Marjolein van Vliet

Marjolein van Vliet

Nog veel winst te behalen bij terugdringen antibioticaresistentie

Carolien Oldenkamp is deskundige infectiepreventie en bestuurslid van de Vereniging voor Hygiëne & Infectiepreventie in de Gezondheidszorg (VHIG). De Internationale dag van de handhygiëne op 5 mei is voor haar een mooie kans om het onderwerp onder de aandacht te brengen. 'Handhygiëne is een makkelijk haalbare stap en heeft het meeste effect.'
 

02-05-2018

VHIG is naast Vilans een van de consortiumpartners van het programma 'Aanpak antibioticaresistentie verpleeghuizen' (ABR). Oldenkamp: 'We helpen organisaties door deskundigen infectiepreventie te ondersteunen. Deze deskundigen infectiepreventie voeren audits uit om te kijken wat er goed gaat en wat beter kan op de werkvloer, doen beleidsvoorstellen met verbeteradviezen en zorgen voor deskundigheidsbevordering en protocollering.'

Breder gedragen

‘De betrokkenheid van meerdere organisaties bij het ABR-programma, maakt duidelijk dat het belang van infectiepreventie breder gedragen wordt. Steeds meer bacteriën zijn namelijk antibioticaresistent aan het worden. In het ergste geval kunnen we straks antibiotica niet meer inzetten om infecties te behandelen.’

Meer antibiotica, meer resistentie bacteriën

‘Hoewel wij het in Nederland vergeleken met de wereld goed doen, valt er bij ons ook nog winst te behalen op het gebied van antibioticaresistentie. Uit onderzoek blijkt dat in de verpleeghuizen waar veel antibiotica gebruikt wordt, meer bewoners drager van resistente bacteriën zijn. Voor het landelijk onderzoek dat we in 2018 als ABR-consortium gaan uitvoeren, brengen we in kaart hoeveel bewoners in de verpleeghuizen daadwerkelijk drager van resistente bacteriën zijn.’

Zorgen voor goede randvoorwaarden

Antibioticaresistentie kan bestreden worden door zoveel mogelijk infecties te voorkomen. Omdat ouderen kwetsbare mensen zijn, geldt dit belang in versterkte mate voor verpleeghuizen. Voor bestuurders is het vooral zaak de randvoorwaarden rond infectiepreventie goed geregeld te hebben. Dit start met het betrekken van een deskundige infectiepreventie bij je beleid.

Aanspreekcultuur

Oldenkamp: ‘Zorg voor voorzieningen als schorten en handschoenen en voldoende pompjes met handalcohol. Sieraden, kunstnagels, lange mouwen of wollige kleding die je niet kunt wassen zijn uit den boze. Om hierop te letten heeft een verpleeghuis echt een aanspreekcultuur nodig. Hierbij zorgt het bestuur voor een omgeving waarin mensen elkaar veilig kunnen aanspreken. Geen blaming en shaming, maar signaleren en samen verbeteren. Er valt veel winst te behalen met het benoemen van contactpersonen voor infectiepreventie. Medewerkers op de werkvloer met meer kennis van hygiëne en infectiepreventie die een voortrekkersrol nemen. Door hun voorbeeldfunctie tonen ze aan bij collega’s dat het werkbaar is en kunnen ze door hun kennis collega’s motiveren en instrueren.’

Geen blaming en shaming, maar signaleren en samen verbeteren.

Gebruik van schorten

Schorten en handschoenen moeten bovendien voldoende aanwezig zijn. Oldenkamp: ‘Bij één organisatie zag ik bijvoorbeeld dat schorten door meerdere zorgmedewerkers werden gebruikt. Dat is echt niet de bedoeling: disposable schorten horen zorgmedewerkers weg te gooien na gebruik. Zeker ook omdat je het verschil tussen de voor- en de achterkant niet kunt zien.’ Naast het zorgen van voldoende voorzieningen, moeten bestuurders ook letten op factoren als inrichting, praktische, locatiegebonden protocollering en naleving van deze protocollen.’

Op de juiste momenten

Gelukkig blijkt er snel en veel te doen aan de verbetering van hygiëne. Oldenkamp: ‘Ik begin vaak met handhygiëne. Want dit is een makkelijk haalbare stap en heeft het meeste effect omdat zorgmedewerkers het meeste met hun handen doen. Bij handhygiëne is het de kunst om zorgmedewerkers op de juiste momenten en juiste manier hun handen te laten desinfecteren. Zo vergeet je al snel je duim mee te nemen, terwijl je daar het meeste mee vastpakt.  Scholing en oefening met zichtbare resultaten door kweken en/of fluorescentie is hierin essentieel. Mensen ervaren dan zelf wat ze al goed doen en wat beter kan.’

Instructievideo’s

Voor de Internationale dag van de handhygiëne heeft het ABR-consortium instructiefilmpjes gemaakt die gaan over handen wassen en het desinfecteren van de handen. Denk hierbij aan instructies als ‘vergeet de polsen niet bij het handen wassen’.


Over het ABR-programma

Met het programma werken verpleeghuizen aan het terugdringen van antibioticaresistentie. Door hygiënischer te werken, het aantal infecties te verminderen en zorg te dragen voor correct gebruik van antibiotica. De verbeteringen sluiten aan bij de ervaringen van bewoners, verzorgenden, verpleegkundigen en artsen. Bovendien wordt het programma uitgevoerd door een consortium van organisaties die hun betrouwbare en getoetste kennis ter beschikking stellen, namelijk: ActiZ, V&VN, Verenso, VHIG, Vilans en RIVM. Wilt u samen met ons bespreken hoe u de aanpak van antibioticaresistentie in uw organisatie toekomstbestendig kunt maken? Vraag dan een vrijblijvend gesprek aan.

Lees meer

Meer informatie? Neem contact op met:

MarjoleinExpert
Marjolein
van Vliet
Expert m.vanvliet@vilans.nl 06 22 81 00 10
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl