Wouter van den Elsen

Wouter van den Elsen

Hulpmiddelenzorg moet merkbaar beter

Voor mensen die een rolstoel, stoma of continentiemateriaal nodig hebben, is het juiste hulpmiddel op het juiste moment essentieel voor de kwaliteit van leven. Maar goede, persoonsgerichte hulpmiddelenzorg is lang niet overal een feit. Bestuurders Dianda Veldman (Patiëntenfederatie) en Annelies Versteegden (Vilans) vertellen hoe partijen in het veld werken aan verbetering. ‘Geen keuze is geen optie’. 

12-12-2019

De gevolgen voor mensen die te maken hebben met een niet goed werkend of slecht passend hulpmiddel zijn groot. Zij kunnen soms letterlijk de straat niet meer op, kunnen niet naar school of werk en missen contacten buiten de deur. In oktober schreven zes organisaties waaronder de Patiëntenfederatie hierover nog een brief aan de Tweede Kamer. Veldman: ‘We wijzen in die brief twee kernproblemen aan. Ten eerste dat er meer aandacht moet komen voor hulpmiddelenzorg. Het woord hulpmiddel klinkt bijvoorbeeld al klein, alsof een geneesmiddel belangrijker is en je wel zonder hulpmiddel kan. Maar een hulpmiddel is absoluut essentieel voor het leven van mensen. En ten tweede dat er meer keuzemogelijkheden moeten zijn voor mensen. Heel plat gezegd krijgen mensen op sommige plekken standaard de goedkoopste spullen. Het aanbod is in sommige gebieden heel karig.’

Een hulpmiddel is absoluut essentieel voor het leven van mensen.

'Smartphone als voorbeeld'

Versteegden onderschrijft de knelpunten. ‘Er is nog veel te winnen bij het kiezen voor het juiste middel. Een goed voorbeeld zijn stomazakjes. Het ene stomazakje kan voor de ene patiënt prima zijn, en voor de andere een ramp. Iedereen heeft recht op een goede match met een hulpmiddel om goed te kunnen functioneren. Een ander voorbeeld is keuzevrijheid voor katheters. Het is wellicht geen probleem om de wat grotere en daarmee goedkopere katheters te gebruiken thuis. Als er ook maar de mogelijkheid is dat als je op reis gaat je voor de kleinere, compacte versies kunt kiezen.’ Veldman vult aan: ‘Ik hanteer hierbij vaak de vergelijking met smartphones. Het is niet zo dat we eisen dat iedereen altijd direct de allernieuwste en duurste Iphone krijgt. Maar het is nu soms zo dat de enige keuze bij wijze van spreken een oude Nokia is zonder verbinding met het internet. En dat is wat we aan moeten pakken.’

Samen zoeken naar oplossingen

Om tot oplossingen te komen organiseren Vilans, Patiëntenfederatie Nederland, ZonMw en het ministerie van VWS 12 december voor de tweede keer het congres ‘Goed Gebruik Hulpmiddelenzorg’. Hier komen alle partijen die betrokken zijn bij de hulpmiddelenzorg samen: patiëntenorganisaties, zorgverleners, zorgverzekeraars, onderzoekers, beleidsmakers , leveranciers, producenten en andere geïnteresseerden. Versteegden: ‘We brengen alle betrokken partijen bij elkaar in de regio Midden-Nederland, om kennis en ervaringen uit te wisselen en samen te werken aan het optimaliseren van de hulpmiddelenzorg. Bijvoorbeeld door het samen ontwikkelen van kwaliteitsstandaarden en uitkomstindicatoren. Sinds 2016 werken patiënten, zorgverleners, zorgverzekeraars, leveranciers en producenten intensief samen en hebben ze het Generiek Kwaliteitskader Hulpmiddelenzorg voor hulpmiddelen in de zorgverzekeringswet opgezet. Ook wordt er onderzoek uitgevoerd om de kwaliteit en doelmatigheid in de extramurale hulpmiddelenzorg te verbeteren.’ 

Verbetering bij indicatiestelling

Veldman ziet ook veel verbetermogelijkheden bij het indicatiestellen. ‘Dat moet een functioneringsgesprek zijn over hoe jij je eigen leven kan leiden. Weet een huisarts wanneer hij een hulpmiddel voorschrijft bijvoorbeeld wel dat er nieuwe bloedglucosemeters beschikbaar zijn? Of wellicht weet de huisarts wel dat er tegenwoordig hightech apparatuur bestaat die er voor zorgt dat diabetici niet meer zélf hoeven te prikken, maar mogen ze die (nog) niet voorschrijven omdat die twee keer zo duur is.’ De weg vinden in wat beschikbaar is, wat goed bij welke patiënt past, wat vergoed wordt en vanuit welke zorgwet het gefinancierd wordt, is erg ingewikkeld.

Hulpmiddelenwijzer

Versteegden vult aan: ‘Om te helpen bij het vinden van het juiste middel kunnen particulieren en zorgprofessionals hierover op Hulpmiddelenwijzer.nl eerlijke en onafhankelijke informatie vinden voor ouderen, chronisch zieken en mensen met een functionele beperking. De Hulpmiddelenwijzer helpt hen bij het maken van de juiste keuze en in gesprekken met leveranciers.’

Doel = hulpmiddelenzorg merkbaar beter maken

Uiteindelijk is de vraag hoe we er voor zorgen dat alle kwaliteitsstandaarden en onderzoeksresultaten daadwerkelijk worden toegepast in de praktijk van de hulpmiddelenzorg. ‘Samen beslissen moet de standaard zijn per 1 januari 2020. Dus dan is de vraag  hoe je het beste nieuwe kwaliteitsstandaarden implementeert in het hele veld? En hoe je ervoor zorgt dat we meten en dus weten of de standaarden die we gebruiken de hulpmiddelenzorg ook daadwerkelijk helpen? Hiervoor brengen de Patiëntenfederatie, Vilans en VWS partijen bij elkaar om ervaringen en best practices te delen over implementeren in de praktijk. Uiteindelijk gaat het er om hoe we samen de hulpmiddelenzorg merkbaar beter maken.’

Meer informatie? Neem contact op met:

ErikProjectleider
Erik
de Jeu
Projectleider e.dejeu@vilans.nl 06 55 44 03 67
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl