Dimensie 1: Systeemverandering

Hoewel de stip aan de horizon bij systeeminnovatie duidelijk is, bijvoorbeeld houdbare zorg, is de weg ernaartoe dat nog niet. De volgende tools bieden houvast in de onzekerheid en complexiteit van een systeeminnovatie en helpen bij het bepalen van passende veranderingen in de organisatie:

Toekomstkompas

Het ToekomstKompas helpt zorgorganisaties om vanuit een toekomstperspectief naar hun huidige organisatie te kijken en bestaande aannames los te laten. De tool helpt bij het ontwikkelen van een toekomstbestendige visie en strategie, of bestaande keuzes hieraan te toetsen. Bestuurders, managers, beleidsadviseurs, medewerkers en cliënten gebruiken het ToekomstKompas om gezamenlijk nieuwe perspectieven en oplossingen te verkennen.

De aanpak bestaat uit vier stappen:

1. belichten
2. begrijpen
3. richten
4. inrichten

Daarmee worden uitdagingen geanalyseerd, trends verkend, aannames heroverwogen en concrete acties  geformuleerd.  

Aan de slag met het toekomstkompas.

Verander- en effectenkaart

De Verander- en effectenkaart helpt organisaties om samen met betrokkenen duidelijk te maken welke veranderingen nodig zijn en hoe deze kunnen worden bereikt. De tool zorgt voor een gezamenlijk beeld van de doelen en de stappen die nodig zijn om toekomstbestendige zorg te realiseren. Ook helpt de kaart om de voortgang te volgen, van ervaringen te leren en de aanpak aan te passen als dat nodig is.

De Verander- en effectenkaart is beschikbaar als whitepaper met een uitleg van de werkwijze, draaiboeken voor bijeenkomsten en een invulformat.

Aan de slag met Verander- en effectenkaart.

Organisatiemodel voor lerende organisaties

Het model voor een lerende organisatie helpt organisaties om inzicht te krijgen in de voorwaarden die nodig zijn om te kunnen leren, verbeteren en innoveren. Het model geeft aandacht aan zowel de cultuur als de structuur van de organisatie. Het model helpt om samen te bespreken hoe de organisatie ervoor staat en welke onderdelen extra aandacht nodig hebben om het lerend vermogen te vergroten. De doelgroep bestaat uit bestuur, beleid, management en medewerkers die betrokken zijn bij leren en innoveren. De tool is beschikbaar als praatplaat/poster en kan worden gebruikt als hulpmiddel voor gesprekken over leren, verbeteren en veranderen binnen de organisatie.

Aan de slag met het organisatiemodel.

Reflexieve Monitoring in Actie (RMA)

Reflexieve Monitoring in Actie (RMA) helpt organisaties om grote veranderingen stap voor stap uit te voeren. De methode helpt om tijdens het veranderproces steeds te leren, te reflecteren en de aanpak aan te passen. Zo wordt duidelijk welke doelen belangrijk zijn, welke belemmeringen er zijn en welke acties nodig zijn om verder te komen. RMA is bedoeld voor projecten en programma’s die werken aan systeemverandering. De methode bestaat uit verschillende interventies en instrumenten, beschreven in een handboek. In de praktijk begeleidt een reflexieve monitor het leerproces, organiseert reflectiebijeenkomsten en helpt de betrokkenen om samen de juiste vervolgstappen te bepalen.

Lees meer in het handboek.

Krachtige Werkleeromgeving (KWLO)

Dit is een handige kaartenset, video, workshopreeks en een inhoudelijk artikel om de organisatie te helpen ‘al doende’ te transformeren naar een lerende en innoverende organisatie. De 6 elementen van een lerende organisatie in de verpleeghuiszorg: dit kennisproduct beschrijft de zes elementen van een lerende organisatie en koppelt deze aan reflectievragen voor dieper inzicht.

De 6 elementen van een lerende organisatie in de verpleeghuiszorg

Dit kennisproduct beschrijft de zes elementen van een lerende organisatie en koppelt deze aan reflectievragen voor dieper inzicht.

Bekijk het kennisproduct.