Alternatieven verkennen

Hoe verken je alternatieven?

Eerst is het nodig om na te gaan hoe er nu met het vraagstuk wordt omgegaan. Dit is je referentiealternatief, waarmee je de nieuwe interventie gaat vergelijken. Je wil immers weten of een nieuwe interventie iets toevoegt of verbetert ten opzichte van de huidige werkwijze. Bijvoorbeeld: wanneer je spraakgestuurd rapporteren wil introduceren, dan vergelijk je dat met het referentie-alternatief getypt rapporteren. Daarna kijk je verder naar meer en minder voor de hand liggende alternatieven die ook een verandering in het huidige proces kunnen brengen.

Verschillende soorten alternatieven

Leidt je vraagstuk niet duidelijk tot één soort oplossing? Dan is het verstandig om zo breed mogelijk alternatieven te verkennen, en bijvoorbeeld ook sociale interventies mee te nemen. Leidt je vraagstuk duidelijk tot één soort oplossing? Bijvoorbeeld een specifieke technologie? Dan verken je in deze stap verschillende alternatieven binnen deze productcategorie. Dit kun je bijvoorbeeld doen via een functionaliteitentabel. Daarin staan functionele (zoals technologische aspecten) en niet-functionele specificaties en eisen (zoals zachte baten).

Aan de hand van een voorbeeld over sociale robots voor het zorgvraagstuk ‘eenzaamheid’ lichten we toe op welke manier je breed kan nadenken over alternatieven. Je kan nadenken over:

• Eenzelfde type interventie, bedoeld voor hetzelfde vraagstuk. Er bestaan verschillende soorten sociale robots die je met elkaar kan vergelijken in het kader van eenzaamheid. Het gaat dan om sociale robots die specifiek ontwikkeld zijn om eenzaamheid te verminderen.
• Eenzelfde type interventie, bedoeld voor een ander vraagstuk. Je kan ook zoeken naar sociale robots die niet direct ontwikkeld zijn voor hetzelfde vraagstuk (eenzaamheid), maar die wel de potentie hebben om aan het vraagstuk tegemoet te komen.
• Een ander type interventie, bedoeld voor hetzelfde vraagstuk. Er zijn verschillende type interventies om eenzaamheid te verminderen. Denk dan aan beeldschermcontact of een sociale buurt app voor contact in jouw omgeving.
• Een ander type interventie, bedoeld voor een ander vraagstuk. Ook interventies die voornamelijk een ander doel hebben dan het verminderen van eenzaamheid kunnen relevant zijn. Denk hierbij aan sportverenigingen, de kerk, of de buurtsuper met bemenste kassa’s.

Wanneer dit is afgerond, evalueer je welk alternatief het best passend lijkt voor de voorliggende zorgvraag.