Podcast­čÄÖ- Zorgbestuurder Maarten van Rixtel over digitale transformatie

Zorgorganisatie Sensire wordt genoemd als een van de voorlopers van digitale innovatie. Bestuurder Maarten van Rixtel begon in 2011 als eerste met zorg op afstand met iPads. En met succes. ‘Ik denk dat wij aan onze klanten een vorm van vrijheid hebben gegeven die ze eerder niet hadden,’ zegt hij in onze podcastreeks over digitale transformatie in de zorg. Beluister de podcast hier. 

19-12-2019

‘We zochten naar middelen die het proces van de zorgverlening zouden veranderen,’ vertelt Van Rixtel. In de iPad zag Sensire mogelijkheden: contact via beeld zonder dat je er hoeft te zijn. Om die mogelijkheden goed te onderzoeken gaven bestuurders en een innovatiemanager iPads aan wijkverpleegkundigen met de vraag: ‘Bedenk eens wat je met deze iPad zou kunnen doen als je denkt vanuit de cli├źnt’.

Niet ernaar toe rijden, maar kijken of je het op een digitale manier kunt oplossen.

Het experiment begon direct met een groot aantal iPads omdat dat heel veel idee├źn oplevert. Na 3 maanden had Sensire 600 cli├źnten aangesloten. Ze kwamen tot het inzicht dat dit het meest logische was dat er is. Van Rixtel: ‘Niet ernaar toe rijden, maar kijken of je het op een digitale manier kunt oplossen. En ook konden we hiermee veel meer doen voor familie en vrijwilligers.’

Innovatie vanuit medewerkers 

Een ander inzicht dat Van Rixtel graag deelt is dat je innovatie niet vanuit het bestuur moet doen maar samen met collega’s op de werkvloer. ‘Essentieel voor innovatie is dat het eigenaarschap van de innovatie-ontwikkeling ligt bij de professionals zelf. Te veel het project leiden leidt tot weinig innovatie. Een projectleider begeleidt.’

Hoe kijk je als zorgorganisatie naar zorg verlenen en het bestaan van je organisatie?

Als beeldzorg zo succesvol is, waarom gebeurt het bij andere organisaties dan toch nog maar mondjesmaat? Van Rixtel: ‘De vraag is dan: hoe kijk je als zorgorganisatie naar zorg verlenen en het bestaan van je organisatie? Gaat dat over het contract met de verzekeraar realiseren en een goede jaarrekening maken dan is dat iets anders dan bedenken wat de toekomst gaat brengen en daarop anticiperen. Zorgorganisaties die bij ons zijn komen kijken zijn vaak erg enthousiast, maar vervolgens is er veel rem om het dan echt te gaan gebruiken.’ Van Rixtel ziet hiervoor een aantal argumenten:

  1. Bij zorg verlenen is fysieke zorg het eerste waar mensen aan denken. Dat is ook wat ze denken dat hun cli├źnten willen hebben. Van Rixtel: ‘Cli├źnten zitten niet op mensen te wachten, maar op vrijheid, op ondersteuning bij hun kwetsbaarheid. Als je goed uitlegt wat fysieke zorg en digitale zorg inhouden, dan kiezen cli├źnten vaak voor digitaal.’
  2. Het werkt niet als je alleen maar van 9 tot 5 bereikbaar bent, je moet 24 uur zorg op afstand leveren. ‘Voor het vormgeven van digitale communicatie heb je een infrastructuur nodig’, aldus Van Rixtel, ‘en de meeste organisaties hebben die niet.’ 
  3. Besturen moeten de overtuiging hebben dat zij het in de toekomst niet gaan redden als zij alleen maar fysieke zorg blijven leveren. Van Rixtel: ‘Dus niet kijken naar de kosten van digitalisering, maar naar het duurzaamheidseffect op lange termijn. Veel bestuurders doen dat niet.’

Zorg = vraag van cli├źnt beantwoorden

‘Op een digitale manier zorg verlenen is totaal anders dan fysieke zorg verlenen,’ benadrukt Van Rixtel. ‘Mensen moeten op een andere manier leren denken en handelen. Ik vind het apart dat we in deze tijd van arbeidskrapte steeds zeggen dat zorg gaat over handjes aan het bed. Mijn stelling is: zorg gaat over handen v├ín het bed. Zorg gaat over heel goed nadenken over de manier waarop je de vraag van een cli├źnt wilt beantwoorden. En als je dan direct zegt: ik moet handjes aan het bed, dan ga je heel veel mogelijke slagen voorbij.’

Zorg gaat over handen ván het bed.

Digitale transformatie maakt ons productiever

Van Rixtel: ‘Ik denk dat wij onze klanten een vorm van vrijheid hebben gegeven die ze eerder niet hadden.’ In plaats van wachten op de verpleegkundige of verzorgende kunnen cli├źnten met beeldbellen ondersteuning krijgen op het moment dat ze dat willen. ‘Heel veel zorg gaat niet over fysiek helpen maar over het ondersteunen van mensen die ergens onzeker over zijn’, legt Van Rixtel uit. ‘Digitalisering geeft ons meer ruimte om daarin ‘productiever’ te zijn: je kunt digitaal contact maken om mensen met die ondersteuningsvraag te helpen.’ Dat heeft ook een preventief aspect. Cli├źnten die de iPad een tijdje hebben gebruiken hem steeds minder, omdat ze er inmiddels veel van hebben geleerd. Van Rixtel: ‘Daarmee is in de kwaliteit van leven enorm veel gebeurd.’

Doel in het leven

Het motto van Sensire is ‘Leven zoals u wilt’. Van Rixtel: ‘We gaan niet met mensen in gesprek over wat zij aan zorg nodig hebben, maar over wat hun doel is in het leven.’ Voor Sensire is zorg steeds meer een middel om mensen een gelukkig leven te geven. Vraag je aan mensen wat zij belangrijk vinden dan antwoorden ze:

  • Regie hebben over het ritme van de dag. Goed ge├»nformeerd zijn over wanneer iemand langskomt en wie er komt.
  • Als mens gewaardeerd worden en niet als pati├źnt.
  • Vrijheid behouden. Niet door een arts of verpleegkundige in zijn agenda, in zijn denken te worden getrokken, maar vrij zijn om zelf te kiezen.

Van Rixtel betoogt: ‘Vrijheid is een essentieel element in de hoogste waardering die mensen kunnen hebben. Juist technologie kan het beste vrijheid realiseren. Anders blijven mensen afhankelijk van planningen van anderen. Dat is goed als het nodig is, maar heel vervelend als het niet echt nodig is.’

EHealth 

Sensire heeft de eHealthactiviteiten ondergebracht in een andere organisatie, NAAST. Dat heeft een aantal voordelen:

  1. Ruimte voor NAAST om haar eigen ontwikkeling door te maken. De dynamiek van een digitaal zorgbedrijf is heel anders dan van een zorginstelling. 
  2. Meer vrijheid om in de markt naast Sensire ook andere partijen te gaan helpen.
  3. Zorgorganisaties, dus ook Sensire, denken veel in termen van kosten. Dat is belemmerend bij een innovatief bedrijf.

Voordeel van deze structuur is dat NAAST leert het beter te doen doordat ook andere partijen een overeenkomst hebben. Dat komt ook ten goede aan Sensire. Van Rixtel: ‘Als je het alleen in je eigen organisatie houdt gaat innovatie nooit goed. Innovatie gaat over schaalbaarheid en innovatie gaat erover dat heel veel mensen het gaan doen.’

Monitoring

Wat is de volgende stap? Van Rixtel: ‘De sterkste ontwikkeling die nu gaat komen is de verplaatsing van zorg uit het ziekenhuis en van de huisarts naar thuis. Dan zal de grootste ontwikkeling zitten in monitoring.’ Van Rixtel ziet binnen 5 tot 10 jaar gebeuren dat mensen zorgadvies krijgen van een intelligent tussenstation. ‘Een platform tussen de cli├źnt en de dokter dat de weg wijst voor de cli├źnt. Dat gaat volgens mij de essentie worden.’

De sterkste ontwikkeling die nu gaat komen is de verplaatsing van zorg naar thuis.

'Stop met meer geld uitgeven voor ouderenzorg'

Van Rixtel: ’Het vraagstuk dat er nu ligt is dan ook: hoe kunnen we een samenwerkingsverband maken dat en technisch en inhoudelijk het goede platform kan maken? Als het aan mij lag zou ik zeggen: stop met meer geld uitgeven voor ouderenzorg. Stop met geld investeren in een systeem waarvan we weten dat het niet duurzaam is. Besteed in plaats daarvan geld aan het maken van zo’n platform. We moeten leren dat investeren in de oude situatie misschien goed voelt, maar niet goed is. Ik denk echt dat we nu veel te veel geld naar de zorg brengen zonder dat dat duurzaam is. Als we constateren dat de wachtkamer van de huisarts vol zit met mensen die er niet moeten zijn, dan is het toch in deze tijd van digitalisering heel eenvoudig om daarvoor dat platform neer te zetten zodat de juiste mensen bij de huisarts komen. En niet mensen die andere redenen hebben om daar te zijn, redenen als onzekerheid of eenzaamheid.’

Stop met geld investeren in een systeem waarvan we weten dat het niet duurzaam is.

Zorg bij elkaar brengen

‘Ik vind het leuk dat er steeds meer regionale samenwerking komt op de acute zorg’, vervolgt Van Rixtel. ‘Kunnen we de huisartsenposten, eerste hulp van de ziekenhuizen en de nachtzorg van de VVT-instelling bij elkaar brengen? Dat is heel slim. Want dan krijg je een punt van waaruit cli├źnten geadviseerd wordt: u heeft de huisarts helemaal niet nodig, wij sturen de wijkverpleging wel langs, of: wij zorgen dat u morgenvroeg bij die en die terecht kunt. Daarmee zet je aan de voorkant een soort sluisje, niet om mensen weg te houden, maar om mensen te wijzen naar de juiste plek.’

Dit artikel is gebaseerd op aflevering 3 van de Vilans Ontmoet-podcast over digitale transformatie. Beluister alle podcasts uit deze serie op Vilans.nl/podcast.

Meer informatie? Neem contact op met:

IshaSenior marketing- en communicatieadviseur
Isha
Govaarts
Senior marketing- en communicatieadviseur i.govaarts@vilans.nl
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl