Irme de Bonth

Irme de Bonth

Terugdringen psychofarmaca een kwestie van overleg

Onnodig gebruik van psychofarmaca terugdringen kan door goede samenwerking. Hoe doen zorgbestuurder Jolanda Buwalda van Omring en apotheker Mirian Panis van de Bohemenwijk Apotheek dat? ‘We houden blijvend aandacht voor dit thema.’

12-11-2018

Psychofarmaca zijn geneesmiddelen die ingezet worden bij de behandeling van psychiatrische aandoeningen en psychologische problemen. Zorgorganisaties zetten deze middelen echter nog te vaak onnodig in bij onbegrepen gedrag. Niet alleen helpen deze middelen hier niet altijd bij, ze hebben ook veel bijwerkingen als sufheid, slecht lopen, risico op vallen, moeite met slikken, hogere bloeddruk en overgewicht.

Kwaliteit van leven negatief beïnvloed

‘De kwaliteit van leven van onze cliënten kan negatief beïnvloed worden door psychofarmaca’, zegt Omring-bestuurder Jolanda Buwalda. ‘De bijwerkingen kunnen een vorm van vrijheidsbeperking opleveren en gedrag negatief beïnvloeden. Aan de andere kant kan onderbehandeling ook slecht uitpakken. Als state-of-the-art verpleeghuisorganisatie is het cruciaal dat bewust psychofarmaca gebruik inmiddels geïntegreerd is in het dagelijks handelen van onze kernprofessionals.’

Voorschrijfgedrag in de gaten houden

Om constant het voorschrijfgedrag op iedere afdeling in de gaten te kunnen houden, werken Omring en de Bohemenwijk Apotheek met verschillende instrumenten. Zo is er een elektronisch voorschrijf systeem waarmee op afdelingsniveau gemonitord kan worden. Apotheker Mirian Panis: ‘Dergelijke voorschrijfsystemen bestaan al langer. Het mooie is dat je er tegenwoordig steeds meer mee kunt benchmarken. Omdat het systeem landelijk wordt gebruikt, verwerkt het veel data van verschillende zorgorganisaties. Zo kun je je eigen afdelingen vergelijken met wat ongeveer de gemiddelde medicatie uitvraag is van een gelijksoortige afdeling landelijk. Door zo’n benchmark te doen kun je zien of een van je afdelingen van de norm afwijkt en vervolgens kijken wat daarvoor de reden is.’

Farmaceutisch Therapeutisch Overleg

Een ander belangrijk instrument is het Farmaceutisch Therapeutisch Overleg, FTO. Buwalda: ‘Minimaal zes keer per jaar laten we FTO’s plaatsvinden. Dat zijn multidisciplinaire overleggen met medicatie als thema. Psychofarmaca is standaard het onderwerp van één van deze FTO’s. Bij ons zit het terugdringen van psychofarmaca echt in ons dagelijks proces, net zoals infectiebeleid en vrijheidsverruiming. Er is dus altijd een afdeling waar de zorgmedewerkers het FTO over terugdringen van psychofarmaca willen laten gaan. Het FTO, samen met de medicatie monitorgegevens en de IGJ-uitvraag, zorgen voor regelmatige alertheid op het eigen handelen in relatie tot psychofarmaca verstrekking.’

Adviserende rol van apothekers

De adviserende rol die apothekers hebben wordt steeds belangrijker. Niet alleen in FTO’s maar bijvoorbeeld ook in de zogenoemde medicatiecommissie. In die commissie zit onder ander de specialist ouderengeneeskunde, de huisarts en de apotheker en deze wordt ingeroepen om naar individuele casussen te kijken waarin mediatie een rol speelt. Soms blijkt dan dat het voorschrijfgedrag van de verschillende partijen beter op elkaar aangepast moet worden. Panis: ‘We leveren sinds vijf jaar aan verpleeghuizen en in die tijd is best veel veranderd. Zo was vroeger vaak de ziekenhuisapotheek leidend en bleef soms medicatie onnodig lang op de rol staan. We zien ook dat er steeds meer kwetsbare ouderen zijn, niet alleen in de verpleeghuizen maar ook in de wijk. Daarom is de aandacht bij apothekers veel meer komen te liggen bij kennisverspreiding.’

Multidisciplinair werken

Buwalda vult aan: ‘Dat overleg met al die verschillende partijen is niet eenvoudig omdat je met allerlei medische bevoegdheden aan tafel zit. De publicatie van Vilans geeft ons daarbij gelukkig voldoende handvaten. Bovendien sluiten we ook convenanten af met lokale apotheken en grote leveranciers om de risico’s van het voorschrijven van psychofarmaca zo veel mogelijk terug te dringen. Zo wordt het steeds belangrijker om intercollegiaal samen te werken en zit dat bij ons ook echt in het lerend vermogen van onze organisatie.’

Lees meer over psychofarmaca

Meer informatie? Neem contact op met:

IrmeSenior adviseur
Irme
de Bonth
Senior adviseur i.debonth-vereijken@vilans.nl 06 28 81 07 32
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl