Podcast 🎙 - ‘Bestuurders altijd verrast door wat er al plaatsvindt'

EHealth voor iedereen toepasbaar maken is het doel van de vandaag begonnen 'e-healthweek 2020'. Met digitale ondersteuning in de zorg krijgen mensen makkelijker toegang tot zorg en ook meer inzicht in hun gezondheid. Veel zorgorganisaties vinden alleen dat ze hierin achterlopen. Johan Vesseur is eHealth-expert bij Vilans en helpt ze op weg. In onze podcastreeks over digitale transformatie vertelt hij wat hij in de praktijk tegenkomt.

27-01-2020

Zorgorganisaties vragen Vesseur regelmatig hoe ze een inhaalslag kunnen maken met eHealth. Typerend voor de werkwijze van Vilans is om dit op 2 niveaus in te steken: op de werkvloer en op bestuurlijk niveau. ‘We stimuleren heel graag het bottom-up denken over technologie,’ licht Vesseur toe. ‘Daarnaast moet de top in een organisatie ook technologie-minded zijn. Dan heb je het al snel over de visie op technologie in de zorg: wat verwacht je van technologie, welke ambities heb je? Hoe geef je dat concreet vorm in je bedrijfsprocessen?’

Vesseur vertelt dat zij deze visie vertalen naar teams van verpleegkundigen en verzorgenden, op zoek naar punten die ze kunnen verbeteren of optimaliseren. Samen met mensen die dag in dag uit in de zorg werken. Vervolgens kijken ze wat technologie daarin kan betekenen. ‘We inventariseren eerst wat er al gebeurt in de organisatie,’ aldus Vesseur. ‘Het grappige is dan dat de bestuurders altijd verrast zijn door wat er in huis allemaal al plaatsvindt.'

Zorgtechnologie: efficiënter én goedkoper

Nieuwe technologie in de zorg is uiteraard gericht op het verbeteren van de zorg: efficiënter en ook goedkoper. Het is vaak lastig om dat hard te maken, maar soms kan het heel goed. Vesseur geeft een voorbeeld van een technologietraject waarbij het verschonen van incontinentiemateriaal minder tijd zou moeten kosten. ‘Daar staan we keihard bij te klokken.’

Het is bij veranderstrategieën van wezenlijk belang om er goed over na te denken. ‘We zijn er niet met alleen het beschikbaar stellen van technologieën,’ zegt Vesseur.' Je moet ook aandacht besteden aan hoe je het gaat gebruiken. En welke dingen je niet meer gaat doen. In verpleeghuizen zie je bijvoorbeeld heel veel op het gebied van domotica: waar vroeger de nachtzuster haar ronde deed is er nu sensortechnologie die in de gaten houdt wat er op een kamer of afdeling gebeurt.’

EHealth nog te weinig toegepast

Als het gaat om het arbeidsmarktvraagstuk ziet Vesseur steeds meer initiatieven om de zorg efficiënter te maken. Wat houdt een snellere opschaling dan tegen? Volgens Vesseur zijn veel factoren van invloed. ‘De sector moet het ook aankunnen. En wet- en regelgeving hobbelt altijd achter innovatie aan.’

Wat bijvoorbeeld mist is de incentive om technologie te gaan gebruiken. ‘Wie verdient er nou echt bij de inzet van nieuwe technologie? Als ik als zorgorganisatie een stuk efficiënter en goedkoper kan werken door de inzet van technologie krijg ik minder subsidie. De return on investment komt nu heel vaak bij de verzekeraar terecht: technologie zorgt voor efficiëntere zorg waardoor de verzekeraar minder geld hoeft uit te keren. Vanuit Vilans zijn we hard bezig om daar enigszins invloed op uit te oefenen. We laten zien wat de inspanningen opleveren en wie daarvan zou moeten profiteren. Verzekeraars willen daar wel in meebewegen, maar dat vergt tijd.’

Over een paar jaar kunnen we spraakgestuurd rapporteren.

Ontwikkelingen voorspellen

‘Data zal in de komende jaren veel impact hebben,’ zegt Vesseur. ‘Data maakt inzichtelijk hoe een zorgproces of een zorgorganisatie in elkaar zit. Door slimme technologie toe te passen kunnen we de stap maken van inzicht naar voorspellen, bijvoorbeeld waar een zorgorganisatie naartoe gaat of waar een cliënt mee te maken gaat krijgen. Een voorbeeld? We kunnen nu voorspellen op welke leeftijd wij dementie gaan krijgen en wat je daarvoor moet inrichten.’

In andere domeinen kun je niet meer zonder technologie, denk alleen al aan alles dat we met onze smartphones regelen. Waarom zien we dit soort intuïtieve oplossingen in de zorg niet? Vesseur: ‘Bij oplossingen in de zorg is zorgvuldigheid van wezenlijk belang. Je wil niet dat mensen die niet digivaardig zijn buiten boord vallen. Er is ook wel een overspannen verwachting. We zijn nog niet zo heel ver. De robot die je even een afdeling op kan rijden is er nog niet. Ik verwacht wel dat er oplossingen aankomen.’ Vesseur noemt als voorbeeld spraakgestuurd rapporteren, hij voorspelt dat die technologie over een paar jaar zo is doorontwikkeld dat je daar goed mee kunt werken.

EHealth implementeren

‘Als je zorgtechnologie goed wil inzetten en opschalen, is het cruciaal dat je daar je hele organisatie op inricht’, betoogt Vesseur. ‘Vaak zie je veel enthousiasme voor nieuwe technologie terwijl de organisatie er nog niet klaar voor is om daarop door te pakken. Dan komen projecten stil te liggen. Zolang je blijft hangen op het niveau van experimenteren en een hoop enthousiasme, dan ga je het niet redden. En dat besef dat daalt nu in, dat komt nu. En als je het dan organisatiebreed hebt ingevoerd kun je kijken hoe veel efficiënter je dan je zorg kunt verlenen en wat het nou daadwerkelijk oplevert. Noodzakelijk is dat je de nieuwe technologie ontwikkelt in cocreatie met de doelgroep.’

Vesseur vindt het heel zinnig om een innovatiemanager te benoemen, het liefst op bestuurlijk niveau. ‘Mijn advies aan raden van bestuur is: beleg het ergens in de organisatie, bij voorkeur zo hoog mogelijk. We weten een ding zeker: alles is enorm aan verandering onderhevig. En dat zal in de komende jaren alleen maar toenemen en sneller gaan. Een heel belangrijke factor in de bedrijfsvoering zal zijn om daar dedicated mensen op te zetten die die veranderingen in de gaten houden en direct de vertaalslag maken naar de organisatie.’

Ondersteuning door Vilans

Bij het programma Waardigheid en trots op locatie werkt Vesseur specifiek aan de verbetering binnen verpleeghuizen. Vilans ondersteunt bijvoorbeeld organisaties bij de implementatie van het kwaliteitskader. Een door Waardigheid en Trots op locatie (WOL) ontwikkelde scan, laat verpleeghuizen zien waar ze staan op dit moment. Opvallend is dat technologie als kwaliteitsbevorderende interventie nog niet altijd in de mindset zit. ‘Wij leggen heel duidelijk de link tussen technologie en kwaliteit,’ licht Vesseur toe. ‘Bijvoorbeeld: je wil werken aan de veiligheid in je organisatie. Welke technologische mogelijkheden zijn er dan die je daarin kunnen ondersteunen?’ Vesseur vertelt dat er een tool komt waarmee zorgorganisaties heel mooi kunnen zien welke technologie beschikbaar is als je aan kwaliteit wil werken. ‘Op de website waardigheidentrots.nl vinden zorgorganisaties alle informatie over het proces en hoe je meedoet. Laat het ook weten als je vooral geïnteresseerd bent in technologietrajecten.’

‘Als ik het voor het zeggen had? Dan zou ik graag morgen eens van scratch af aan een initiatief starten. In het omturnen van oude organisaties naar nieuwe gaat enorm veel tijd en energie zitten. Begin ergens iets volledig nieuw en kijk eens wat dat wordt.’

Dit artikel is gebaseerd op aflevering 1 van de Vilans Ontmoet-podcast over digitale transformatie. Beluister alle podcasts uit deze serie op Vilans.nl/podcast.

Meer informatie? Neem contact op met:

IshaSenior marketing- en communicatieadviseur
Isha
Govaarts
Senior marketing- en communicatieadviseur i.govaarts@vilans.nl
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl