Naar hoofdinhoud

Nieuwe beweging: regiobrede medisch-generalistische zorg

Het wordt steeds lastiger om artsen in te zetten in de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg. De zorgvraag groeit en de aanwas van nieuwe artsen stagneert. De kwestie vraagt om een nieuwe benadering. Op verzoek van het ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ondersteunen Vilans en Erasmus Universiteit regio’s bij het ontwikkelen van nieuwe wegen voor de medisch-generalistische zorg (MGZ). Experimenten zijn al langer gaande. De nood is hoog. De beperkte beschikbaarheid van artsen binnen en tussen de regio’s is in toenemende mate ongelijk verdeeld. Daardoor heeft een groeiende groep kwetsbare oudere en gehandicapte cliënten nauwelijks toegang tot medisch-generalistische zorg. Het nieuwe ‘MGZ in de regio’-programma van Vilans kan regio’s helpen daar verandering in aan te brengen.

Regionale vraag is sturend

Het Vilans-programma MGZ in de regio (medisch-generalistische zorg) vloeit voort uit het DMZ-traject (duurzame medische zorg) van Waardigheid en trots in de regio. Beide programma’s gaan over duurzame oplossingen. Verschil is dat het MGZ-programma niet de individuele zorgorganisatie als uitgangspunt neemt, maar de zorgvraag in de regio. Die regionale vraag is sturend voor de inzet van behandelaren. Het MGZ-programma werkt samen met zorgkantoren, zorgbestuurders en beleidsmakers, specialisten ouderengeneeskunde (SO), Artsen verstandelijk gehandicapten (AVG’s), huisartsen en huisartsendiensten aan het beter laten aansluiten op de vraag in de regio. De ruggensteun is breed. De Nederlandse Zorg autoriteit (NZa) werkt aan aanpalende vraagstukken. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) werkt aan regionaal toezicht en het Zorginstituut Nederland (ZiN) werkt, samen met veldpartijen, aan het herzien van het kwaliteitskader verpleeghuiszorg. Het gebeurt allemaal in lijn met het integraal zorgakkoord.

Uitdaging

De weg is hobbelig. Een van de opgaven is om praktische consensus te vinden bij de wettelijke omschrijving van medisch-generalistische zorg. Die is nu in de Wet langdurige zorg (Wlz) een andere dan in de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Cultuurverschillen en twee financieringssystemen (vanuit Wlz en Zvw) maken de samenwerking met huisartsen enerzijds en specialisten ouderengeneeskunde, AVG’s anderzijds tot een uitdaging. Alle reden dus om te zien of die bekostiging niet ook gestroomlijnd kan worden. Ook het kwaliteitskader verpleeghuiszorg zal aangepast moeten worden. Dat kwaliteitskader beperkt zich nu tot de kwaliteit binnen afzonderlijke organisaties. Maar wat goed is voor de organisatie, hoeft niet altijd ook goed te zijn voor het regionaal belang en voor andere organisaties in de regio. Los van financiën en kwaliteitskaders is de traditionele taakafbakening van medische behandelaren een uitdaging. Kunnen verpleegkundig specialisten meer worden ingezet, bijvoorbeeld als voorwacht? Kan de SO vaker een rol spelen in de huisartsenzorg? En omgekeerd. Kan de AVG-arts ook aan huis zorg leveren bij mensen met een beperking.

Het lijkt een zware opgave om een nieuwe beweging ingang te zetten waarmee in een regio 24 uurs medische zorg voor kwetsbare ouderen en voor mensen met een beperking kan worden geleverd. Toch kan het. Zelfs als alle hobbels nog niet zijn gladgestreken. Uiteenlopende pilots in meerdere regio's hebben dit de laatste maanden onderschreven. Verdere verfijning en uitwisseling van ervaringen zijn onderdeel van het programma.

Rol van Vilans, Erasmus Universiteit en VWS

Vilans heeft in het MGZ-programma de rol als strategisch adviseur en implementatiedeskundige voor de regio’s, en vormt hierbij de verbindende rol tussen zorgorganisaties, zorgkantoren, zorgverzekeraars, huisartsendiensten en VWS. Daarnaast is Vilans kennisverspreider en aanspreekpunt voor regionale initiatieven.

Vilans-programmaleider Joyce Theunissen: ‘De urgentie is hoog.  We zien dat regio’s aan de slag zijn met een toekomstvisie op medische zorg en behandeling. Bij het zoeken naar nieuwe wegen staat goed beschouwd niet de schaarste centraal. Het gaat over anders kijken naar samenwerken rond medische zorg. Het anders benutten en organiseren van kennis en expertise van de verschillende behandelaren rondom een cliënt.’

Erasmus Universiteit Rotterdam voert een formatieve evaluatie uit in een aantal regio’s, in bestuurlijke netwerken en bij beleidsmakers om zo geleerde lessen uit de regio’s én de consequenties voor beleid duidelijk te krijgen. VWS is de verbinder met landelijk beleid, wet- en regelgeving en relevante systeempartijen.

Zo kunnen zorgorganisaties meedoen

  • Het programma loopt tot en met eind 2025.
  • De regio is bij de MGZ-benadering altijd in the lead: op geleide van de regio wordt bepaald wat nodig is om MGZ in de regio toekomstbestendig te ontwikkelen.
  • Bestuurders, beleidsmakers en zorginkopers die MGZ in hun regio willen helpen ontwikkelen, kunnen aanschuiven bij de regiotafel in hun regio. Vilans kan u ook in contact brengen met de MGZ-adviseur in uw regio. Deze kan u informeren over hoe u uw innovatieve MGZ-plannen kunt agenderen, voorbereiden en met ondersteuning kunt uitvoeren. Mail naar: MGZinderegio@vilans.nl

Voorbeelden van spanningen en oplossingen in de praktijk

Waalre kreeg er een verpleeghuis bij. Beter gezegd, een zorgvilla waar ouderen met een scala van aandoeningen juridisch gezien thuis wonen. En daardoor wordt in deze light-versie van het verpleeghuis de medische zorg geleverd door een huisarts en niet door een SO. Huisartsen zijn daar niet blij mee. Maar cliënten weigeren kan niet.

De inzet van specialisten ouderengeneeskunde (SO’s) en verpleegkundig specialisten (VS’s) in de avond-, nacht- en weekenddiensten voor de ouderenzorg in de Achterhoek blijkt tijdwinst op te leveren. Ook werden triages gaandeweg steeds duidelijker. Dat blijkt uit de pilot die begin dit jaar afliep. Projectleider Alette van Dijk: ‘SO’s en verpleegkundig specialisten vonden het leuk om van elkaar en elkaars organisaties te leren.’

Bij Ipse de Bruggen (zorg voor mensen met een verstandelijke beperking) vullen huisarts en VG elkaar aan in de zorg voor de patiënten. De huisarts doet de zorg van huisartsgeneeskundige aard en de arts VG richt zich op de meer specifieke medische zorg. Bij Ipse de Bruggen Zuidwest zijn huisartsen in dienst genomen om dit georganiseerd te krijgen. Verpleegkundigen spelen een belangrijke rol als voorwacht in de dagzorg en de ANW-zorg. Huisartsen van MedTzorg verlenen zorg tijdens ANW-diensten.

Nieuws over dit project

Er is geen nieuws bij dit project

Verhalen bij dit project

Er zijn geen verhalen bij dit project.

Producten bij dit project

Er zijn geen producten bij dit project.

Agenda

Er zijn geen agenda-items bij dit project.

Deel via