deel te nemen aan de projectgroep. Dat geeft meer inzicht. Vraag hen om feedback op je ideeën. Tot slot: maak gebruik van de handreiking! Het is een fijne leidraad om de stappen rustig te doorlopen. Geef er eigen draai aan, dan kom je er wel.’ 

Lees meer

Meer informatie? Neem contact op met:

JeannyExpert
Jeanny
Engels
Expert j.engels@vilans.nl 06 15 18 28 94
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl