Jeroen Schumacher

Jeroen Schumacher

Psychofarmaca beperken de vrijheid in je hoofd

Bij de PG-afdelingen van Avoord ligt het gemiddelde psychofarmacagebruik rond de 15%. Een opvallend getal, aangezien prof. dr. S.U. Zuidema uit onderzoek (1) concludeert dat het totale psychofarmacagebruik bij ouderen met dementie in de intramurale ouderenzorg op 60% ligt. Wij interviewden Kristel Gillisse, sinds 1 jaar werkzaam bij Avoord als Specialist Ouderengeneeskunde en Manager Behandeling en Advies. Zij vertelt hoe Avoord zich inzet om zo min mogelijk medicatie te gebruiken.

07-11-2016

Psychofarmaca beperkt de vrijheid in je hoofd

Het thema middelen, maatregelen, minder vrijheidsbeperking staat al jaren hoog op de agenda bij Avoord. Er is veel aandacht voor. Bij alle medewerkers, ook de artsen, is het al lange tijd structureel onderwerp van gesprek. Dat het terugdringen van psychofarmacagebruik daar onderdeel van is, is voor Gillisse logisch: ‘Psychofarmaca beperken de vrijheid in je hoofd.’

Eén lijn trekken als organisatie

Het standpunt van zo min mogelijk medicatie wordt binnen Avoord gezamenlijk gedragen. Gillisse: ‘De cijfers over het gebruik halen we eenvoudig uit ons systeem. 2 keer per jaar is er een evaluatie met de apotheek en de artsen waarbij we elke cliënt die psychofarmaca krijgt bespreken. Het zorgt ervoor dat je scherp blijft. Bijvoorbeeld bij een cliënt waar psychofarmaca is voorgeschreven vanwege een delier en bij wie het er daarna niet meer af is gegaan.’

Andere oplossingen dan psychofarmaca

Ook medewerkers dragen het standpunt van zo min mogelijk medicatie: ‘Als je als medewerker weet wat de psychofarmaca doet en beseft dat het anders kan, vraag je ook minder snel om medicatie. Ze zoeken bij probleemgedrag eerder naar andere oplossingen.’

Aandacht vasthouden

Net als voor een aantal andere belangrijke thema’s, zoals het zorgleefplan en samenzorg, heeft Avoord aandachtsvelders voor onbegrepen gedrag. Per team is er een vertegenwoordiger vanuit de aandachtsvelders. Gillisse: ‘Je creëert zo een netwerk door de hele organisatie heen, met regelmatig onderling contact. Als we onbegrepen gedrag bespreken, is er in ons kernteam naast een Specialist Ouderengeneeskunde en een psycholoog ook altijd een aandachtsvelder vanuit de zorg betrokken.’

Discussie niet uit de weg gaan

Gillisse licht toe waarom artsen voor haar hoofdrolspeler zijn bij het terugdringen van onjuist psychofarmacagebruik: ‘Artsen hebben een cruciale rol bij het bewust gebruik van psychofarmaca, zij schrijven immers voor.

Als je als artsenclub binnen een organisatie dit niet gezamenlijk draagt en uitdraagt, gaat het niet lukken. Je moet met elkaar het gesprek aan gaan: hoe komt het dat jij veel meer voorschrijft dan ik? De discussie daarbij niet uit de weg gaan, maar doorvragen. Natuurlijk moet je daarvoor wel de organisatie, bestuur en management, achter je hebben staan, dat is randvoorwaardelijk.’

Artsen hebben makkelijk praten

‘Systematisch en methodisch te werk gaan is heel belangrijk bij probleemgedrag. Je moet met elkaar aan een oplossing werken. Laagdrempelig contact met de arts en psycholoog is daarvoor heel belangrijk. Als arts heb je makkelijk praten: je vliegt in en vertrekt weer. Als zorgmedewerker zit je er de hele dag én nacht mee. Dat moet dan wel begeleid worden, je moet het echt samen doen. Dat blijft soms lastig door bezetting en werkdruk.’

Het kan altijd nog beter

Gillisse benadrukt dan ook dat er altijd ruimte voor verbetering blijft. ‘Het kan altijd nog beter, het is een continu proces. Ik vind het mooi om te zien dat er op dit moment zoveel aandacht is voor het thema: in de media, met het Vilans-programma Beter af met minder en als aandachtspunt bij de inspectie, dat helpt om het op de agenda te houden. Maar ik vind het ook belangrijk om richting zorgmedewerkers uit te spreken dat er al heel veel verbeterd is ten opzichte van vroeger.’

(1) Zuidema, TvO 2015 en Van der Spek, 2016

Aan de slag met het vergroten van de vrijheid van cliënten? Bekijk het thema vrijheidsbeperking of doe mee aan een inspiratiedag van

Meer informatie over psychofarmaca

Meer informatie? Neem contact op met:

JeroenExpert
Jeroen
Schumacher
Expert j.schumacher@vilans.nl 06 22 81 05 52
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl