Samenwerken met kleinschalige zorg

Wat is kleinschalige zorg? 

Kleinschalige residentiële zorgorganisaties zijn woonzorgvoorzieningen waar mensen met een indicatie vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), zoals ouderen of mensen met een beperking, wonen in een kleinschalige, huiselijke setting. De zorg is sterk gericht op nabijheid, vaste zorgverleners en behoud van eigen regie.

Deze organisaties lopen uiteen in opzet en rechtsvorm: ze kunnen commercieel zijn (met winstoogmerk) of ideëel georganiseerd (zonder winstoogmerk). En ze werken vaak buiten het traditionele spectrum van verpleeghuizen of instellingen.

De financiering verloopt via verschillende constructies, zoals VPT (volledig pakket thuis), MPT (modulair pakket thuis), PGB (persoonsgebonden budget) of verblijf met of zonder behandeling.

Organisatie van medisch generalistische zorg 

Steeds meer cliënten met een Wlz-indicatie kiezen voor wonen in kleinschalige zorg. In kleinschalige zorg gaat het vaak om zorg zonder behandeling, met de huisarts als hoofdbehandelaar. Dat is dan Wlz-zorg zonder behandeling of zorg vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Met de groei van kleinschalige zorginitiatieven krijgen huisartsen er mogelijk veel cliënten bij. Bovendien worden de zorgvragen complexer. Dat vraagt om inzet van specialisten ouderengeneeskunde, verpleegkundig specialisten of artsen verstandelijk gehandicapten.

Zonder duidelijke regionale afspraken over taakverdeling en samenwerking wordt de druk op huisartsen groter. Die willen of kunnen deze zorg vaak niet opnemen, zoals bijvoorbeeld de VGN (Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland) en andere partijen benadrukken.

Dit heeft gevolgen voor de organisatie van de medisch generalistische zorg (MGZ). Tegelijk zijn er steeds meer verschillende zorgvormen en financieringsconstructies waarmee cliënten zelf zorg kunnen inkopen of organiseren, zoals VPT, MPT of PGB. Deze variatie maakt het moeilijker om de verantwoordelijkheid te verdelen. Daarom zijn er duidelijke afspraken en betere afstemming nodig tussen betrokken zorgverleners.

In de praktijk komt de verantwoordelijkheid voor passende zorg en samenwerking vaak terecht bij kleinschalige zorgorganisaties. Maar de druk komt ook voort uit bredere regionale keuzes en standpunten van beroepsgroepen en VVT-organisaties.

De oplossing zit in samenwerken en elkaars expertises gebruiken in de regio. Deze samenwerking vraagt om wederkerigheid en gedeelde verantwoordelijkheid binnen de regio.

Leeswijzer toolbox 'Samenwerken met kleinschalige zorg'

In deze toolbox vind je een overzicht van onderdelen die werken in de samenwerking tussen nieuwe of bestaande kleinschalige zorgorganisaties en andere partijen, zoals huisartsen, VVT-aanbieders en zorgkantoren. Gebruik deze informatie als inspiratie om op een passende manier aan de slag te gaan in jouw regio. 

Er is onderscheid tussen wat belangrijk is bij de start van een nieuw initiatief en wat waardevol is voor het versterken van bestaande samenwerkingen. Per element lees je een korte toelichting, aangevuld met praktijkvoorbeelden, tips en hulpmiddelen.